Nghĩa của “đau lòng xót dạ” là gì?
Đau đớn, xót xa tận trong lòng vì thương người hay thương cảnh mà mình không làm gì được.
Tiếng Anh: To feel deep pain and anguish inside, out of pity for someone or for a situation one cannot change.
Các nét nghĩa và giải thích chi tiết của “đau lòng xót dạ”:
1 nét nghĩa🇻🇳 Lòng và dạ đều chỉ cái bên trong con người; đau lòng với xót dạ đứng song song để nói cái đau cho nặng thêm. Trong kho văn Nam Bộ, nhứt là Hồ Biểu Chánh, người ta đau lòng xót dạ khi thấy cha, má, con cái hay người thân chịu cảnh khổ, hay khi nghĩ tới tương lai mù mịt của ai đó. Cụm nầy hay đi với hết sức, chịu không đặng, chịu không nổi, và cũng đứng sau rất như một tính từ.
🇬🇧 Both inner words name the inside of a person, and the two paired halves stand side by side to make the pain weigh more. In the Southern corpus, above all in Ho Bieu Chanh, people feel this when they see a parent, a child or someone dear suffering, or when they think of someone's dark future. The phrase often goes with beyond words, more than one can bear, and it also follows very like an adjective.
Thí dụ:
Tôi nghe tin ấy thì đau lòng xót dạ hết sức, tới năn nỉ với nó mà xin đem con tôi về.
When I heard that news I was grieved beyond words, and I went to plead to be allowed to take my child back.
Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Ngọn cỏ gió đùaHơn một năm nay, hễ cháu nhớ đến ông ở nhà một mình vào ra hiu quạnh thì cháu đau lòng xót dạ chịu không đặng.
For more than a year now, whenever I think of you at home alone, coming and going in loneliness, my heart aches more than I can bear.
Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Ai làm đượcCả nhà ai nấy đều ngó theo, thấy ngoài sân trời đã tối mờ mờ, chẳng khác nào cảnh trời tương lai của cô Túy, thì rất đau lòng xót dạ.
Everyone in the house watched, saw that the yard outside had already grown dim, no different from the sky over Tuy's future, and felt a deep anguish.
Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Cư KỉnhCon phân cách má mấy tháng nên về tới thì con liền nhận thấy má khô héo, tiều tụy, con thương quá, nên con đau lòng xót dạ, chịu không nổi.
I had been apart from you for months, Mother, so the moment I got home I saw how withered and worn you were; I loved you so much that the pain inside was unbearable.
Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Vợ già chồng trẻBà Hội đồng thấy tình cảnh như vậy, giọt lụy cũng khó cầm còn thầy Đàng tuy bề ngoài chẳng tỏ dấu buồn, song bề trong thầy cũng đau lòng xót dạ.
Seeing such a situation, the councillor's wife could hardly hold back her tears, and Mr. Dang, though he showed no sign of sorrow outwardly, was aching inside as well.
Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Cay đắng mùi đờiTiếng nầy được dùng ra sao trong tác phẩm
“Tôi nghe tin ấy thì đau lòng xót dạ hết sức, tới năn nỉ với nó mà xin đem con tôi về.”“Hơn một năm nay, hễ cháu nhớ đến ông ở nhà một mình vào ra hiu quạnh thì cháu đau lòng xót dạ chịu không đặng.”“Cả nhà ai nấy đều ngó theo, thấy ngoài sân trời đã tối mờ mờ, chẳng khác nào cảnh trời tương lai của cô Túy, thì rất đau lòng xót dạ.”“Con phân cách má mấy tháng nên về tới thì con liền nhận thấy má khô héo, tiều tụy, con thương quá, nên con đau lòng xót dạ, chịu không nổi.”“Bà Hội đồng thấy tình cảnh như vậy, giọt lụy cũng khó cầm còn thầy Đàng tuy bề ngoài chẳng tỏ dấu buồn, song bề trong thầy cũng đau lòng xót dạ.”Câu hỏi thường gặp về “đau lòng xót dạ”
“đau lòng xót dạ” nghĩa là gì?
Đau đớn, xót xa tận trong lòng vì thương người hay thương cảnh mà mình không làm gì được.
“đau lòng xót dạ” được dùng trong câu như thế nào?
Một câu trong Ngọn cỏ gió đùa của Hồ Biểu Chánh: “Tôi nghe tin ấy thì đau lòng xót dạ hết sức, tới năn nỉ với nó mà xin đem con tôi về.”
Từ “đau lòng xót dạ” có nguồn gốc từ đâu?
“đau lòng xót dạ” là từ thuần việt, được ghi nhận trong kho từ vựng tiếng Việt.
“đau lòng xót dạ” thuộc từ loại gì?
“đau lòng xót dạ” thuộc từ loại thành ngữ. Mục từ này phù hợp cho người học bậc B2.
Tiêu chuẩn thẩm định ngữ liệu tại VietLayers
Mức đối chiếu của mục từ được ghi ở đầu trang. Dẫn chứng có tên tác giả và tác phẩm được trình bày riêng với thí dụ biên soạn. Dẫn chứng về cách dùng không tự xác nhận nguồn gốc của từ. Phần chưa đủ căn cứ cần được đối chiếu thêm.