xồn xồn

adjectiveC1
Giải nghĩa nhanh:

Xồn xồn is an older colloquial and often evaluative way to describe someone as no longer young or of a fairly mature age, most commonly a woman in Southern literature; it does not specify an exact age.

Bản biên tập sơ bộChưa mang nhãn verified/gold
Selected Accent:
xồn xồn(Dạng đọc tham khảo)
Bản đọc máy tham khảo · chưa phải giọng người bản xứ
Giải nghĩa & ghi chú cách dùng

Xồn xồn là tính từ khẩu ngữ cũ tả người đã đứng tuổi hoặc không còn trẻ, trong văn Nam Bộ thường nhất đi với `bà, đàn bà, mụ` hoặc `tuổi`. Ranh tuổi không cố định: có câu chỉ đối lập một người mẹ với cô gái trẻ, có câu chỉ nhóm phụ nữ trung niên trong xóm; vì vậy không gắn cứng một khoảng tuổi. Văn liệu hiếm cũng dùng cho nam, nên không định nghĩa là từ chỉ riêng phụ nữ, nhưng cách dùng phổ biến mang cái nhìn đánh giá tuổi tác và có thể thiếu lịch sự. Từ không cho biết tình trạng hôn nhân, khả năng sinh sản, sức khỏe, vẻ đẹp, tính nết hay đời sống tình dục; tránh dùng trực tiếp để gọi một người.

Nét nghĩa được xếp theo độ thông dụng và ích lợi cho người học:

1 nét nghĩa
1đã đứng tuổi hoặc không còn trẻ, thường nói về đàn bà trong lời cũTuổi tác, diện mạo xã hội và khẩu ngữ cũ[slang]
C1

🇻🇳 Tả người ở độ tuổi khá lớn so với người trẻ trong cảnh, thường mang sắc thái suồng sã hoặc đánh giá.

🇬🇧 No longer young or fairly mature in age, often evaluative and most commonly used of women in older texts.

Grammar Patterns:
bà/mụ/người đàn bà + xồn xồnngười + tuổi xồn xồnđã + xồn xồn

Ví dụ dùng từ:

Một bà xồn xồn đi cùng cô gái trẻ bước vào gian hàng nữ công.

A fairly mature woman enters the handicraft stall with a young woman.

Source: VietLayers editorial example

Mấy bà xồn xồn trong xóm chạy qua can khi nghe ngoài ngõ cự cãi.

Several middle-aged neighborhood women come over to intervene when they hear an argument at the gate.

Source: VietLayers editorial example

Truyện tả người đàn bà xồn xồn để đặt bà cạnh một bà già hơn, chớ không cho biết tuổi chính xác.

The story calls the woman xồn xồn to contrast her with an older woman, without stating her exact age.

Source: VietLayers editorial example

Cụm tuổi xồn xồn chỉ một độ tuổi tương đối trong mắt người kể.

The phrase tuổi xồn xồn marks a relative stage of life in the narrator's view.

Source: VietLayers editorial example

Gọi thẳng một người là xồn xồn dễ làm họ thấy bị soi xét tuổi tác.

Calling someone xồn xồn to their face can make them feel judged for their age.

Source: VietLayers editorial example

Dù văn cũ thường viết bà xồn xồn, từ xồn xồn không có nghĩa ngữ pháp là giống cái.

Although older writing commonly says bà xồn xồn, the adjective xồn xồn is not grammatically female-only.

Source: VietLayers editorial example

Một nhân vật nam cũng có thể bị tả là xồn xồn, nhưng kiểu dùng ấy hiếm hơn trong kho văn liệu.

A male character can also be described as xồn xồn, though that use is rarer in the corpus.

Source: VietLayers editorial example

Từ xồn xồn không cho biết người ấy đã kết hôn hay còn độc thân.

The word xồn xồn does not indicate whether a person is married or single.

Source: VietLayers editorial example

Không nên dịch xồn xồn thành một con số tuổi cụ thể khi bản gốc không nêu tuổi.

Xồn xồn should not be translated as a specific age when the original gives none.

Source: VietLayers editorial example

Bản dịch xồn xồn có thể dùng `middle-aged` hoặc `no longer young` tùy quan hệ tuổi tác trong cảnh.

Depending on the age contrast in the scene, xồn xồn may be translated as 'middle-aged' or 'no longer young.'

Source: VietLayers editorial example
Chứng liệu văn học

Cách dùng đã được đối chiếu trong tác phẩm

Đi tới ngả ba đường vô gian hàng của cô Cẩm Hương, thình lình có một cô, trạc chừng 20 hoặc 22 tuổi, y phục thật đẹp, đeo hột xoàn thật nhiều, đi với một bà xồn xồn , tuy mặc đồ đen nhưng mà sắc sảo lắm, cô thấy Cẩm Hương thì kêu mà hỏi “Cô Đốc, cô Đốc, gian hàng của cô ở chỗ nào đâu, nãy giờ em dắt má em đi kiếm mỏi chưn quá, mà kiếm không được”
Hồ Biểu ChánhTừ hôn, Chương 1
Một bà tuổi xồn xồn, bụng phệ, mặt mày sần sượng vì giấc ngủ trưa bị lủng đoạn.
Nguyễn Thị Thụy VũĐàn Kiến Lửa, Toàn văn