Mặt trời hay mặt trăng ngả về tây, lúc về chiều; theo lối bóng là tuổi đã qua thời xuân sắc.
Tiếng Anh: Of the sun or moon, to sink westward in the afternoon; figuratively, to be past one's prime.
Giảng đủ và ghi chú cách dùng
Mặt trời hay mặt trăng ngả về tây, lúc về chiều; theo lối bóng là tuổi đã qua thời xuân sắc.
Các nét nghĩa, xếp theo mức thường gặp và hữu ích cho người học:
1 nét nghĩa🇻🇳 Kho văn hay dùng nó để chỉ giờ giấc buổi chiều: mặt trời xế bóng, trời mới xế bóng, trăng đã xế bóng, mặt trời vừa xế bóng. Nó rất hay gặp trong tiểu thuyết Nam Kỳ và truyện xưa để mở một đoạn. Kho văn cũng dùng nó theo lối bóng cho người đàn bà đã qua thì, như một người đàn bà xế bóng, nhan sắc đã xế bóng rồi.
🇬🇧 The corpus often uses it to mark the time of afternoon: the sun sinking west, the sun just past noon, the moon already setting, the sun just beginning to go down. It is very common in Southern novels and old tales to open a scene. The corpus also uses it figuratively for a woman past her prime, like a woman in her declining years, a beauty already on the wane.
Thí dụ:
Tư Bá là đứa hèn nhát, cứ mặt trời xế bóng là hắn thối lui về mé sông mà ngủ.
Tu Ba is a coward; as soon as the sun sinks west he retreats to the riverbank to sleep.
Nguồn: Sơn Nam, Vạch Một Chân TrờiTrời mới xế bóng mà Thu-Vân đã lo nấu cơm dọn cho ông ăn.
The sun had barely begun to sink when Thu Van was already cooking rice for him.
Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Ngọn cỏ gió đùaMặt trời đã xế bóng, ngọn gió phất đầu nhành.
The sun had sunk west, and the wind stirred the tips of the branches.
Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Nặng gánh cang thườngMặt trời vừa xế bóng thì tướng-sĩ với bình-dân đã kéo nhau từng tốp đến võ-trường đứng chung-quanh sân chật hết.
The sun had just begun to go down when soldiers and townsfolk flocked in groups to the arena and filled the ground all round.
Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Đỗ Nương Nương báo oánMặt trời vừa xế bóng, Sầm-Bích kề miệng nói nhỏ với Thái-tử rồi hai người đứng dậy tạ ơn Hòa-thượng mà lên đường.
As the sun began to sink, Sam Bich whispered to the crown prince, then both rose, thanked the abbot and set off.
Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Nam cực tinh huyTrời vừa xế bóng là tên Tám đã về tới.
The sun had just begun to go down when Tam came back.
Nguồn: Lê Xuyên, Kinh Cầu Muống - Quyển NhấtTrăng đã xế bóng; hai cô nhìn trăng mà kết nguyền chị em, rồi phân tay ai vô nhà nấy mà nghỉ, đặng sáng có đi làm công việc.
The moon had set; the two young women swore sisterhood by the moon, then parted to go to bed so they could work in the morning.
Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Cười gượngSượng mùa nhứt là kiểu tóc con gái ngây thơ trên đầu một người đàn bà xế bóng, cho dẫu là người ấy còn đẹp ghê hồn chăng nữa.
Most out of season is a naive girl's hairstyle on a woman past her prime, however stunning she may still be.
Nguồn: Bình Nguyên Lộc, Nhìn Xuân Người KhácÁnh dương xế bóng về hướng tây soi nghiêng vào cửa xe phía bên người rể giả nhưng chỉ rọi vào thân dưới tà áo của cô dâu thôi.
The westering sun shone slantwise into the car window on the side of the stand in groom, but lit only the lower hem of the bride's dress.
Nguồn: Bình Nguyên Lộc, Uống Lộn Thuốc TiênĐây là một nhan sắc xưa kia vô địch, nay tuy chưa hẳn về chiều chớ cũng đã xế bóng rồi, nhưng nhờ vô địch nên nó còn giữ được phần nào cái lộng lẫy mong manh của nó.
This was a beauty once unrivalled, now not yet in her evening but already on the wane, yet being unrivalled she still kept some of her fragile splendour.
Nguồn: Bình Nguyên Lộc, Lữ Đoàn Mông ĐenTiếng này được dùng ra sao trong tác phẩm
“Tư Bá là đứa hèn nhát, cứ mặt trời xế bóng là hắn thối lui về mé sông mà ngủ.”“Trời mới xế bóng mà Thu-Vân đã lo nấu cơm dọn cho ông ăn.”“Mặt trời đã xế bóng, ngọn gió phất đầu nhành.”“Mặt trời vừa xế bóng thì tướng-sĩ với bình-dân đã kéo nhau từng tốp đến võ-trường đứng chung-quanh sân chật hết.”“Mặt trời vừa xế bóng, Sầm-Bích kề miệng nói nhỏ với Thái-tử rồi hai người đứng dậy tạ ơn Hòa-thượng mà lên đường.”“Trời vừa xế bóng là tên Tám đã về tới.”“Trăng đã xế bóng; hai cô nhìn trăng mà kết nguyền chị em, rồi phân tay ai vô nhà nấy mà nghỉ, đặng sáng có đi làm công việc.”“Sượng mùa nhứt là kiểu tóc con gái ngây thơ trên đầu một người đàn bà xế bóng, cho dẫu là người ấy còn đẹp ghê hồn chăng nữa.”