Nghĩa của “xài” là gì?
Là bỏ tiền ra mà dùng (ăn xài, tiêu xài), và rộng hơn là đem một vật ra dùng (xài đồ, còn xài được); trong Nam nói xài chớ ít nói theo lối phổ thông.
Tiếng Anh: To spend money; more broadly, to use a thing, or of a thing, to be still usable.
Nghĩa của các cụm từ thường gặp
Các nét nghĩa và giải thích chi tiết của “xài”:
2 nét nghĩa🇻🇳 Bỏ tiền ra mà dùng. Ghép với ăn thành ăn xài, tức cả cái nếp chi tiêu của một nhà, chớ không riêng một lần tiêu tiền; xài phí là tiêu quá tay.
🇬🇧 To spend money. Joined to the verb for eating it names a household's whole manner of spending, not one outlay; xai phi is to spend wastefully.
Thí dụ:
Gói mười ba đồng thì thím bỏ vào túi tay trái để mà xài, nên không cần cất kỹ.
The packet of thirteen she put in her left pocket to spend, so it needed no careful hiding.
Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Cười gượngHễ làm cô giáo thì lấy chồng thầy giáo, đặng vợ chồng có lương hết xài mới đủ.
A schoolmistress should marry a schoolmaster, so that both wages together are enough to spend.
Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Ở theo thờiMá không cần mướn người ở, thành ra số ăn xài trong nhà không tốn hao lắm đâu.
Mother needs no servant, so the household's spending does not cost very much.
Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Vợ già chồng trẻỞ nhà thiếu gì tiền, cậu cần dùng sao không lấy bạc nhà mà xài, lại đi vay hỏi?
There is money enough at home, so why not take the family's to spend instead of borrowing?
Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Con nhà giàuTôi cho chú ăn xài và đóng thuế 10 ngàn, thì còn dư 20 ngàn trả tiền mua đất.
I allow him ten thousand for spending and taxes, leaving twenty thousand to pay for the land.
Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Một đời tài sắcĂn xài cho xứng danh giá của mình tự nhiên phải túng thốn, cái đó có lạ gì đâu.
Spending to match one's standing naturally leads to want, and where is the surprise in that.
Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Nhơn tình ấm lạnhChẳng phải chỉ xài phí quá độ mà thôi, mà cách chỉ cư xử với chồng cũng kỳ lắm.
It was not only that she spent beyond measure, but her conduct toward her husband was very strange.
Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Tiền bạc, bạc tiền🇻🇳 Đem một vật ra dùng: xài đồ, xài chung, xài đỡ. Nói một vật còn xài được là còn dùng được, chưa phải bỏ.
🇬🇧 To put a thing to use, to share its use with others, or to make do with it. A thing that con xai duoc is still usable and need not be thrown out.
Thí dụ:
Lúc trước ở nhà mình xài đồ của gia đình như phá của.
Before, at home, I used the family's things as if bent on wasting them.
Nguồn: Dung Sàigòn, Êm Ả Một ĐờiĐời nay hễ xài đồ tốt thì sang, bởi gì đồ đó ở trước con mắt người ta chớ học thức hay là đạo đức đều không có hình thức, ai thấy được đâu mà kính phục.
Nowadays whoever uses fine things is thought grand, because those things are before people's eyes, whereas learning and virtue have no outward form, so who can see them to admire them.
Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Bỏ chồngVả ba bôi chót cũng không chắc xài được thì kể như chỉ lãng phí có hai bôi thôi.
Besides, the last three frames might not come out usable anyway, so it counts as only two frames wasted.
Nguồn: Bình Nguyên Lộc, Nửa Đêm Trãng SụpTừ này được dùng ra sao trong tác phẩm
“Gói mười ba đồng thì thím bỏ vào túi tay trái để mà xài, nên không cần cất kỹ.”“Hễ làm cô giáo thì lấy chồng thầy giáo, đặng vợ chồng có lương hết xài mới đủ.”“Má không cần mướn người ở, thành ra số ăn xài trong nhà không tốn hao lắm đâu.”“Ở nhà thiếu gì tiền, cậu cần dùng sao không lấy bạc nhà mà xài, lại đi vay hỏi?”“Tôi muốn lên tôi xài nó một lần nữa, coi nó giỏi nó làm giống gì tôi nó làm đi.”“Tôi cho chú ăn xài và đóng thuế 10 ngàn, thì còn dư 20 ngàn trả tiền mua đất.”“Ăn xài cho xứng danh giá của mình tự nhiên phải túng thốn, cái đó có lạ gì đâu.”“Chẳng phải chỉ xài phí quá độ mà thôi, mà cách chỉ cư xử với chồng cũng kỳ lắm.”Câu hỏi thường gặp về “xài”
“xài” là gì?
Là bỏ tiền ra mà dùng (ăn xài, tiêu xài), và rộng hơn là đem một vật ra dùng (xài đồ, còn xài được); trong Nam nói xài chớ ít nói theo lối phổ thông.
Cụm từ “ăn xài” nghĩa là gì?
Là tiêu tiền cho việc ăn ở hằng ngày, và cũng là tiêu rộng tay cho ra vẻ, tùy câu mà hiểu nghĩa nào.
Cụm từ “xài phí” nghĩa là gì?
Tiêu tiền, xài tiền, nhứt là tiêu nhiều hay tiêu hoang.
“xài” được dùng trong câu như thế nào?
Một câu trong Cười gượng của Hồ Biểu Chánh: “Gói mười ba đồng thì thím bỏ vào túi tay trái để mà xài, nên không cần cất kỹ.”
Mục từ “xài” ghi nhận những chữ Hán Nôm nào?
Trong phạm vi nghĩa của mục từ nầy, các chữ Hán Nôm được ghi nhận là 支 (xài). Lớp từ vựng: native.
Tiêu chuẩn thẩm định ngữ liệu tại VietLayers
Mức đối chiếu của mục từ được ghi ở đầu trang. Dẫn chứng có tên tác giả và tác phẩm được trình bày riêng với thí dụ biên soạn. Dẫn chứng về cách dùng không tự xác nhận nguồn gốc của từ. Phần chưa đủ căn cứ cần được đối chiếu thêm.