Nghĩa của “trạng nguyên” là gì?
Danh hiệu cao nhứt thuộc hàng tam khôi, ban cho người đỗ đầu kỳ thi Đình trong chế độ khoa cử xưa; trong lời ăn tiếng nói hằng ngày còn dùng để khen người học giỏi, đỗ đầu một kỳ thi lớn.
Tiếng Anh: First-rank laureate (Optimus) in the highest imperial palace examination (thi Đình); figuratively, the top scorer or outstanding leader in an examination or competition.
Các nét nghĩa và giải thích chi tiết của “trạng nguyên”:
1 nét nghĩa🇻🇳 Danh hiệu học vị cao quý nhứt trong khoa cử Nho học, dành cho vị tiến sĩ đỗ thứ nhứt ở kỳ thi Đình do nhà vua đích thân chấm chọn; nghĩa chuyển trong khẩu ngữ chỉ người xuất sắc dẫn đầu một kỳ thi tuyển.
🇬🇧 The highest title in the classical imperial examination system, awarded to the candidate placing first in the palace examination; figuratively, a top scorer in any major test.
Mấy cách nói khác cho nét nghĩa nầy. Nghe tự nhiên tới đâu còn tùy vùng và tùy người nói.
Thí dụ:
Trong hàng tam khôi của kỳ thi Đình thời xưa, người đỗ đầu được ban danh hiệu trạng nguyên.
Among the top three laureates of the ancient palace examination, the first-place winner was awarded the title of trang nguyen.
Nguồn: thí dụ do ban biên soạn đặtThằng nhỏ học hành sáng dạ, bà con lối xóm hay nói vui mai mốt lớn lên chắc thi đậu trạng nguyên.
The boy studies so brightly that neighbors often joke he will surely pass as a top laureate when he grows up.
Nguồn: thí dụ do ban biên soạn đặtTừ này được dùng ra sao trong tác phẩm
“Suy trong tình trạng nguyên đơn, Bề nào thì cũng chưa yên bề nào.”Tuồng chi hoa thải hương thừa, Mượn màu son phấn đánh lừa con đen. Suy trong tình trạng nguyên đơn, Bề nào thì cũng chưa yên bề nào. Phép công chiếu án luận vào. Có hai đường ấy muốn sao mặc mình.
“Trạng nguyên tâu trước bệ rồng: "Xin dâng một tướng anh hùng đề binh”Sở Vương phán trước ngai vàng, Chỉ sai quốc trạng dẹp loàn bầy ong Trạng nguyên tâu trước bệ rồng: "Xin dâng một tướng anh hùng đề binh Có người họ Hớn tên Minh, Sức đương Hạng Võ mạnh kình Trương Phi.
“Trung tiên tả hữu lưỡng biên, Trạng nguyên Cốt Đột đánh liên tối ngày.”Phép tà Cốt Đột hết phang, Phừng phừng nổi giận đánh chàng Vân Tiên. Trung tiên tả hữu lưỡng biên, Trạng nguyên Cốt Đột đánh liên tối ngày. Sa cơ Cốt Đột chạy ngay, Vân Tiên giục ngựa kịp rày đuổi theo.
“Trạng nguyên từ giã lão bà, Dặn dò gởi lại Nguyệt Nga ít ngày:”Ngỏ nhờ lượng cả bề trên, Lịnh tha tội trước mới nên về nhà". Trạng nguyên từ giã lão bà, Dặn dò gởi lại Nguyệt Nga ít ngày: "Tôi về đem bức tượng này, Tâu cho khỏi tội rước ngay về nhà".
“thi đậu trạng nguyên, vua ban cho áo và mão, không có quần.”“Họ chán nản hết thảy, từ danh đến lợi, những mong ước được làm “yên hà trạng nguyên” hoặc “giang hồ tuý tiên”.”Câu hỏi thường gặp về “trạng nguyên”
“trạng nguyên” là gì?
Danh hiệu cao nhứt thuộc hàng tam khôi, ban cho người đỗ đầu kỳ thi Đình trong chế độ khoa cử xưa; trong lời ăn tiếng nói hằng ngày còn dùng để khen người học giỏi, đỗ đầu một kỳ thi lớn.
“trạng nguyên” được dùng trong câu như thế nào?
Một câu trong Truyện Kiều (Đoạn trường tân thanh) của Nguyễn Du: “Suy trong tình trạng nguyên đơn, Bề nào thì cũng chưa yên bề nào.”
Mục từ “trạng nguyên” ghi nhận những chữ Hán Nôm nào?
Trong phạm vi nghĩa của mục từ nầy, các chữ Hán Nôm được ghi nhận là 狀 (trạng), 元 (nguyên). Lớp từ vựng: Sino-Vietnamese.
“trạng nguyên” thuộc từ loại gì?
“trạng nguyên” thuộc từ loại danh từ. Mục từ này phù hợp cho người học bậc B1.
Tiêu chuẩn thẩm định ngữ liệu tại VietLayers
Mức đối chiếu của mục từ được ghi ở đầu trang. Dẫn chứng có tên tác giả và tác phẩm được trình bày riêng với thí dụ biên soạn. Dẫn chứng về cách dùng không tự xác nhận nguồn gốc của từ. Phần chưa đủ căn cứ cần được đối chiếu thêm.