Mô-bi-lét is an older Vietnamese name, from French Mobylette, for a low-powered motorized bicycle or moped, typically with pedals.
Giải nghĩa & ghi chú cách dùng
`Mô-bi-lét` là từ vay Pháp từ `Mobylette`, ban đầu là tên thương hiệu rồi được dùng rộng hơn cho loại xe hai bánh công suất thấp có động cơ và thường còn bàn đạp; tiếng Anh là `moped` hoặc `motorized bicycle` tùy cấu tạo. Từ điển cũ giải là `xe đạp chạy bằng máy`, nhưng không nên hiểu thành mọi xe đạp điện, xe máy hay mô tô hiện đại. Trong tiếng Việt ngày nay, từ mang sắc thái lịch sử/hoài niệm, thường gặp trong hồi ký và lời kể về giao thông giữa thế kỷ XX, trong đó có Sài Gòn; nó không thuộc riêng miền Nam và không phải tên chung chính xác cho mọi nhãn xe. Chính tả đầu mục là `mô-bi-lét`; biến thể không gạch nối `mô bi lét` có trong ngữ liệu, còn chữ hoa `Mobylette` nên giữ khi nói đúng thương hiệu. Không có tab Hán–Nôm vì đây là khoản vay Pháp viết bằng Quốc ngữ.
Nét nghĩa được xếp theo độ thông dụng và ích lợi cho người học:
1 nét nghĩa🇻🇳 Loại xe hai bánh nhỏ có động cơ phụ và thường giữ bàn đạp, được gọi bằng một từ vay Pháp phổ biến trong tư liệu Việt Nam thế kỷ XX.
🇬🇧 An older Vietnamese term for a small low-powered motorized bicycle or moped, usually retaining pedals.
Ví dụ dùng từ:
Trong ký ức Sài Gòn cũ, chiếc mô-bi-lét len qua phố với tiếng máy nhỏ và cặp bàn đạp hai bên.
In memories of old Saigon, a moped threads through the streets with a small engine and pedals on both sides.
Source: VietLayers editorial exampleÔng dắt chiếc mô-bi-lét ra đầu hẻm rồi đạp cho máy bắt đầu nổ.
He wheels the moped to the mouth of the alley and pedals until the engine starts.
Source: VietLayers editorial exampleTấm ảnh được chú thích là mô-bi-lét vì chiếc xe còn bàn đạp và động cơ phụ công suất thấp.
The photograph is captioned mô-bi-lét because the vehicle retains pedals and has a low-powered auxiliary engine.
Source: VietLayers editorial exampleBảo tàng phục chế chiếc mô-bi-lét theo đúng màu sơn và phụ tùng còn tìm được.
The museum restores the moped using the paint color and surviving parts it can document.
Source: VietLayers editorial exampleTrong bản dịch hồi ký, mô-bi-lét hợp với `moped` hơn `motorcycle` khi bàn đạp là chi tiết quan trọng.
In the memoir translation, mô-bi-lét is better rendered as moped than motorcycle when the pedals matter.
Source: VietLayers editorial exampleMô-bi-lét bắt nguồn từ tên Pháp Mobylette, nhưng cách dùng thường có thể chỉ xe cùng loại chứ không chắc đúng nhãn hiệu.
Mô-bi-lét comes from the French name Mobylette, but ordinary usage may refer to the vehicle type rather than the exact brand.
Source: VietLayers editorial exampleNgười biên tập giữ dạng mô-bi-lét trong lời kể cũ và chú giải bằng từ `xe đạp máy` cho độc giả trẻ.
The editor retains mô-bi-lét in the historical account and glosses it as a motorized bicycle for younger readers.
Source: VietLayers editorial exampleViết `mô bi lét` không gạch nối là biến thể có thật, còn entry từ điển chọn mô-bi-lét làm dạng chính.
The unhyphenated spelling mô bi lét is attested, while the dictionary entry uses mô-bi-lét as its headword.
Source: VietLayers editorial exampleKhông nên gọi mọi xe máy đời mới là mô-bi-lét chỉ vì chúng đều có hai bánh và động cơ.
Not every modern motorbike should be called a mô-bi-lét merely because it has two wheels and an engine.
Source: VietLayers editorial exampleTừ mô-bi-lét xuất hiện trong tư liệu nhiều vùng, dù ký ức giao thông Sài Gòn khiến nó đặc biệt gợi không khí miền Nam cũ.
Mô-bi-lét appears in records from several regions, although memories of Saigon traffic give it a strong old southern association.
Source: VietLayers editorial exampleCách dùng đã được đối chiếu trong tác phẩm
“Hồi 6 giờ rưỡi chiều hôm đó, Thinh phóng mô-bi-lét vừa đến đấy thì, bạc phước làm sao, thân cây đổ sập.”
“Đúng lúc đó, Ngô Kha bói bài nghe chừng đã chán tay, tiến lại gần quầy, đề nghị giúp già Bến một tay bưng đồ ra chiếc xe mô-bi-lét cũ rỉ.”
“Lúc tôi dẫn cái Trâm, cái Loan ra ngoài đường cái chơi với đám con của ông giáo sư Phủ, chúng tôi thấy một thanh niên lạ mặt đi xe mô-bi-lét chạy vào xóm.”
“Hôm mặc chiếc áo đẹp đầu tiên đi học, gặp Vinh chở Trà đi học trên chiếc xe mô bi lét, Vinh nhìn không chớp và Trà kêu ầm lên:”