Trở lại từ điển
Bản biên đang soạnChưa xác nhận duyệt cuối
Nghĩa vắn tắt

Nghĩa của “tô” là gì?

Đồ dùng lòng sâu, lớn hơn chén, để đựng canh, nước, mì, hủ tiếu; cũng làm đơn vị khi kêu món (hai tô hủ tiếu); tiếng đồng âm tô là tô màu, tô điểm cho đẹp.

Tiếng Anh: A large, deep bowl, bigger than a rice bowl, for soup, noodles or water; a bowlful as a serving when ordering; and, as a separate verb, to colour in or embellish.

Cách đọc
tô(chữ để đối chiếu)
Máy đọc để tham khảo, không phải giọng người bản xứ thâu lại

Nghĩa của các cụm từ thường gặp

tô điểm

Làm cho đẹp thêm, rực rỡ thêm; có khi là tô vẽ bề ngoài cho khác thiệt.

Các nét nghĩa và giải thích chi tiết của “tô”:

3 nét nghĩa
1đồ dùng lòng sâu, lớn hơn chénđồ dùng[tiếng địa phương]
A1

🇻🇳 Đồ dùng miệng rộng lòng sâu, lớn hơn chén, để đựng canh, nước, cháo, mì, hủ tiếu; nhà nào cũng có ít cái tô.

🇬🇧 A deep, wide-mouthed vessel, larger than a rice bowl, for soup, water, porridge or noodles; every household keeps a few.

Cụm thường gặp:
tô canhtô mìtô hủ tiếutô nướctô trà

Thí dụ:

Bà bước lại dở lồng bàn lên mà dẹp một bên, rồi bà bưng tô nước mà súc miệng.

She stepped over, lifted the food cover and set it aside, then took up the bowl of water and rinsed her mouth.

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Con nhà giàu

Hồng vội đi rửa mặt và hối hả mặc áo bà ba vào, đoạn lấy tô, mở cửa đi ra ngoài.

Hong hurried to wash her face, quickly put on her blouse, then took a bowl, opened the door and went out.

Nguồn: Bình Nguyên Lộc, Đừng Hỏi Tại Sao

Ông Thuận rửa rồi trả tô cho Hào và lần cửa trở vô ngồi tại bộ ván giữa nhà.

Mr Thuan washed, handed the bowl back to Hao, and felt his way back inside to sit on the plank bed in the middle of the house.

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Hai vợ

Mấy hớp đầu tiên đem cho ông Từ niềm ấm áp nhưng hương vị của tô trà không mấy đậm đà.

The first few sips gave Mr Tu a sense of warmth, but the bowl of tea had little flavour.

Nguồn: Sơn Nam, Biển Cỏ Miền Tây

Thầy mua tô mì mà không lấy thêm ớt thì phải rán mà chịu chớ ai lại bớt tiền cho.

If you buy a bowl of noodles and take no extra chilli, sir, you just have to put up with it; nobody is going to give you a discount.

Nguồn: Bình Nguyên Lộc, Trâm Nhớ Ngàn Thương

Hèn chi hồi sớm mơi ở trong tiệm cà phê họ giành với nhau mà ăn cái tô hủ tíu dư của toa đó!

No wonder this morning in the coffee shop they were fighting each other to eat the leftover bowl of noodles you left!

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Ở theo thời
2một tô: một suất khi kêu mónăn uống[thân mật]
A2

🇻🇳 Dùng làm đơn vị khi kêu món hay kể món đã ăn, tính một tô là một suất: một tô, hai tô hủ tiếu.

🇬🇧 Used as a unit when ordering or counting servings, one bowl being one portion: mot to, hai to hu tieu (two bowls of noodle soup).

Cụm thường gặp:
một tôhai tôăn một tô

Thí dụ:

May là chàng đã dằn bụng bằng hai tô hủ tiếu và một tách cà phê lúc mới vô tới chợ.

Luckily he had filled his stomach with two bowls of noodle soup and a cup of coffee when he first reached the market.

Nguồn: Bình Nguyên Lộc, Khi Từ Thức Về Trần

Anh ăn ngon miệng vô cùng và rất lo ăn một tô không đủ no, mà không lẽ đòi ăn thêm.

He ate with great relish and worried that one bowl would not fill him, yet he could hardly ask for more.

Nguồn: Bình Nguyên Lộc, Sau Đêm Bố Ráp
3tô màu, tô điểm (đồng âm)mỹ thuật[thường]
B1

🇻🇳 Tiếng đồng âm khác gốc: phết màu lên cho đậm, cho đẹp (tô màu, tô son); tô điểm là làm cho đẹp thêm.

🇬🇧 A separate homonym: to apply colour so as to darken or beautify (to mau, to son); to diem means to adorn or embellish.

Cụm thường gặp:
tô màutô điểmtô vẽ

Thí dụ:

Ánh hồng phản chiếu sắc nước màu mây, tô điểm xuân quang thêm huy hoàng rực rỡ.

The rosy light reflected the colours of water and cloud, adorning the spring scene with even greater splendour.

Nguồn: Thẩm Thệ Hà, Thiên Tài Lạc Lối

Sự dang nắng chỉ làm cho con người đen da, chứ không có tô màu thổ chu lên da họ.

Exposure to the sun only darkens people's skin; it does not paint an ochre tint onto it.

Nguồn: Bình Nguyên Lộc, Nguồn Gốc Mã Lai Của Dân Tộc Việt Nam
Dẫn chứng văn học

Từ này được dùng ra sao trong tác phẩm

Câu trích chính
“Trướng tô giáp mặt hoa đào, Vẻ nào chẳng mặn nét nào chăng ưa?”
Đoạn trích nguyên tác

Trướng tô giáp mặt hoa đào, Vẻ nào chẳng mặn nét nào chăng ưa? Hải đường mơn mởn cành tơ, Ngày xuân càng gió càng mưa càng nồng.

Nguyễn Du, Truyện Kiều (Đoạn trường tân thanh), Đoạn 6: Gặp Thúc Sinh và tai ương Hoạn Thư, cặp câu 641
Câu trích chính
“Tóc quyện bay mùi tô hợp hương - Uốn mình say lượn sóng xiêm nghê;”
Đoạn trích nguyên tác

Tiên nữ ra chào, tình ngây ngây. Nầy! muôn ngọc nữ ngớp y thường Tóc quyện bay mùi tô hợp hương - Uốn mình say lượn sóng xiêm nghê; Khúc Phụng cầu hoàng sôi đê mê. Diễm lệ, Hằng Nga bước xuống đền:

Bích Khê, Thơ Bích Khê - Tinh Huyết, Nghê thường, đoạn 12
Câu trích chính
“Mụ càng tô lục chuốt hồng, Máu tham hễ thấy hơi đồng thì mê.”
Đoạn trích nguyên tác

Thúc Sinh quen thói bốc rời, Trăm nghìn đổ một trận cười như không. Mụ càng tô lục chuốt hồng, Máu tham hễ thấy hơi đồng thì mê. Dưới trăng quyên đã gọi hè, Đầu tường lửa lựu lập lòe đâm bông.

Nguyễn Du, Truyện Kiều (Đoạn trường tân thanh), Đoạn 6: Gặp Thúc Sinh và tai ương Hoạn Thư, cặp câu 653
Câu trích chính
“Hồ ở dưới núi linh tú, núi là núi Tô. Đâu đó đều trăng gió cũ;”
Đoạn trích nguyên tác

Trăng gió bốn mùa. Hồ ở trong thành văn vật, thành là thành Trúc; Hồ ở dưới núi linh tú, núi là núi Tô. Đâu đó đều trăng gió cũ; Chung quanh vẫn nước non nhà. Ta há chẳng nên chơi lắm vậy;

Đông Hồ, Thơ Đông Hồ (Hà Tiên), Bài phú Đông Hồ, đoạn 26
Câu trích chính
“Lấy bút nghiên mà tô điểm cho gió trăng. Người chủ nhân ông cảnh ấy:”
Đoạn trích nguyên tác

Một thành “Trúc bằng”. Đem huyết hãn mà vun bồi cho non nước; Lấy bút nghiên mà tô điểm cho gió trăng. Người chủ nhân ông cảnh ấy: Lẽ ta không biết đó vậy; Lẽ ta không biết đó chăng?

Đông Hồ, Thơ Đông Hồ (Hà Tiên), Bài phú Đông Hồ, đoạn 59
Câu trích chính
“Sao không tô điểm nên sương khói, Trong cõi lòng tôi buổi chập chờn.”
Đoạn trích nguyên tác

Mây vẽ hằng hà sa số lệ, Là nguồn ly biệt giữa cô đơn. Sao không tô điểm nên sương khói, Trong cõi lòng tôi buổi chập chờn. Đây bãi cô liêu lạnh hững hờ, Với buồn phơn phớt, vắng trơ vơ.

Hàn Mặc Tử, Thơ Hàn Mặc Tử, Tập thơ Đau thương, đoạn 98
“Cậu chụp cái tô, đưa lên miệng.”
Sơn Nam, Bà Chúa Hòn, Chương 13
“Gọi xong hai tô hủ tíu”
Bình Nguyên Lộc, Diễm Phượng, Kẻ giết cô Thu
Hỏi đáp nhanh

Câu hỏi thường gặp về “tô”

“tô” là gì?

Đồ dùng lòng sâu, lớn hơn chén, để đựng canh, nước, mì, hủ tiếu; cũng làm đơn vị khi kêu món (hai tô hủ tiếu); tiếng đồng âm tô là tô màu, tô điểm cho đẹp.

Cụm từ “tô điểm” nghĩa là gì?

Làm cho đẹp thêm, rực rỡ thêm; có khi là tô vẽ bề ngoài cho khác thiệt.

“tô” được dùng trong câu như thế nào?

Một câu trong Truyện Kiều (Đoạn trường tân thanh) của Nguyễn Du: “Trướng tô giáp mặt hoa đào, Vẻ nào chẳng mặn nét nào chăng ưa?”

Mục từ “tô” ghi nhận những chữ Hán Nôm nào?

Trong phạm vi nghĩa của mục từ nầy, các chữ Hán Nôm được ghi nhận là 租 (tô). Lớp từ vựng: Mekong-Southern.

“tô” có biến thể vùng miền nào?

“tô” có các dạng biến thể ghi nhận theo phương ngữ: tô (Nam Bộ và Sài Gòn), bát (Cách gọi ở nơi khác).

Trách nhiệm nội dung và Phương pháp biên tập

Tiêu chuẩn thẩm định ngữ liệu tại VietLayers

Mức đối chiếu của mục từ được ghi ở đầu trang. Dẫn chứng có tên tác giả và tác phẩm được trình bày riêng với thí dụ biên soạn. Dẫn chứng về cách dùng không tự xác nhận nguồn gốc của từ. Phần chưa đủ căn cứ cần được đối chiếu thêm.