Rượu sớm cờ trưa is an old literary expression depicting a life of leisurely drinking in the morning and playing chess at midday—an image of ease or idleness whose tone depends on context.
Giải nghĩa & ghi chú cách dùng
`Rượu sớm cờ trưa` là quán ngữ văn chương/cũ, gợi cảnh sáng uống rượu, trưa chơi cờ và qua đó tả đời sống ung dung, nhàn tản, ít vướng việc (*a life of leisurely morning drinking and midday chess*). Cụm có chứng tích trong *Truyện Kiều* ở câu `Mảng vui rượu sớm cờ trưa`; `mảng` mới là động từ chỉ mải vui, không phải một phần bắt buộc của đầu mục. Sắc thái do văn cảnh quyết định: có thể chỉ đơn thuần cảnh an nhàn, cũng có thể hàm ý mải hưởng nhàn, lơ là việc khác; không tự chứng minh người ấy giàu, lười, vô trách nhiệm, nghiện rượu hoặc đúng là đàn ông. `Cờ` ở đây là thú chơi trong hình ảnh song hành với rượu, không mặc định loại cờ hay một ván cụ thể. Khi dịch văn chương nên diễn ý thay vì ghép chữ cứng; trong lời Sài Gòn–Nam Bộ hiện nay, `sáng rượu trưa cờ`, `sống nhàn tênh`, `ung dung` chỉ là cách giải thích chứ không thay thế tuyệt đối. Tab Hán–Nôm để trống cho toàn cụm.
Nét nghĩa được xếp theo độ thông dụng và ích lợi cho người học:
1 nét nghĩa🇻🇳 Hình ảnh văn chương về đời sống nhàn tản; sắc thái trung tính hay phê bình tùy câu.
🇬🇧 An old literary image of leisurely morning drinking and midday chess, suggesting ease or idle enjoyment depending on context.
Ví dụ dùng từ:
Câu Kiều mảng vui rượu sớm cờ trưa tả lúc nhân vật mải vui trong cảnh sống nhàn.
The Kiều line mảng vui rượu sớm cờ trưa portrays a character absorbed in leisurely pursuits.
Source: VietLayers editorial exampleNgười chú giải không hiểu rượu sớm cờ trưa là một lịch uống rượu và đánh cờ bắt buộc.
The annotator does not read rượu sớm cờ trưa as a compulsory schedule of drinking and chess.
Source: VietLayers editorial exampleTrong đoạn này, rượu sớm cờ trưa gợi sự ung dung hơn là lên án người chơi.
In this passage, rượu sớm cờ trưa suggests ease rather than condemning the person.
Source: VietLayers editorial exampleỞ đoạn châm biếm, cảnh rượu sớm cờ trưa lại có thể làm nổi bật việc một người chỉ lo hưởng nhàn.
In a satirical passage, rượu sớm cờ trưa may instead highlight a person's preoccupation with idle pleasure.
Source: VietLayers editorial exampleBản dịch diễn rượu sớm cờ trưa là a life of leisurely drinking and chess để giữ hình ảnh văn chương.
The translation renders rượu sớm cờ trưa as a life of leisurely drinking and chess to preserve the literary image.
Source: VietLayers editorial exampleCụm rượu sớm cờ trưa không tự cho biết nhân vật chơi cờ tướng, cờ vây hay loại cờ nào.
Rượu sớm cờ trưa does not specify whether the character plays Chinese chess, go, or another game.
Source: VietLayers editorial exampleGọi đời ai đó là rượu sớm cờ trưa chưa đủ để kết luận họ giàu có hoặc không làm việc.
Calling someone's life rượu sớm cờ trưa is not enough to conclude that they are wealthy or do no work.
Source: VietLayers editorial exampleCâu văn hiện đại dùng rượu sớm cờ trưa như một nét hoài cổ nên người biên tập thêm chú giải ngắn.
The modern passage uses rượu sớm cờ trưa as an archaism, so the editor adds a brief gloss.
Source: VietLayers editorial exampleỞ Sài Gòn bây giờ, người ta dễ nói sống nhàn tênh hơn dùng nguyên quán ngữ rượu sớm cờ trưa.
In present-day Saigon, people are more likely to say sống nhàn tênh than to use the full old expression rượu sớm cờ trưa.
Source: VietLayers editorial exampleSắc thái của rượu sớm cờ trưa phải đọc cùng mạch kể, không suy riêng từ chữ rượu rằng nhân vật nghiện.
The tone of rượu sớm cờ trưa must be read from the narrative context rather than inferring addiction from rượu alone.
Source: VietLayers editorial example