Trở lại từ điển
Bản biên đang soạnChưa xác nhận duyệt cuối
Nghĩa vắn tắt

Nghĩa của “bổn” là gì?

Âm Hán Việt cũ của chữ 本, bên cạnh âm bản: trong bổn phận là phần việc mình phải làm; trong bổn thân, bổn tánh, bổn báo là gốc, chính mình, thuộc phía mình; đứng riêng là một bản chép, một bản giấy tờ (một bổn, bổn sao, bổn tuồng).

Tiếng Anh: The older Sino-Vietnamese reading of the character also read ban: in bon phan, one's duty; in bon than, bon tanh and bon bao, oneself, one's own nature or our own side; on its own, a copy of a text or document.

Cách đọc
bổn(chữ để đối chiếu)
Máy đọc để tham khảo, không phải giọng người bản xứ thâu lại

Nghĩa của các cụm từ thường gặp

bổn phận

Phần việc, trách nhiệm mà một người phải lo làm theo vai trò, quan hệ hay lương tâm của mình (có bổn phận, làm tròn bổn phận); chữ Hán viết 本分.

bổn

Chữ đối chiếu:【本】(danh từ, thành tố Hán Việt)
Nguồn gốc: Hán Việt (Sino-Vietnamese)
  1. 1.[đạo lý, thường]Trong bổn phận (本分): phần việc, trách nhiệm mà một người phải làm theo vị trí của mình, như bổn phận làm cha, bổn phận làm vợ. Dạng bổn phận vẫn thông dụng, bên cạnh bản phận ít gặp.

    Tiếng Anh: In bon phan: the duty or responsibility that belongs to someone by their position, such as a father's or a wife's duty. Bon phan is still the usual form.

    Cụm từ kết hợp: bổn phận · có bổn phận · làm tròn bổn phận

  2. 2.[từ Hán Việt, trang trọng]Chữ bổn nầy viết 本, nghĩa là gốc, vốn, chính mình hay thuộc phía mình. Gặp trong bổn thân là đích thân, tự mình; bổn tánh là tánh vốn có; bổn báo, bổn hiệu là báo nầy, hiệu nầy, lối xưng của tờ báo, cửa hiệu; bổn tộc là họ hàng của mình.

    Tiếng Anh: This bon means root, origin, oneself or one's own side. It appears in bon than (in person, oneself), bon tanh (one's nature), bon bao and bon hieu (this paper, this firm, used by a newspaper or shop of itself) and bon toc (one's own clan).

    Cụm từ kết hợp: bổn thân · bổn tánh · bổn báo · bổn hiệu · bổn tộc

  3. 3.[giấy tờ, văn chương]Đứng riêng, trong văn Nam Bộ cũ: một bản chép hay một bản in của giấy tờ, sách vở, như một bổn, bổn sao, bổn tuồng; nay thường nói bản.

    Tiếng Anh: On its own, in older Southern writing: a copy of a document or book, as in mot bon (one copy), bon sao (a certified copy) and bon tuong (a play script); today people say ban.

    Cụm từ kết hợp: một bổn · bổn sao · bổn tuồng · bổn chánh

Nguồn gốc từ và cấu tạo chữ

Bấm vào mặt chữ để mở trang tra cứu mạng từ vựng của chữ đó
Chữ Hán (âm Hán Việt):bản; bổn· Bộ thủ: 木· Số nét: 5 nét

Nghĩa chữ: Gốc, vốn, bản chính, chính mình hoặc phần thuộc phía mình.(Kho chữ Hán Nôm ghi bổn là gốc cây, thân chính, lúc đầu, tiếng chỉ điều thuộc về mình và cũng đọc bản; liệt kê bổn chất, bổn phận, bổn tính cùng nhiều tổ hợp.)

Cấu tạo chữ: Chữ đơn, không ghép từ phần nào khác. Chữ nầy thuộc bộ mộc 木, nghĩa là cây.

Mẹo nhớ hình chữ: Chữ chỉ sự: lấy chữ 木 là cái cây, thêm một nét ngang ở gốc để chỉ chỗ rễ. Gốc cây là chỗ bắt đầu, nên 本 là gốc, cội nguồn.

Đồng âm “bản; bổn” khác mặt chữ (1 chữ đối chiếu):Xem bảng đầy đủ họ chữ bản; bổn
  • 版(bản):gặp trong từ ghép: bản án (版案), bản đồ (版圖), bản quyền (版權), dị bản (異版), mộc bản (木版).
Hỏi đáp nhanh

Câu hỏi thường gặp về “bổn”

“bổn” là gì?

Âm Hán Việt cũ của chữ 本, bên cạnh âm bản: trong bổn phận là phần việc mình phải làm; trong bổn thân, bổn tánh, bổn báo là gốc, chính mình, thuộc phía mình; đứng riêng là một bản chép, một bản giấy tờ (một bổn, bổn sao, bổn tuồng).

Cụm từ “bổn phận” nghĩa là gì?

Phần việc, trách nhiệm mà một người phải lo làm theo vai trò, quan hệ hay lương tâm của mình (có bổn phận, làm tròn bổn phận); chữ Hán viết 本分.

“bổn” được dùng trong câu như thế nào?

Một câu trong Bức thơ hối hận của Hồ Biểu Chánh: “- Bổn phận em là phải cho anh biết rõ việc nhà của em, không nên giấu chi hết.”

Mục từ “bổn” ghi nhận những chữ Hán Nôm nào?

Trong phạm vi nghĩa của mục từ nầy, các chữ Hán Nôm được ghi nhận là 本 (bản; bổn). Lớp từ vựng: Sino-Vietnamese 本 alongside the reading bản.

“bổn” có biến thể vùng miền nào?

“bổn” có các dạng biến thể ghi nhận theo phương ngữ: bổn; bổn phận; bổn thân; bổn ý; bổn đạo; bổn mạng (Tiếng Việt chung).

Trách nhiệm nội dung và Phương pháp biên tập

Tiêu chuẩn thẩm định ngữ liệu tại VietLayers

Mức đối chiếu của mục từ được ghi ở đầu trang. Dẫn chứng có tên tác giả và tác phẩm được trình bày riêng với thí dụ biên soạn. Dẫn chứng về cách dùng không tự xác nhận nguồn gốc của từ. Phần chưa đủ căn cứ cần được đối chiếu thêm.