San thạch is an old inscriptional term meaning to engrave text or images on stone.
Giải nghĩa & ghi chú cách dùng
`San thạch` là thuật ngữ Hán–Việt cũ `刊石`, nghĩa khắc chữ hoặc hình vào đá (*engrave on stone*), thường để lập bia hay lưu văn bản. Định nghĩa trên trang in bị hỏng thành “đá láng dùng in”; đó không phải nghĩa chuẩn. San thạch không phải in thạch bản (*lithography*), không tự nói loại đá, nội dung, niên đại, người khắc, độ nguyên vẹn hay tính xác thực. Tiếng hiện đại dùng `khắc đá`, `khắc chữ lên bia đá`; lời Nam Bộ có `khắc chữ vô đá`.
Nét nghĩa được xếp theo độ thông dụng và ích lợi cho người học:
1 nét nghĩa🇻🇳 Thuật ngữ minh khắc cũ; phải phân biệt với kỹ thuật in thạch bản và với vật liệu đá dùng trong in.
🇬🇧 Old inscriptional term: to engrave writing or images on stone, often for a stele or durable record.
Ví dụ dùng từ:
Người xưa san thạch bài minh để dựng bia trước đền.
People in the past engraved the inscription on stone to erect a stele before the temple.
Source: VietLayers editorial exampleSan thạch là khắc chữ lên đá, không phải đá láng dùng để in.
San thạch means engraving writing on stone, not a smooth stone used for printing.
Source: VietLayers editorial exampleBài văn được san thạch nhưng một số nét chữ nay đã mòn.
The text was engraved on stone, but some strokes have since worn away.
Source: VietLayers editorial exampleCâu đã san thạch không tự cho biết ai là người khắc bia.
Saying a text was san thạch does not identify the stone carver.
Source: VietLayers editorial exampleSan thạch khác in thạch bản vì thao tác này tạo chữ khắc trên đá.
San thạch differs from lithography because it creates engraved writing on stone.
Source: VietLayers editorial exampleNhà nghiên cứu chụp rập văn san thạch để đối chiếu từng nét.
The researcher takes a rubbing of the san thạch inscription to compare each stroke.
Source: VietLayers editorial exampleNiên đại của văn san thạch phải dựa vào văn bản và khảo cổ, không chỉ kiểu chữ.
Dating a san thạch text requires textual and archaeological evidence, not script style alone.
Source: VietLayers editorial exampleTiếng hiện nay thường nói khắc chữ lên bia đá thay cho san thạch.
Current Vietnamese usually says khắc chữ lên bia đá instead of san thạch.
Source: VietLayers editorial exampleNói nôm na ở Nam Bộ, san thạch là khắc chữ vô đá.
In plain Southern wording, san thạch means carving words into stone.
Source: VietLayers editorial exampleHai chữ 刊石 được đọc san thạch trong thuật ngữ văn khắc này.
The characters 刊石 are read san thạch in this inscriptional term.
Source: VietLayers editorial example