Nghĩa của “mẫu” là gì?
Chữ 畝 là đơn vị cũ đo ruộng đất, bằng mười công (mẫu ruộng, bờ mẫu); chữ 模 là khuôn, kiểu để noi theo (khuôn mẫu, mẫu mực, làm mẫu); chữ 母 là mẹ (kế mẫu, mẫu tử, Tây Vương Mẫu).
Tiếng Anh: An old unit of land area, ten cong in the South; a model or pattern to follow, as in khuon mau and lam mau; and the element meaning mother, as in ke mau and mau tu.
Các nét nghĩa và giải thích chi tiết của “mẫu”:
3 nét nghĩa🇻🇳 Chữ mẫu nầy viết 畝, là đơn vị cũ đo diện tích ruộng đất; ở miền Nam một mẫu ta là mười công. Bờ mẫu là bờ lớn ngăn các khoảnh ruộng.
🇬🇧 This mau is an old unit of land area; in the South one mau is ten cong. Bo mau is the large dike dividing blocks of rice fields.
Thí dụ:
Đơn vị để đo diện tích làm ruộng là một công, mười công là một mẫu ta.
The unit for measuring rice land is the cong, and ten cong make one mau.
Nguồn: Sơn Nam, Cá Tính Của Miền NamHôm chia đất mà cho mướn ổng có chừa trước mười mẫu cho tôi, theo lời tôi xin.
The day he divided the land to rent it out, he set aside ten mau for me, as I had asked.
Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Chị Đào, Chị LýCầm cày cấy 4 mẫu đất chung quanh nhà, còn 16 mẫu xa thì chia cho tá điền mướn.
Cam farmed the 4 mau of land around the house, and the 16 mau further off were rented out to tenants.
Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Hạnh phúc lối nàoTư Cầu tắm rửa xong xuôi ra đứng trên bờ mẫu lóng ngóng đợi con Thắm mang cơm vào.
Tu Cau finished washing, then went out and stood on the field dike, eagerly waiting for Tham to bring his meal.
Nguồn: Lê Xuyên, Chú Tư Cầu🇻🇳 Chữ mẫu nầy viết 模, nghĩa là khuôn, kiểu, cái để noi theo: khuôn mẫu, mẫu mực, gương mẫu, kiểu mẫu; làm mẫu là ngồi cho người ta vẽ, hay làm cái mẫu cho người noi.
🇬🇧 This mau means a mould, model or pattern to follow: khuon mau (a model), mau muc (exemplary), guong mau (a role model); lam mau is to sit as a model for a painter or serve as an example.
Thí dụ:
Lấy chồng theo lý trí, làm một người vợ gương mẫu là một hành động tốt.
To marry by reason and be a model wife is a good deed.
Nguồn: Bình Nguyên Lộc, Nhện Chờ Mối Ai ? - Tập IIThảo là chủ gia đình mẫu mực, từ mấy năm nay chàng không về trễ phút nào cả.
Thao was a model head of the family; for years now he had never come home a minute late.
Nguồn: Bình Nguyên Lộc, Món Nợ Thiêng LiêngThì hôm nay ngồi làm mẫu cho ba vẽ.
Then today sit as a model for Dad to paint.
Nguồn: Từ Kế Tường, Cánh Hồng Gai🇻🇳 Chữ mẫu nầy viết 母, nghĩa là mẹ; gặp trong kế mẫu là mẹ ghẻ, thân mẫu, phụ mẫu, mẫu tử là tình mẹ con, và tên bà Tây Vương Mẫu.
🇬🇧 This mau means mother; it appears in ke mau (stepmother), than mau (one's mother), phu mau (parents), mau tu (mother and child), and in the name Tay Vuong Mau, the Queen Mother of the West.
Thí dụ:
Cha tôi hỏi bà kế mẫu tôi vậy chớ vì cớ nào mà thang thuốc đó trong phòng bà.
My father asked my stepmother why that dose of medicine was in her room.
Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Ai làm đượcTuy nhiên niềm vợ chồng thì nặng, nhưng mà đạo mẫu tử cũng chẳng nên khinh.
The bond of husband and wife is weighty, yet the duty between mother and child should not be slighted either.
Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Tại tôiTa khen ngợi muốn mi đầu thai làm loài chim, tối ngày theo hầu bà Tây Vương Mẫu.
I praise you and wish you to be reborn as a bird, to wait on the Queen Mother of the West day and night.
Nguồn: Sơn Nam và Tô Nguyệt Đình, Chuyện Xưa Tích CủTừ này được dùng ra sao trong tác phẩm
“Một mẫu chia ra 10 sào.”“- Không có anh ngồi làm mẫu, làm sao em vẽ giống anh được?”“Bình chỉ vào một mẫu áo bầy trong tủ kính.”“Chợ Mỹ Lương là kiểu mẫu cổ điển của nhiều chợ xép Tiền Giang.”“Dạy rằng: Cứ phép gia hình! Ba cây chập lại một cành mẫu đơn.”Đục trong thân cũng là thân. Yếu thơ vâng chịu trước sân lôi đình! Dạy rằng: Cứ phép gia hình! Ba cây chập lại một cành mẫu đơn. Phận đành chi dám kêu oan, Đào hoen quẹn má liễu tan tác mày.
“Hẹp hòi đặng chút nữ sanh, Trông cho chồi quế trổ nhành mẫu đơn”Đất trời bao nỡ chia bâu Hẹp hòi đặng chút nữ sanh, Trông cho chồi quế trổ nhành mẫu đơn Nói rồi lụy nhỏ đôi cơn, "Cũng vì một sự oán hờn nên gây.
“Nghìn vàng gọi chút lễ thường, Mà lòng phiếu mẫu mấy vàng cho cân?”Nhớ khi lỡ bước xẩy vời, Non vàng chưa dễ đền bồi tấm thương. Nghìn vàng gọi chút lễ thường, Mà lòng phiếu mẫu mấy vàng cho cân? Hai người, trông mặt tần ngần, Nửa phần khiếp sợ, nửa phần mừng vui.
“Những lăm công toại danh thành, Nào hay từ mẫu u minh sớm dời.”Anh em ai nấy đều thương, Trời ơi há nỡ lấp đường công danh! Những lăm công toại danh thành, Nào hay từ mẫu u minh sớm dời. Gắng vào trong quán an nơi, Tớ thầy than thở liệu lời qui lai
Câu hỏi thường gặp về “mẫu”
“mẫu” là gì?
Chữ 畝 là đơn vị cũ đo ruộng đất, bằng mười công (mẫu ruộng, bờ mẫu); chữ 模 là khuôn, kiểu để noi theo (khuôn mẫu, mẫu mực, làm mẫu); chữ 母 là mẹ (kế mẫu, mẫu tử, Tây Vương Mẫu).
“mẫu” được dùng trong câu như thế nào?
Một câu trong Lịch Sử Khẩn Hoang Miền Nam của Sơn Nam: “Một mẫu chia ra 10 sào.”
Mục từ “mẫu” ghi nhận những chữ Hán Nôm nào?
Trong phạm vi nghĩa của mục từ nầy, các chữ Hán Nôm được ghi nhận là 畝 (mẫu). Lớp từ vựng: Vietnamese homographs including Hán-Việt 畝.
“mẫu” có biến thể vùng miền nào?
“mẫu” có các dạng biến thể ghi nhận theo phương ngữ: mẫu (Đơn vị đất).
“mẫu” thuộc từ loại gì?
“mẫu” thuộc từ loại danh từ. Mục từ này phù hợp cho người học bậc B1.
Tiêu chuẩn thẩm định ngữ liệu tại VietLayers
Mức đối chiếu của mục từ được ghi ở đầu trang. Dẫn chứng có tên tác giả và tác phẩm được trình bày riêng với thí dụ biên soạn. Dẫn chứng về cách dùng không tự xác nhận nguồn gốc của từ. Phần chưa đủ căn cứ cần được đối chiếu thêm.