Nghĩa của “luân lý” là gì?
Phép ăn ở cho phải giữa người với người, những điều phải quấy mà gia đình và xã hội dạy con người giữ.
Tiếng Anh: The code of right conduct between people; the rights and wrongs that family and society teach a person to keep.
Các nét nghĩa và giải thích chi tiết của “luân lý”:
1 nét nghĩa🇻🇳 Luân lý là những phép tắc về điều phải điều quấy trong cách ăn ở trong nhà và ngoài đời. Trong kho văn Nam Bộ người ta nói duy trì luân lý, có hại cho luân lý, hiệp với luân lý, đánh đổ luân lý, giải lợi hại về luân lý. Sau nó có thể có chữ chỉ thứ luân lý nào: luân lý xã hội, luân lý cổ truyền, luân lý theo sách vở, luân lý cạnh tranh. Nó hay được nhắc khi người ta bàn chuyện nên hay không nên làm, và chuyện đời mới có còn giữ nếp cũ hay không.
🇬🇧 It names the rules of right and wrong in how one behaves at home and in the world. In the Southern corpus people speak of upholding morals, harming morals, being in keeping with morals, overturning morals, explaining what is at stake morally. It can be followed by a word saying which kind: the morals of society, traditional morals, bookish morals, the morals of competition. It tends to come up when people discuss what should or should not be done, and whether the new age still keeps the old ways.
Thí dụ:
Ông theo luân lý cổ truyền và là người ngoan đạo.
He followed the traditional moral code and was a devout man.
Nguồn: Sơn Nam, Người Bạn Triệu PhúMình lựa thứ hay, thứ có ích, thứ duy trì luân lý mình đọc thì có hại chi đâu.
If we pick the good ones, the useful ones, the ones that uphold morals, and read those, what harm is there.
Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Cư KỉnhĐi chơi chánh đáng thì có hại cho luân lý chỗ nào đâu mà tôi không chịu đi chơi.
A proper outing does no harm to morals at all, so why would I refuse to go out.
Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Bỏ chồngỞ về đời cạnh tranh, phải có luân lý cạnh tranh thì mới khỏi thất bại.
Living in an age of competition, one must have a morality of competition in order not to fail.
Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Tại tôiÝ của bác trai hồi trước muốn như vậy thì hiệp với luân lý lắm.
What Uncle wanted back then is very much in keeping with good morals.
Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Ái tình miếuÔng Hương sư phải giải lợi hại về luân lý, tình nghĩa cho vợ chồng Bưởi nghe.
The Huong su had to explain to Buoi and his wife what was at stake in terms of morals and of loyalty between kin.
Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Con nhà nghèoCô mới ra khỏi nhà trường, tâm hồn còn mê mẫn những luân lý theo sách vở.
You have only just left school, and your heart is still taken up with morals out of books.
Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Hai khối tìnhCô chưa nghe nói giáo dục gia đình, cô cũng chưa hiểu được luân lý xã hội.
She had never heard of upbringing in the home, nor had she come to understand the morals of society.
Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Tơ hồng vương vấnSóng tình mãnh liệt lắm, nó có thể đánh đổ luân lý, danh dự, gia đình hết thảy.
The waves of love are very strong; they can overturn morals, honour and family, all of it.
Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Tân Phong nữ sĩPhải dọn cho có cái cơ sở luân lý đó thì trồng cây công ích mới đơm bông trổ trái, nhành lá sum sê được.
Only when that moral foundation has been laid can the tree of public good, once planted, flower and bear fruit with thick branches and leaves.
Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Ý và tìnhTiếng nầy được dùng ra sao trong tác phẩm
“Ông theo luân lý cổ truyền và là người ngoan đạo.”“Mình lựa thứ hay, thứ có ích, thứ duy trì luân lý mình đọc thì có hại chi đâu.”“Đi chơi chánh đáng thì có hại cho luân lý chỗ nào đâu mà tôi không chịu đi chơi.”“Ở về đời cạnh tranh, phải có luân lý cạnh tranh thì mới khỏi thất bại.”“Ý của bác trai hồi trước muốn như vậy thì hiệp với luân lý lắm.”“Ông Hương sư phải giải lợi hại về luân lý, tình nghĩa cho vợ chồng Bưởi nghe.”“Cô mới ra khỏi nhà trường, tâm hồn còn mê mẫn những luân lý theo sách vở.”“Cô chưa nghe nói giáo dục gia đình, cô cũng chưa hiểu được luân lý xã hội.”Câu hỏi thường gặp về “luân lý”
“luân lý” nghĩa là gì?
Phép ăn ở cho phải giữa người với người, những điều phải quấy mà gia đình và xã hội dạy con người giữ.
“luân lý” được dùng trong câu như thế nào?
Một câu trong Người Bạn Triệu Phú của Sơn Nam: “Ông theo luân lý cổ truyền và là người ngoan đạo.”
Tiêu chuẩn thẩm định ngữ liệu tại VietLayers
Mức đối chiếu của mục từ được ghi ở đầu trang. Dẫn chứng có tên tác giả và tác phẩm được trình bày riêng với thí dụ biên soạn. Dẫn chứng về cách dùng không tự xác nhận nguồn gốc của từ. Phần chưa đủ căn cứ cần được đối chiếu thêm.