Trở lại từ điển

ý tứ

danh từbậc B2
Bản biên đang soạnChưa xác nhận duyệt cuối
Nghĩa vắn tắt

Nghĩa của “ý tứ” là gì?

Cái bụng thiệt của một người đang giấu trong lời và trong nét mặt, và cái để bụng cho phải phép.

Tiếng Anh: The real mind hidden in a person's words and looks, and the minding of one's manner.

Cách đọc
ý tứ(chữ để đối chiếu)
Máy đọc để tham khảo, không phải giọng người bản xứ thâu lại

Các nét nghĩa và giải thích chi tiết của “ý tứ”:

1 nét nghĩa
1cái bụng thiệt giấu trong lời và nét mặt, và cái để bụngđời sống[tiếng địa phương]
B2

🇻🇳 Trong kho văn chữ nầy là cái người ta dò: hỏi dò ý tứ của nó, dò la ý tứ của cổ, dòm coi ý tứ thầy Thiện thế nào, dòm ý tứ của Thu Hà. Nó là cái người ta hiểu hoặc không hiểu: không hiểu ý tứ trong mấy lời cha nói, có rõ thấu ý tứ của cậu Thượng Tứ hay không. Nghĩa thứ nhì là cái mình tự giữ cho phải phép, và khi đó nó đi sau chữ giữ, chữ có: không còn giữ ý tứ như trước, không giữ gìn ý tứ gì nữa, từ rày về sau phải có ý tứ. Kho văn cũng lấy nó làm lời khen: qua khen em có ý tứ.

🇬🇧 In the corpus this is what people sound out, looking to see what another's mind is. It is what one understands or fails to understand in another's words. Its second sense is the manner one keeps to be proper, and then it follows the verbs of keeping and of having. The corpus makes of it a word of praise as well.

Cụm thường gặp:
dò ý tứgiữ ý tứcó ý tứ

Thí dụ:

Hai đứa nhỏ đứng ngó cha trân trân, song không hiểu ý tứ trong mấy lời cha nói.

The two children stood staring at their father, and yet did not understand the mind in what he said.

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Lời thề trước miễu

Nội nhà ai dòm ý tứ của Thu Hà, thì cũng đều biết cô vui mà lấy chồng lắm.

Anybody in the house who looked at Thu Ha's mind knew well that she was glad to be marrying.

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Khóc thầm

Cũng vì anh mà em phải cắn răng chịu nhục phen này để hỏi dò ý tứ của nó.

It is for your sake too that I must grit my teeth and bear this shame, to sound out his mind.

Nguồn: Lê Xuyên, Rặng Trâm Bầu

Được sự cởi mở của anh chị, Tú với Bắc không còn giữ ý tứ như trước.

With the openness of the couple, Tu and Bac no longer minded their manner as before.

Nguồn: Dung Sàigòn, Êm Ả Một Đời

Để tao đi qua ăn cơm với cô Huỳnh Mai và tiện thể dò la ý tứ của cổ.

Let me go over and eat with Miss Huynh Mai and take the chance to sound out her mind.

Nguồn: Lê Xuyên, Kinh Cầu Muống - Quyển Nhất

Thím uể oải bước vô nhà và không giữ gìn ý tứ gì nữa, kéo gối nằm lăn lên trên chõng tre.

She stepped wearily into the house and minded her manner no longer, but pulled a pillow over and rolled onto the bamboo cot.

Nguồn: Lê Xuyên, Vợ Thầy Hương

Cô Lý nói tới đó rồi cô liếc mắt dòm coi ý tứ thầy Thiện thế nào.

Miss Ly said that much and then glanced over to see what Thien's mind was.

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Bỏ chồng

Cô cũng đáp lễ và cũng cười, song không hiểu cô có rõ thấu ý tứ của cậu Thượng Tứ hay không.

She returned the courtesy and smiled too, though whether she saw right through young Thuong Tu's mind there was no telling.

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Con nhà giàu

Từ rày về sau phải có ý tứ, kẻo thiệt hại đến người đi đường.

From now on you must mind what you do, or harm will come to those on the road.

Nguồn: Sơn Nam và Tô Nguyệt Đình, Chuyện Xưa Tích Củ

Qua khen em có ý tứ, có cặp mắt quan sát rất sáng suốt.

I praise you for having a mind and a most clear sighted pair of eyes for observing.

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Mẹ ghẻ con ghẻ
Dẫn chứng văn học

Từ này được dùng ra sao trong tác phẩm

Câu trích chính
“Lấy trong ý tứ mà suy: Ngày hai mươi mốt, tuất thì phải chăng?”
Đoạn trích nguyên tác

Mở xem một bức tiên mai, Rành rành tích việt có hai chữ đề. Lấy trong ý tứ mà suy: Ngày hai mươi mốt, tuất thì phải chăng? Chim hôm thoi thót về rừng, Đóa trà mi đã ngậm trăng nửa vành.

Nguyễn Du, Truyện Kiều (Đoạn trường tân thanh), Đoạn 5: Biến cố nhà họ Mã và lầu Ngưng Bích, cặp câu 545
Câu trích chính
“HO mau lên! dồn ánh nguyệt vào đây. Lời thơ ta sẽ sáng trưng như thất bảo. Tình cảm ta sẽ nóng ran như mặt trời. Ý tứ ta sẽ cao cường hơn ngọn núi.”
Đoạn trích nguyên tác

Hàn Mặc Tử XUÂN NHƯ Ý HO mau lên! dồn ánh nguyệt vào đây. Lời thơ ta sẽ sáng trưng như thất bảo. Tình cảm ta sẽ nóng ran như mặt trời. Ý tứ ta sẽ cao cường hơn ngọn núi. Lạy Chúa Trời tôi! Hãy ban cho tôi hằng hà sa số là ơn lành, ơn cả. Thơ tôi sẽ rất no, rất ớn, rất nư, trọng vọng như tài hoa, cao sang như nhân đức, chói chan vô vàn phước lộc. Ôi! Trời hạo nhiên đây không phải là công trình châu báu của Người sao!

Hàn Mặc Tử, Thơ Hàn Mặc Tử, Tập thơ Xuân như ý, đoạn 5
Câu trích chính
“Chàng về xem ý tứ nhà, Sự mình cũng rắp lân la giãi bày.”
Đoạn trích nguyên tác

Tẩy trần vui chén thong dong, Nỗi lòng ai ở trong lòng mà ra. Chàng về xem ý tứ nhà, Sự mình cũng rắp lân la giãi bày. Mấy phen cười nói tỉnh say, Tóc tơ bất động mảy may sự tình.

Nguyễn Du, Truyện Kiều (Đoạn trường tân thanh), Đoạn 6: Gặp Thúc Sinh và tai ương Hoạn Thư, cặp câu 787
Câu trích chính
“Muôn ý tứ say chìm nơi bất giác; Hương cám dỗ mê người trong khoái lạc.”
Đoạn trích nguyên tác

Sáng bao la vây lút cõi thiên không. Xuất thế gian chưa có tại trong lòng, Muôn ý tứ say chìm nơi bất giác; Hương cám dỗ mê người trong khoái lạc. A! A! A! Thiên địa đắm hoang mang.

Hàn Mặc Tử, Thơ Hàn Mặc Tử, Tập thơ Xuân như ý, đoạn 18
Câu trích chính
“Sao chẳng biết ý tứ gì? Cho chàng buồn bã tội thì tại ngươi.”
Đoạn trích nguyên tác

Tiểu thư lại thét lấy nàng: Cuộc vui gảy khúc đoạn trường ấy chi? Sao chẳng biết ý tứ gì? Cho chàng buồn bã tội thì tại ngươi. Sinh càng thảm thiết bồi hồi, Vội vàng gượng nói gượng cười cho qua.

Nguyễn Du, Truyện Kiều (Đoạn trường tân thanh), Đoạn 6: Gặp Thúc Sinh và tai ương Hoạn Thư, cặp câu 931
“Hai đứa nhỏ đứng ngó cha trân trân, song không hiểu ý tứ trong mấy lời cha nói.”
Hồ Biểu Chánh, Lời thề trước miễu, Chương 8
“Nội nhà ai dòm ý tứ của Thu Hà, thì cũng đều biết cô vui mà lấy chồng lắm.”
Hồ Biểu Chánh, Khóc thầm, Chương 4
“Cũng vì anh mà em phải cắn răng chịu nhục phen này để hỏi dò ý tứ của nó.”
Lê Xuyên, Rặng Trâm Bầu, Phần 3
Hỏi đáp nhanh

Câu hỏi thường gặp về “ý tứ”

“ý tứ” là gì?

Cái bụng thiệt của một người đang giấu trong lời và trong nét mặt, và cái để bụng cho phải phép.

“ý tứ” được dùng trong câu như thế nào?

Một câu trong Truyện Kiều (Đoạn trường tân thanh) của Nguyễn Du: “Lấy trong ý tứ mà suy: Ngày hai mươi mốt, tuất thì phải chăng?”

Mục từ “ý tứ” ghi nhận những chữ Hán Nôm nào?

Trong phạm vi nghĩa của mục từ nầy, các chữ Hán Nôm được ghi nhận là 意 (ý), 思 (tứ). Lớp từ vựng: Sino-Vietnamese 意思.

“ý tứ” thuộc từ loại gì?

“ý tứ” thuộc từ loại danh từ. Mục từ này phù hợp cho người học bậc B2.

Trách nhiệm nội dung và Phương pháp biên tập

Tiêu chuẩn thẩm định ngữ liệu tại VietLayers

Mức đối chiếu của mục từ được ghi ở đầu trang. Dẫn chứng có tên tác giả và tác phẩm được trình bày riêng với thí dụ biên soạn. Dẫn chứng về cách dùng không tự xác nhận nguồn gốc của từ. Phần chưa đủ căn cứ cần được đối chiếu thêm.