Trở lại từ điển

rượu sớm cờ trưa

thành ngữbậc C1
Bản biên đang soạnChưa đối chiếu nguồn
Nghĩa vắn tắt

Nghĩa của “rượu sớm cờ trưa” là gì?

lời cũ tả cảnh sáng uống rượu, trưa chơi cờ, ngụ đời sống ung dung hoặc mải hưởng nhàn

Tiếng Anh: Rượu sớm cờ trưa is an old literary expression depicting a life of leisurely drinking in the morning and playing chess at midday, an image of ease or idleness whose tone depends on context.

Cách đọc
rượu sớm cờ trưa(chữ để đối chiếu)
Máy đọc để tham khảo, không phải giọng người bản xứ thâu lại

Giải nghĩa đầy đủ và ghi chú cách dùng

Rượu sớm cờ trưa là quán ngữ văn chương/cũ, gợi cảnh sáng uống rượu, trưa chơi cờ và qua đó tả đời sống ung dung, nhàn tản, ít vướng việc (a life of leisurely morning drinking and midday chess). Cụm có chứng tích trong Truyện Kiều ở câu Mảng vui rượu sớm cờ trưa; mảng mới là động từ chỉ mải vui, không phải một phần bắt buộc của đầu mục. Sắc thái do văn cảnh quyết định: có thể chỉ đơn thuần cảnh an nhàn, cũng có thể hàm ý mải hưởng nhàn, lơ là việc khác; không tự chứng minh người ấy giàu, lười, vô trách nhiệm, nghiện rượu hoặc đúng là đàn ông. Cờ ở đây là thú chơi trong hình ảnh song hành với rượu, không mặc định loại cờ hay một ván cụ thể. Khi dịch văn chương nên diễn ý thay vì ghép chữ cứng; trong lời Sài Gòn và Nam Bộ hiện nay, sáng rượu trưa cờ, sống nhàn tênh, ung dung chỉ là cách giải thích chứ không thay thế tuyệt đối. Tab Hán Nôm để trống cho toàn cụm.

Các nét nghĩa và giải thích chi tiết của “rượu sớm cờ trưa”:

1 nét nghĩa
1lời cũ tả cảnh sáng uống rượu, trưa chơi cờ, ngụ đời sống ung dung hoặc mải hưởng nhànVăn chương; quán ngữ cũ; lối sống[văn chương]
C1

🇻🇳 Hình ảnh văn chương về đời sống nhàn tản; sắc thái trung tính hay phê bình tùy câu.

🇬🇧 An old literary image of leisurely morning drinking and midday chess, suggesting ease or idle enjoyment depending on context.

Cụm thường gặp:
mảng vui rượu sớm cờ trưacảnh rượu sớm cờ trưathú rượu sớm cờ trưađời rượu sớm cờ trưa
Mẫu ngữ pháp:
mảng vui + rượu sớm cờ trưacảnh/thú/đời + rượu sớm cờ trưasống + rượu sớm cờ trưa

Thí dụ:

Câu Kiều mảng vui rượu sớm cờ trưa tả lúc nhân vật mải vui trong cảnh sống nhàn.

The Kiều line mảng vui rượu sớm cờ trưa portrays a character absorbed in leisurely pursuits.

Nguồn: thí dụ do ban biên soạn đặt

Người chú giải không hiểu rượu sớm cờ trưa là một lịch uống rượu và đánh cờ bắt buộc.

The annotator does not read rượu sớm cờ trưa as a compulsory schedule of drinking and chess.

Nguồn: thí dụ do ban biên soạn đặt

Trong đoạn này, rượu sớm cờ trưa gợi sự ung dung hơn là lên án người chơi.

In this passage, rượu sớm cờ trưa suggests ease rather than condemning the person.

Nguồn: thí dụ do ban biên soạn đặt

Ở đoạn châm biếm, cảnh rượu sớm cờ trưa lại có thể làm nổi bật việc một người chỉ lo hưởng nhàn.

In a satirical passage, rượu sớm cờ trưa may instead highlight a person's preoccupation with idle pleasure.

Nguồn: thí dụ do ban biên soạn đặt

Bản dịch diễn rượu sớm cờ trưa là a life of leisurely drinking and chess để giữ hình ảnh văn chương.

The translation renders rượu sớm cờ trưa as a life of leisurely drinking and chess to preserve the literary image.

Nguồn: thí dụ do ban biên soạn đặt

Cụm rượu sớm cờ trưa không tự cho biết nhân vật chơi cờ tướng, cờ vây hay loại cờ nào.

Rượu sớm cờ trưa does not specify whether the character plays Chinese chess, go, or another game.

Nguồn: thí dụ do ban biên soạn đặt

Gọi đời ai đó là rượu sớm cờ trưa chưa đủ để kết luận họ giàu có hoặc không làm việc.

Calling someone's life rượu sớm cờ trưa is not enough to conclude that they are wealthy or do no work.

Nguồn: thí dụ do ban biên soạn đặt

Câu văn hiện đại dùng rượu sớm cờ trưa như một nét hoài cổ nên người biên tập thêm chú giải ngắn.

The modern passage uses rượu sớm cờ trưa as an archaism, so the editor adds a brief gloss.

Nguồn: thí dụ do ban biên soạn đặt

Ở Sài Gòn bây giờ, người ta dễ nói sống nhàn tênh hơn dùng nguyên quán ngữ rượu sớm cờ trưa.

In present-day Saigon, people are more likely to say sống nhàn tênh than to use the full old expression rượu sớm cờ trưa.

Nguồn: thí dụ do ban biên soạn đặt

Sắc thái của rượu sớm cờ trưa phải đọc cùng mạch kể, không suy riêng từ chữ rượu rằng nhân vật nghiện.

The tone of rượu sớm cờ trưa must be read from the narrative context rather than inferring addiction from rượu alone.

Nguồn: thí dụ do ban biên soạn đặt
Dẫn chứng văn học

Tiếng nầy được dùng ra sao trong tác phẩm

“Mảng vui rượu sớm cờ trưa, Đào đà phai thắm sen vừa nẩy xanh.”
Nguyễn Du, Truyện Kiều (Đoạn trường tân thanh), Toàn văn 3254 câu
Hỏi đáp nhanh

Câu hỏi thường gặp về “rượu sớm cờ trưa”

“rượu sớm cờ trưa” nghĩa là gì?

lời cũ tả cảnh sáng uống rượu, trưa chơi cờ, ngụ đời sống ung dung hoặc mải hưởng nhàn

“rượu sớm cờ trưa” được dùng trong câu như thế nào?

Một câu trong Truyện Kiều (Đoạn trường tân thanh) của Nguyễn Du: “Mảng vui rượu sớm cờ trưa, Đào đà phai thắm sen vừa nẩy xanh.”

Trách nhiệm nội dung và Phương pháp biên tập

Tiêu chuẩn thẩm định ngữ liệu tại VietLayers

Mức đối chiếu của mục từ được ghi ở đầu trang. Dẫn chứng có tên tác giả và tác phẩm được trình bày riêng với thí dụ biên soạn. Dẫn chứng về cách dùng không tự xác nhận nguồn gốc của từ. Phần chưa đủ căn cứ cần được đối chiếu thêm.