Âm: khẩu

`Ngăm` là động từ cũ/vùng nghĩa là hăm, dọa hoặc báo trước một điều bất lợi để làm người khác sợ hay chùn lại: `cha ngăm một tiếng`, `ngăm trẻ`. Từ nay hiếm hơn `hăm`, `dọa`, `hù` trong lời toàn quốc; ở Nam Bộ có thể gặp `hăm`, `hăm he`, `hù`, còn mức độ và sắc thái tùy nội dung. Không xem việc ngăm trẻ, người dưới quyền hoặc người phụ thuộc là cách dạy dỗ mặc nhiên chấp nhận được; nếu câu có đe dọa bạo lực, ép buộc hoặc nguy cơ thiệt thì phải gọi rõ hành vi, không giảm nhẹ thành lời rầy. Ngược lại, riêng động từ `ngăm` chưa đủ kết luận một tội danh: cần lời nói, hành động, khả năng thực hiện và bối cảnh. `Ngăm đen` là tổ hợp tả sắc da/màu với lịch sử dùng khác, không được tự gộp vô động từ nầy hoặc biến màu da thành dấu hiệu sức khỏe, nghề, giai cấp hay tính cách. Chữ Nôm `𪑑` chỉ gắn cho nét hăm dọa có nguồn.

Nhìn lâu, nhìn kỹ với sự chú ý, thường vì thích thú mà thưởng thức một cảnh, một vật hay một người (ngắm cảnh, ngắm trăng, ngắm mình trong gương).

Đọc thơ với giọng ngân nga, lên xuống theo điệu (ngâm thơ, ngâm thi vịnh phú, chữ Hán 吟); dìm lâu trong nước hay chất lỏng (ngâm giấm, ngâm rượu, ngâm nước); trong trầm ngâm là ngồi lặng mà suy nghĩ.

Khép môi, giữ miệng đóng lại, không nói (ngậm câm); giữ một vật trong miệng mà không nuốt, không nhả (ngậm điếu thuốc, ngậm kẹo); nghĩa bóng là nén chịu điều cay đắng trong lòng (ngậm đắng nuốt cay).

`Ngâm cứu` là tiếng lóng vui, tạo hiệu ứng gần âm với `nghiên cứu` và gợi thêm nét `ngâm` một việc cho lâu. Tùy câu, nó có thể chỉ việc ngồi tìm hiểu, mày mò khá kỹ bằng giọng tự trào (`để tui ngâm cứu coi`) hoặc chê việc xem xét quá lâu, trì hoãn xử lý (`hồ sơ bị ngâm cứu mãi`). Vì sắc thái đùa, thân mật hoặc mỉa mai, không nên thay `nghiên cứu`, `thẩm định`, `đánh giá` trong văn bản học thuật, pháp lý, y tế hay hành chính chính thức. Từ cũng không tự chứng minh người làm đã dùng phương pháp khoa học, có đủ chứng cứ, đủ thẩm quyền, làm việc kỹ hay cố tình câu giờ; phải dựa vào ngữ cảnh và tiến độ thật. Lời Nam Bộ `để tui ngâm cứu coi` thường nhẹ và thân tình, nhưng vẫn cần ngày hẹn rõ nếu công việc có hạn. Không dựng tab Hán Nôm cho lối chơi chữ hiện đại này.

Ngâm nga là cất giọng ngâm thơ, đọc sách hay hát thong thả, kéo dài, thường để tự thưởng thức; cũng tả tiếng kêu, như tiếng dế, kéo dài đều đều.

Là lặng đi mà nghĩ, không nói không cử động, cái vẻ của người đang cân nhắc một chuyện khó.

Giọng của người ngâm thơ, tức là đọc thơ kéo dài từng chữ, lên xuống theo điệu, nghe gần như hát.