Trở lại từ điển
Bản biên đang soạnChưa xác nhận duyệt cuối
Nghĩa vắn tắt

Nghĩa của “quỷ” là gì?

Chữ 鬼: loài siêu nhiên dữ hay tinh quái trong tín ngưỡng và truyện kể (ma quỷ, quỷ thần); nói người là tiếng rầy hay trêu kẻ ranh mãnh, xấu nết (con quỷ, tiểu quỷ, quỷ sứ, xấu như quỷ); trong quỷ quyệt (詭) là gian xảo, mưu mô.

Tiếng Anh: A demon or evil spirit of folk belief and tales; said of a person, a scolding or teasing word for a rascal, imp or devil; and in quy quyet, cunning and scheming.

Cách đọc
quỷ(chữ để đối chiếu)
Máy đọc để tham khảo, không phải giọng người bản xứ thâu lại

Nghĩa của các cụm từ thường gặp

ma quỷ

Ma và quỷ nói chung, những thứ vô hình người ta tin là hay hiện ra phá phách, làm hại người sống; cũng dùng để chê người gian xảo.

Các nét nghĩa và giải thích chi tiết của “quỷ”:

3 nét nghĩa
1loài siêu nhiên trong tín ngưỡngtín ngưỡng[thường]
B1

🇻🇳 Chữ 鬼: loài siêu nhiên dữ, tinh quái hay gây hại trong tín ngưỡng và truyện kể dân gian, như ma quỷ, quỷ thần, quỷ ma.

🇬🇧 A demon or evil spirit of folk belief and tales, a supernatural being thought fierce, mischievous or harmful, as in ma quy (ghosts and demons) and quy than (spirits and gods).

Cụm thường gặp:
ma quỷquỷ thầnquỷ maác quỷquỷ sứ

Thí dụ:

Người khác khấn vái lâm râm, e nay mai xóm này bị trừng phạt của quỷ thần.

Others murmured prayers, fearing that one of these days the hamlet would be punished by the spirits.

Nguồn: Sơn Nam, Hương Rừng Cà Mau

Theo lệ xưa, ở đâu cũng có thần thánh ma quỷ.

By the old customs, gods and demons are to be found everywhere.

Nguồn: Sơn Nam, Thuần Phong Mỹ Tục Việt Nam

Lúc trước, tôi nằm chiêm bao thấy ma quỷ hiện về.

Before that, I had dreamed that ghosts and demons came back to me.

Nguồn: Sơn Nam, Bà Chúa Hòn

Người ta bảo ở gần chân Bồ Tát được ấm cúng, không bị quỷ ma quấy nhiễu.

People say that living at the feet of the Bodhisattva is snug and safe from being troubled by demons.

Nguồn: Dung Sàigòn & Võ Hà Anh, Dễ Ghét
2tiếng rầy hay trêu kẻ ranh mãnhxưng hô[thân mật]
B1

🇻🇳 Nói người: tiếng rầy hay trêu kẻ ranh mãnh, lắm chuyện hay xấu nết, như con quỷ, của quỷ, tiểu quỷ, quỷ sứ; xấu như quỷ là xấu quá.

🇬🇧 Of a person: a scolding or teasing word for a rascal, a pest or a wretch, as in con quy, tieu quy (little devil) and quy su; xau nhu quy is ugly as sin.

Cụm thường gặp:
con quỷcủa quỷtiểu quỷquỷ sứxấu như quỷ

Thí dụ:

Tụi mình đi chơi với nhau mà anh dắt của quỷ ấy theo kè kè làm chi!

We are going out together, so why drag that little pest along at your heels!

Nguồn: Lê Xuyên, Chú Tư Cầu

Thằng tiểu quỷ này nguy hiểm lắm, nó toan gạt gẫm em gì đó.

That little devil is dangerous; he is plotting to trick you somehow.

Nguồn: Bình Nguyên Lộc, Quán Tai Heo

Tao hối đã bỏ học quá sớm, không có được một mảnh bằng để đi câu vợ như thằng thầy kiện quỷ sứ kia.

I regret leaving school too early; I have no diploma to fish for a wife with, like that devil of a lawyer over there.

Nguồn: Dung Sàigòn & Võ Hà Anh, Dễ Thương

Đây, em hỏi anh: nếu em xấu như quỷ, anh có thèm ngó tới em không?

Here, let me ask you: if I were ugly as sin, would you even look at me?

Nguồn: Lê Xuyên, Rặng Trâm Bầu
3trong quỷ quyệt: gian xảo, mưu môtính nết[thường]
B2

🇻🇳 Trong quỷ quyệt, chữ 詭譎, khác chữ 鬼: gian xảo, dối trá, lắm mưu mô khó lường.

🇬🇧 In quy quyet, written with a different Chinese character: crafty, deceitful and full of hidden schemes.

Cụm thường gặp:
quỷ quyệtâm mưu quỷ quyệt

Thí dụ:

Thầy mới lại đây thầy không rõ, chớ con mẹ ký Trượng nó quỷ quyệt lắm, còn con em nó đó cũng không vừa gì đâu.

You have only just come here so you do not know, but that clerk Truong's woman is very crafty, and her younger sister is no better.

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Thầy Thông ngôn

Cánh tay gân guốc của Hai Tam đủ sức bảo vệ nàng thoát khỏi âm mưu quỷ quyệt.

Hai Tam's sinewy arm was strong enough to protect her from any cunning plot.

Nguồn: Sơn Nam, Vạch Một Chân Trời
Dẫn chứng văn học

Từ này được dùng ra sao trong tác phẩm

“Nên kính trọng ma quỷ, thần thánh nhưng chớ khá lân la với họ - nghĩa là nên lánh xa chừng nào hay chừng ấy.”
Sơn Nam, Biển Cỏ Miền Tây, Con bà Tám
Câu trích chính
“Mai sau dầu dến thế nào, Kìa gương nhật nguyệt nọ dao quỷ thần!”
Đoạn trích nguyên tác

Cạn lời khách mới thưa rằng: Buộc chân thôi cũng xích thằng nhiệm trao. Mai sau dầu dến thế nào, Kìa gương nhật nguyệt nọ dao quỷ thần! Đùng dùng gió giục mây vần, Một xe trong cõi hồng trần như bay.

Nguyễn Du, Truyện Kiều (Đoạn trường tân thanh), Đoạn 5: Biến cố nhà họ Mã và lầu Ngưng Bích, cặp câu 453
Câu trích chính
“Dầu cho chước quỷ mưu thần, Phong trần ai cũng phong trần như ai.”
Đoạn trích nguyên tác

Ai ai trông thấy cũng thương, Lỡ bề báo hiếu lỡ đường lập thân. Dầu cho chước quỷ mưu thần, Phong trần ai cũng phong trần như ai. Éo le ai khéo đặt bày, Chữ tài liền với chữ tai một vần.

Nguyễn Đình Chiểu, Lục Vân Tiên, Hồi 2 (Câu 401-1188), cặp câu 160
Câu trích chính
“Dưới hoa dậy lũ ác nhân, Ầm ầm khốc quỷ kinh thần mọc ra.”
Đoạn trích nguyên tác

Nén hương đến trước Phật đài, Nỗi lòng khấn chửa cạn lời vân vân. Dưới hoa dậy lũ ác nhân, Ầm ầm khốc quỷ kinh thần mọc ra.

Nguyễn Du, Truyện Kiều (Đoạn trường tân thanh), Đoạn 6: Gặp Thúc Sinh và tai ương Hoạn Thư, cặp câu 821
Câu trích chính
“Đồng rằng: "Nghe tiếng thầy đây, Trừ ma ếm quỷ phép thầy rất hay".”
Đoạn trích nguyên tác

Đồng đi một buổi tới nhà, Đạo sĩ xem thấy lòng mà mừng thay! Đồng rằng: "Nghe tiếng thầy đây, Trừ ma ếm quỷ phép thầy rất hay". Qua sông cá thấy xếp vi, Vào rừng cọp thấy phải quì lạy đưa.

Nguyễn Đình Chiểu, Lục Vân Tiên, Hồi 2 (Câu 401-1188), cặp câu 249
Câu trích chính
“Gần miền nghe có một thầy, Phi phù trí quỷ cao tay thông huyền.”
Đoạn trích nguyên tác

Thương càng nghĩ nghĩ càng đau, Dễ ai lấp thảm quạt sầu cho khuây. Gần miền nghe có một thầy, Phi phù trí quỷ cao tay thông huyền. Trên tam đảo dưới cửu tuyền, Tìm đâu thì cũng biết tin rõ ràng.

Nguyễn Du, Truyện Kiều (Đoạn trường tân thanh), Đoạn 6: Gặp Thúc Sinh và tai ương Hoạn Thư, cặp câu 842
Hỏi đáp nhanh

Câu hỏi thường gặp về “quỷ”

“quỷ” là gì?

Chữ 鬼: loài siêu nhiên dữ hay tinh quái trong tín ngưỡng và truyện kể (ma quỷ, quỷ thần); nói người là tiếng rầy hay trêu kẻ ranh mãnh, xấu nết (con quỷ, tiểu quỷ, quỷ sứ, xấu như quỷ); trong quỷ quyệt (詭) là gian xảo, mưu mô.

Cụm từ “ma quỷ” nghĩa là gì?

Ma và quỷ nói chung, những thứ vô hình người ta tin là hay hiện ra phá phách, làm hại người sống; cũng dùng để chê người gian xảo.

“quỷ” được dùng trong câu như thế nào?

Một câu trong Biển Cỏ Miền Tây của Sơn Nam: “Nên kính trọng ma quỷ, thần thánh nhưng chớ khá lân la với họ - nghĩa là nên lánh xa chừng nào hay chừng ấy.”

Mục từ “quỷ” ghi nhận những chữ Hán Nôm nào?

Trong phạm vi nghĩa của mục từ nầy, các chữ Hán Nôm được ghi nhận là 鬼 (quỷ). Lớp từ vựng: Sino-Vietnamese 鬼 with figurative Vietnamese usage.

“quỷ” có biến thể vùng miền nào?

“quỷ” có các dạng biến thể ghi nhận theo phương ngữ: quỷ (Chính tả hiện hành), quỉ (Biến thể chính tả), đồ quỷ; quỷ sứ; con quỷ nhỏ (Khẩu ngữ Sài Gòn và Nam Bộ).

Trách nhiệm nội dung và Phương pháp biên tập

Tiêu chuẩn thẩm định ngữ liệu tại VietLayers

Mức đối chiếu của mục từ được ghi ở đầu trang. Dẫn chứng có tên tác giả và tác phẩm được trình bày riêng với thí dụ biên soạn. Dẫn chứng về cách dùng không tự xác nhận nguồn gốc của từ. Phần chưa đủ căn cứ cần được đối chiếu thêm.