Say máu means becoming increasingly aggressive or carried away by violence, or figuratively escalating stakes or effort after being caught up in winning and losing.
Giải nghĩa & ghi chú cách dùng
`Say máu` có hai nét liên hệ về mất kiềm chế: (1) trở nên hung hăng hơn khi bạo lực hoặc máu đã xuất hiện, tiếp tục sát phạt (*blood-crazed, carried away by violence*); (2) nghĩa mở rộng, bị cuốn vào thế ăn thua, cay cú hoặc ham gỡ nên càng tăng mức cược/nỗ lực (*get carried away, chase losses, become overcompetitive*). Cụm không nhất thiết liên quan rượu và không phải chẩn đoán y khoa. Nó không tự chứng minh ý định giết người, tội danh, mất hoàn toàn năng lực kiểm soát, nghiện cờ bạc hay miễn trách nhiệm; đồng thời không được dùng để lãng mạn hóa bạo lực hoặc khuyến khích đặt cược tiếp. Trong lời Sài Gòn–Nam Bộ có thể nghe `hăng máu`, `hăng tiết`, `cay cú`, `ham gỡ`, `bị cuốn theo`; từng từ khác mức và phải theo câu. Phân biệt `say máu` với `say rượu`, `khát máu` thiên về ham bạo lực, và `máu` lóng nghĩa ham thích trong các tổ hợp khác. Tab Hán–Nôm để trống vì chưa có chứng tích trực tiếp cho toàn cụm.
Nét nghĩa được xếp theo độ thông dụng và ích lợi cho người học:
2 nét nghĩa🇻🇳 Tả sự leo thang bạo lực và giảm kiềm chế; tội danh, ý định, năng lực và trách nhiệm phải do chứng cứ khác xác định.
🇬🇧 To become blood-crazed or increasingly aggressive after being caught up in violence.
Ví dụ dùng từ:
Truyện tả toán lính say máu rồi tiếp tục chém giết để lên án sự tàn bạo.
The story portrays the soldiers as blood-crazed and continuing to kill in order to condemn their brutality.
Source: VietLayers editorial exampleCụm say máu mô tả bạo lực leo thang, không phải một chẩn đoán tâm thần.
The phrase say máu describes escalating violence, not a psychiatric diagnosis.
Source: VietLayers editorial exampleGọi đám đông say máu chưa đủ để xác định tội danh của từng người.
Calling a crowd blood-crazed is not enough to determine each person's criminal liability.
Source: VietLayers editorial exampleBản tin tránh dùng say máu như lời kể trung tính và nêu rõ hành vi đã được xác minh.
The report avoids using say máu as neutral narration and states the verified conduct instead.
Source: VietLayers editorial exampleNhân vật say máu không vì vậy mà tự động được miễn trách nhiệm cho hành vi bạo lực.
A character described as say máu is not automatically excused from responsibility for violence.
Source: VietLayers editorial example🇻🇳 Nghĩa chuyển tả việc mất chừng mực trong cạnh tranh hoặc cờ bạc; không tự chẩn đoán nghiện hay xác định thiệt hại.
🇬🇧 Figuratively, to get carried away by competition or gambling and keep raising stakes or chasing losses.
Ví dụ dùng từ:
Thua mấy ván, anh bắt đầu say máu và đòi tăng tiền cược.
After losing several rounds, he gets carried away and wants to raise the stakes.
Source: VietLayers editorial exampleBạn kéo anh ra khi thấy anh say máu ham gỡ, không để anh vay thêm tiền chơi.
A friend pulls him away when he starts chasing losses and does not let him borrow more money to gamble.
Source: VietLayers editorial exampleTừ say máu trong ván bài chưa đủ để chẩn đoán người chơi mắc rối loạn cờ bạc.
The phrase say máu during a card game is not enough to diagnose a gambling disorder.
Source: VietLayers editorial exampleĐội bóng bị chê say máu ăn thua, nhưng muốn đánh giá phải xem hành vi cụ thể trên sân.
The team is criticized for getting excessively competitive, but any assessment must examine specific conduct on the field.
Source: VietLayers editorial exampleỞ Sài Gòn, nói ảnh ham gỡ tới mất chừng mực có thể rõ hơn nói ảnh say máu.
In Saigon, saying he chased his losses beyond reasonable limits can be clearer than saying he was say máu.
Source: VietLayers editorial exampleCách dùng đã được đối chiếu trong tác phẩm
“Những kẻ mua hàng ở Lạc-son Tây, luôn luôn mua hớ vì họ say máu ngà trong việc tranh mua, sôi nổi vô cùng.”
“Say máu, hắn rút ngay bút sắt trong túi, nhằm vào mặt Tác mà đâm.”
“Gào thét bây giờ không ai nghe, khi máu đã chảy đỏ lan mặt đường người ta đã say máu, đã hết muốn nghe, đã hết tình người.”
“Tư Cầu núp sau một cái bồ đập lúa hươi kiếm liền tay và ánh lửa phừng phực cháy bên trong, tiếng ống tre nổ lốp bốp, tiếng súng đệm rầm rầm, tiếng người kêu thét lên từng chập càng làm cho anh ta như say máu.”