Nghĩa của “trơn” là gì?
Có bề mặt láng và ít ma sát nên dễ trợt; không pha trộn hay thêm thắt hoa văn (áo trơn, kêu trơn); trong khẩu ngữ Nam Bộ còn làm phụ từ đứng sau động từ để nhấn mạnh sự hoàn toàn (hết trơn, quên trơn).
Tiếng Anh: Smooth, slippery, or plain/unadorned; in Southern Vietnamese colloquial speech, also an emphatic particle meaning 'completely' or 'nothing left' (as in 'hết trơn', 'quên trơn').
Các nét nghĩa và giải thích chi tiết của “trơn”:
1 nét nghĩa🇻🇳 Tính từ chỉ bề mặt nhẵn bóng, ướt hoặc dính nhớt khiến bước chân hay tay cầm dễ bị tuột (đường trơn, cá trơn), hoặc chỉ vật mộc mạc không có hoa văn, phụ gia (vải trơn, kêu bằng bà trơn không kèm chức tước); trong khẩu ngữ miền Nam, chữ trơn còn đi sau các từ hết, quên, mất để nhấn mạnh mức độ sạch bách, không còn chút gì (hết trơn, quên trơn).
🇬🇧 Slippery or smooth to the touch; plain without pattern or title; in Southern colloquial Vietnamese, used after verbs like 'hết' or 'quên' to mean 'completely' or 'entirely gone'.
Mấy cách nói khác cho nét nghĩa nầy. Nghe tự nhiên tới đâu còn tùy vùng và tùy người nói.
Thí dụ:
Mưa đầu mùa vừa dứt, con đường đất ngoài bờ kênh còn trơn lắm nên bà con đi đứng phải hết sức dè chừng.
Right after the first rain of the season stops, the dirt path along the canal bank is very slippery, so folks must walk with great care.
Nguồn: thí dụ do ban biên soạn đặtTừ này được dùng ra sao trong tác phẩm
“Rỉ rằng: Nhân quả dở dang, Đã toan trốn nợ đoạn trường được sao?”Nào hay chưa hết trần duyên, Trong mê dường đã đứng bên một nàng. Rỉ rằng: Nhân quả dở dang, Đã toan trốn nợ đoạn trường được sao? Số còn nặng nợ má đào, Người dầu muốn quyết trời nào đã cho.
“Minh rằng: "Tôi vốn chẳng may, Ngày xưa mắc phải án đày trốn đi.”Tiên rằng: "Ta lại hồi hương, Ơn nhau sau gặp khoa trường sẽ hay". Minh rằng: "Tôi vốn chẳng may, Ngày xưa mắc phải án đày trốn đi. Dám đâu bày mặt ra thi,
“Con này chẳng phải thiện nhân, Chẳng phường trốn chúa thì quân lộn chồng.”Bất tình nổi trận mây mưa, Mắng rằng: Những giống bơ thờ quên thân! Con này chẳng phải thiện nhân, Chẳng phường trốn chúa thì quân lộn chồng. Ra tuồng mèo mả gà đồng, Ra tuồng lúng túng chẳng xong bề nào.
“Ngày xưa mắc án trốn di, Phải về nương náu từ bi ẩn mình".”Có người họ Hớn tên Minh, Sức đương Hạng Võ mạnh kình Trương Phi. Ngày xưa mắc án trốn di, Phải về nương náu từ bi ẩn mình". Sở Vương phán trước triều đình, Chỉ sai tha tội Hớn Minh đòi về.
“Nước trong rửa ruột sạch trơn, Một câu danh lợi chi sờn lòng đây.”Ngư rằng: "Lòng lão chẳng mơ, Dốc lòng nhơn nghĩa há chờ trả ơn? Nước trong rửa ruột sạch trơn, Một câu danh lợi chi sờn lòng đây. Ngày kia hứng gió đêm này chơi trăng.
“Cháu thương mẹ cháu quá, nên nửa đêm cháu lén mở rương gói áo quần trốn về Vũng Liêm.”“Mỏa oán cô Hạnh, mà mỏa cũng oán hết thảy đờn bà con gái An-nam; họ giả dối, họ độc ác, họ vô tình vô nghĩa. Phải lánh xa họ, phải trốn tránh họ chẳng nên gần họ, chẳng nên tin họ!””“- Ông lớn thầy trốn mất, gần hai tuần lễ nay không léo hánh tới đây nữa.”Câu hỏi thường gặp về “trơn”
“trơn” là gì?
Có bề mặt láng và ít ma sát nên dễ trợt; không pha trộn hay thêm thắt hoa văn (áo trơn, kêu trơn); trong khẩu ngữ Nam Bộ còn làm phụ từ đứng sau động từ để nhấn mạnh sự hoàn toàn (hết trơn, quên trơn).
“trơn” được dùng trong câu như thế nào?
Một câu trong Lục Vân Tiên của Nguyễn Đình Chiểu: “Nước trong rửa ruột sạch trơn, Một câu danh lợi chi sờn lòng đây.”
“trơn” thuộc từ loại gì?
“trơn” thuộc từ loại tính từ, phụ từ. Mục từ này phù hợp cho người học bậc A2.
Tiêu chuẩn thẩm định ngữ liệu tại VietLayers
Mức đối chiếu của mục từ được ghi ở đầu trang. Dẫn chứng có tên tác giả và tác phẩm được trình bày riêng với thí dụ biên soạn. Dẫn chứng về cách dùng không tự xác nhận nguồn gốc của từ. Phần chưa đủ căn cứ cần được đối chiếu thêm.