Mồ côi describes a child whose father, mother, or both parents have died; the exact loss should be stated when it matters.
Giải nghĩa & ghi chú cách dùng
`Mồ côi` nói về trẻ đã mất cha, mất mẹ hoặc mất cả hai; các cụm `mồ côi cha`, `mồ côi mẹ`, `mồ côi cả cha lẫn mẹ` làm rõ hoàn cảnh. Không được mặc định mồ côi chỉ khi mất cả hai người, cũng không đồng nhất với bị bỏ rơi, sống xa cha mẹ, ở cơ sở chăm sóc, gia đình nghèo hay thiếu người giám hộ hợp pháp. Trong văn cảnh hành chính, pháp lý hoặc chương trình hỗ trợ, tiêu chí thụ hưởng phải lấy từ quy định cụ thể chứ không suy từ nghĩa từ điển. Khi nói về một người, nên dùng ngôn ngữ tôn trọng như `trẻ mồ côi` hoặc mô tả chính xác mất cha/mẹ, tránh biến hoàn cảnh thành nhãn cố định về tính cách hay năng lực. Nguồn Hán–Nôm định vị nhiều dạng Nôm song song cho hai tiếng trong đúng ngữ liệu `mồ côi`; chúng là cách ghi có chứng tích, không phải bằng chứng rằng cụm là một từ Hán–Việt ghép theo nghĩa chữ.
Nét nghĩa được xếp theo độ thông dụng và ích lợi cho người học:
1 nét nghĩa🇻🇳 Ở hoàn cảnh cha hoặc mẹ đã qua đời, hoặc cả hai đều đã qua đời; thường cần nói rõ mồ côi cha, mồ côi mẹ hay mồ côi cả cha lẫn mẹ.
🇬🇧 Having lost one's father, mother, or both parents through death, especially when speaking of a child.
Ví dụ dùng từ:
Bé An mồ côi mẹ từ nhỏ và lớn lên trong sự chăm sóc của cha cùng bên ngoại.
An lost her mother at a young age and was raised by her father and maternal relatives.
Source: VietLayers editorial exampleHồ sơ ghi rõ em mồ côi cha, không viết thành mồ côi cả cha lẫn mẹ.
The record states clearly that the child has lost his father rather than saying that both parents have died.
Source: VietLayers editorial exampleHai chị em mồ côi cả cha lẫn mẹ nhưng vẫn còn cô dì và ông bà đồng hành.
The two sisters have lost both parents but still have aunts and grandparents supporting them.
Source: VietLayers editorial exampleMột đứa trẻ sống xa cha mẹ để đi học không vì vậy mà được gọi là mồ côi.
A child living away from their parents for school is not therefore an orphan.
Source: VietLayers editorial exampleBị bỏ rơi và mồ côi là hai hoàn cảnh có thể giao nhau nhưng không đồng nghĩa.
Abandonment and orphanhood can overlap, but they are not the same condition.
Source: VietLayers editorial exampleCô giáo hỏi người giám hộ cách em muốn nhắc tới hoàn cảnh mồ côi của mình trong bài giới thiệu.
The teacher asks the guardian how the child wishes her experience of parental loss to be mentioned in the introduction.
Source: VietLayers editorial exampleChương trình hỗ trợ trẻ mồ côi công bố riêng điều kiện tiếp nhận thay vì dựa vào một nhãn chung chung.
The support program publishes its own eligibility criteria instead of relying on a vague general label.
Source: VietLayers editorial exampleCâu chuyện kể em mồ côi cha mà không biến sự mất mát ấy thành lời giải thích cho mọi tính cách của em.
The story says that the child lost his father without treating that loss as the explanation for his entire personality.
Source: VietLayers editorial exampleTrong bản dịch này, `mồ côi mẹ` được viết là `motherless through bereavement` để nói rõ người mẹ đã mất.
In this translation, mồ côi mẹ is rendered as motherless through bereavement to make the mother's death explicit.
Source: VietLayers editorial exampleNgười phỏng vấn dùng cụm `trẻ mồ côi` với sự tôn trọng, không gọi trống không như một biệt danh.
The interviewer uses the phrase orphaned child respectfully rather than turning it into a nickname.
Source: VietLayers editorial exampleCách dùng đã được đối chiếu trong tác phẩm
“- Tôi mồ côi cha mẹ, mà cũng không có anh em chi hết.”
“Cô Lý mồ côi mẹ đã lâu, nay nghe bà giáo kêu mình là con thì cô động lòng đứng ngơ ngẩn.”
“Lão không đến, thì còn mẹ nàng nàng còn mẹ chăng hay mồ côi mẹ?”
“- Các em ở xa thì ở lại đây với một số các em mồ côi khác.”