Trở lại từ điển
Bản biên đang soạnChưa đối chiếu nguồn
Nghĩa vắn tắt

Đau đớn, thương xót trong lòng như bị cắt ruột.

Tiếng Anh: Deeply pained and grieved at heart, as if one's insides were torn.

Cách đọc, giọng Sài Gòn
xót dạ(chữ để đối chiếu)
Máy đọc để tham khảo, không phải giọng người bản xứ thâu lại
Giảng đủ và ghi chú cách dùng

Đau đớn, thương xót trong lòng như bị cắt ruột.

Các nét nghĩa, xếp theo mức thường gặp và hữu ích cho người học:

1 nét nghĩa
1đau lòngđời sống[văn chương]
B2

🇻🇳 Kho văn gần như luôn dùng nó đi cặp với đau lòng hay buồn lòng: đau lòng xót dạ, buồn lòng xót dạ, buồn tình xót dạ. Người ta xót dạ khi thấy người thân khổ, khi xa cách lâu ngày hay khi bị phụ nghĩa. Đây là lối nói quen của tiểu thuyết Nam Kỳ xưa.

🇬🇧 The corpus almost always pairs it with heartache or sorrow: heartbroken and grieved, sad and aching, pained by betrayal. People ache inside when they see loved ones suffer, after long separation or when betrayed. It is a familiar phrase of the old Southern novel.

Cụm thường gặp:
đau lòng xót dạbuồn lòng xót dạbuồn tình xót dạ
Mẫu ngữ pháp:

Thí dụ:

Tôi nghe tin ấy thì đau lòng xót dạ hết sức, tới năn nỉ với nó mà xin đem con tôi về.

Hearing that news, I was heartbroken beyond words, and went to beg him to let me take my child home.

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Ngọn cỏ gió đùa

Nàng quy tội cho anh họa sỹ đã bước vào đời nàng một khi không phải lúc, cho nàng phải xót dạ như vầy.

She blamed the painter for coming into her life at the wrong time, leaving her to ache inside like this.

Nguồn: Bình Nguyên Lộc, Đò Dọc

Tui cũng đau lòng xót dạ lắm nhưng vì còn anh em khác.

I'm heartbroken too, but there are the other brothers to think of.

Nguồn: Lê Xuyên, Kinh Cầu Muống - Quyển Nhì

Từ ngày quan Phủ qua đời, thì bà Phủ vào ra quạnh-quẽ, buồn lòng xót dạ nên không lo dọn dẹp nhà cửa cho lắm.

Since the district chief died, Mrs Phu drifted about the lonely house, grieving, so she did not keep it tidy.

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Tình mộng

Hơn một năm nay, hễ cháu nhớ đến ông ở nhà một mình vào ra hiu quạnh thì cháu đau lòng xót dạ chịu không đặng.

For over a year, whenever I thought of you alone at home in that empty house, my heart ached unbearably.

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Ai làm được

Tiếng bội nghĩa rất buồn tình xót dạ.

The name of ingrate is heartbreaking indeed.

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Nặng gánh cang thường

Thế mà bà chỉ ôm đầu gối bà thôi là khóc rất là lạnh lạt, khi gặp lại chồng sau mười ba năm xa cách thì có xót dạ hay không?

And yet she only hugged her knees and wept coldly, meeting her husband again after thirteen years apart, was that heartbroken or not?

Nguồn: Bình Nguyên Lộc, Khi Từ Thức Về Trần

Cả nhà ai nấy đều ngó theo, thấy ngoài sân trời đã tối mờ mờ, chẳng khác nào cảnh trời tương lai của cô Túy, thì rất đau lòng xót dạ.

The whole family watched, seeing the yard growing dim, just like Miss Tuy's future sky, and they were heartbroken.

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Cư Kỉnh

Con phân cách má mấy tháng nên về tới thì con liền nhận thấy má khô héo, tiều tụy, con thương quá, nên con đau lòng xót dạ, chịu không nổi.

I had been away from you for months, mother, and as soon as I came home I saw you were withered and worn, and I pitied you so, my heart ached unbearably.

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Vợ già chồng trẻ

Bà Hội đồng thấy tình cảnh như vậy, giọt lụy cũng khó cầm còn thầy Đàng tuy bề ngoài chẳng tỏ dấu buồn, song bề trong thầy cũng đau lòng xót dạ.

Seeing such a plight, the councilman's wife could hardly hold back her tears, and Mr Dang, though showing no sadness outwardly, was heartbroken within.

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Cay đắng mùi đời
Dẫn chứng văn học

Tiếng nầy được dùng ra sao trong tác phẩm

“Tôi nghe tin ấy thì đau lòng xót dạ hết sức, tới năn nỉ với nó mà xin đem con tôi về.”
Hồ Biểu Chánh, Ngọn cỏ gió đùa, Chương 0
“Nàng quy tội cho anh họa sỹ đã bước vào đời nàng một khi không phải lúc, cho nàng phải xót dạ như vầy.”
Bình Nguyên Lộc, Đò Dọc, Chương 13
“Tui cũng đau lòng xót dạ lắm nhưng vì còn anh em khác.”
Lê Xuyên, Kinh Cầu Muống - Quyển Nhì, Phần 3.2
“Từ ngày quan Phủ qua đời, thì bà Phủ vào ra quạnh-quẽ, buồn lòng xót dạ nên không lo dọn dẹp nhà cửa cho lắm.”
Hồ Biểu Chánh, Tình mộng, Chương 1
“Hơn một năm nay, hễ cháu nhớ đến ông ở nhà một mình vào ra hiu quạnh thì cháu đau lòng xót dạ chịu không đặng.”
Hồ Biểu Chánh, Ai làm được, Chương bốn
“Tiếng bội nghĩa rất buồn tình xót dạ.”
Hồ Biểu Chánh, Nặng gánh cang thường, Chương 6
“Thế mà bà chỉ ôm đầu gối bà thôi là khóc rất là lạnh lạt, khi gặp lại chồng sau mười ba năm xa cách thì có xót dạ hay không?”
Bình Nguyên Lộc, Khi Từ Thức Về Trần, Chương 6
“Cả nhà ai nấy đều ngó theo, thấy ngoài sân trời đã tối mờ mờ, chẳng khác nào cảnh trời tương lai của cô Túy, thì rất đau lòng xót dạ.”
Hồ Biểu Chánh, Cư Kỉnh, Chương 11