Trở lại từ điển
Bản biên đang soạnChưa đối chiếu nguồn
Nghĩa vắn tắt

Khờ, không biết tính, để người ta gạt.

Tiếng Anh: Foolish, without judgement, and so easily taken in.

Cách đọc, giọng Sài Gòn
ngu dại(chữ để đối chiếu)
Máy đọc để tham khảo, không phải giọng người bản xứ thâu lại
Giảng đủ và ghi chú cách dùng

Khờ, không biết tính, để người ta gạt.

Các nét nghĩa, xếp theo mức thường gặp và hữu ích cho người học:

1 nét nghĩa
1khờ, không biết tính, để người ta gạtđời sống[thân mật]
B1

🇻🇳 Trong kho văn cách dùng nhiều nhứt không phải là lời tả, mà là lời bắt lại, trong khuôn ngu dại gì mà, nói rằng không ai khờ tới mức làm chuyện đó: ai ngu dại gì mang theo lá cờ cho thiên hạ thấy, tụi nó ngu dại gì đốt cái nhà ngói, ai ngu dại gì mà nói một chuyện gây tai họa cho bản thân mình, mình ngu dại gì vô tuốt trong ngọn cùng mà cất chòi, em đâu ngu dại gì mà tin mấy anh được. Lời tả thẳng thì cũng có: qua không phải là con ngu dại, nó tưởng đâu mình ngu dại lắm. Và một câu trong kho văn gọi nó là thứ người trên muốn dân cứ giữ hoài: muốn cho làng và dân cứ ngu dại hoài đặng dễ sai khiến.

🇬🇧 In the corpus the commonest use is not description but retort, in a frame that says nobody would be fool enough to do such a thing. The plain descriptive use is there as well. And one line calls it a thing those above wish the people to keep, so as to be the easier to order about.

Cụm thường gặp, bấm để tra:
Mẫu ngữ pháp:

Thí dụ:

Nếu là dọ thám thì ai ngu dại gì mang theo lá cờ cho thiên hạ thấy mà bắt sống.

If they were scouts, who would be fool enough to carry a flag along for all the world to see and be taken alive?

Nguồn: Sơn Nam, Bà Chúa Hòn

Cô Kim thương em, nên hiệp với anh mà lo cứu em, chớ có phải ngu dại đâu.

Miss Kim loves you, and so joined with me to save you; do you think she is a fool?

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Hai khối tình

Nếu muốn trú quân thì tụi nó ngu dại gì đốt cái nhà ngói ông già vợ mày?

If they meant to quarter troops there, would they be fool enough to burn your father in law's tiled house?

Nguồn: Sơn Nam, Biển Cỏ Miền Tây

Qua không phải là con ngu dại, mà bị cái đời khốn nạn đó nên thân qua mới ra như vầy.

I am no fool; it is that wretched life of mine that brought me to this.

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Nợ đời

Nó tưởng đâu mình ngu dại lắm, nên nó bày chuyện mà nói cho mình sợ xấu mà cho nó tiền.

He thought I was a great fool, and so made up a tale to frighten me into giving him money.

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Con nhà nghèo

Ai ngu dại gì mà nói một chuyện gây tai họa cho bản thân mình?

Who would be fool enough to say a thing that brings disaster on himself?

Nguồn: Sơn Nam, Người Việt Có Dân Tộc Tính Không

Chẳng lẽ ảnh ngu dại đến nước đâm đầu vào chỗ chết hay sao?

Surely he is not fool enough to go and throw his head into the place of death?

Nguồn: Lê Xuyên, Kinh Cầu Muống - Quyển Nhất

Mình ngu dại gì vô tuốt trong ngọn cùng mà cất chòi.

Should I be fool enough to go right up to the far end of the creek and put up a hut?

Nguồn: Sơn Nam, 26 Truyện Ngắn Sơn Nam

Nhưng đừng ngỡ cô Mạc-Rít ngu dại gì đâu.

But do not suppose Miss Marguerite is any fool.

Nguồn: Bình Nguyên Lộc, Tâm Trạng Hồng

Em đâu ngu dại gì mà tin mấy anh được!

Am I fool enough to trust the likes of you?

Nguồn: Lê Xuyên, Rặng Trâm Bầu
Dẫn chứng văn học

Tiếng này được dùng ra sao trong tác phẩm

“Nếu là dọ thám thì ai ngu dại gì mang theo lá cờ cho thiên hạ thấy mà bắt sống.”
Sơn Nam, Bà Chúa Hòn, Chương 10
“Cô Kim thương em, nên hiệp với anh mà lo cứu em, chớ có phải ngu dại đâu.”
Hồ Biểu Chánh, Hai khối tình, Chương 9
“Nếu muốn trú quân thì tụi nó ngu dại gì đốt cái nhà ngói ông già vợ mày?”
Sơn Nam, Biển Cỏ Miền Tây, Ngó lên sở thượng
“Qua không phải là con ngu dại, mà bị cái đời khốn nạn đó nên thân qua mới ra như vầy.”
Hồ Biểu Chánh, Nợ đời, Chương 4
“Nó tưởng đâu mình ngu dại lắm, nên nó bày chuyện mà nói cho mình sợ xấu mà cho nó tiền.”
Hồ Biểu Chánh, Con nhà nghèo, Chương 9
“Ai ngu dại gì mà nói một chuyện gây tai họa cho bản thân mình?”
Sơn Nam, Người Việt Có Dân Tộc Tính Không, Chương 1
“Chẳng lẽ ảnh ngu dại đến nước đâm đầu vào chỗ chết hay sao?”
Lê Xuyên, Kinh Cầu Muống - Quyển Nhất, Phần 1.1
“Mình ngu dại gì vô tuốt trong ngọn cùng mà cất chòi.”
Sơn Nam, 26 Truyện Ngắn Sơn Nam, Hết thời oanh liệt