Cái được và cái mất của một việc, xét chung một lượt; và nói về người hay ngón đòn mạnh tới mức đáng sợ.
Tiếng Anh: The gain and the loss of a matter weighed together; and, of a person or a stroke, strong to the point of being feared.
Giảng đủ và ghi chú cách dùng
Cái được và cái mất của một việc, xét chung một lượt; và nói về người hay ngón đòn mạnh tới mức đáng sợ.
Các nét nghĩa, xếp theo mức thường gặp và hữu ích cho người học:
1 nét nghĩa🇻🇳 Lợi là cái được, hại là cái mất. Trong kho văn Nam Bộ chữ này có hai nghĩa đi hai đường. Nghĩa thứ nhứt là danh từ, chỉ hai mặt của một việc đặt kề nhau cho người ta liệu, nên nó đi với chữ luận, chữ chỉ, chữ cắt nghĩa: luận việc lợi hại rõ ràng, chỉ chỗ lợi hại của quyền ấy, chú cắt nghĩa lợi hại cho cô nghe, biết tính lợi hại từng chút. Nghĩa thứ nhì là tính từ, nói về sức mạnh đáng gờm: lão Chòi Mui là tay lợi hại, một thế lợi hại, những miếng lợi hại của địch thủ, gặp tay lợi hại nên không dám khinh thường.
🇬🇧 The elements mean gain and harm. In the Southern corpus the word runs two ways. First as a noun, the two faces of a matter set side by side for weighing, so that it goes with words for arguing, pointing out and explaining. Second as an adjective, of a strength to be reckoned with, a formidable man, a formidable stroke, a formidable opponent's moves.
Thí dụ:
Thầy mới cắt nghĩa quyền tự chủ của con người và chỉ chỗ lợi hại của quyền ấy.
The master then explained a person's right to govern himself, and pointed out the gain and the harm of that right.
Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Mẹ ghẻ con ghẻÔng Hương sư phải giải lợi hại về luân lý, tình nghĩa cho vợ chồng Bưởi nghe.
The village elder had to set out the gain and the harm, in morals and in duty, for Buoi and her husband to hear.
Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Con nhà nghèoÔng già đó ổng rành đời lắm thế nào mà ổng chẳng thấy cái chỗ “lợi hại” đó!
That old man knows the world so well that he could hardly fail to see the gain and the harm of it!
Nguồn: Lê Xuyên, Chú Tư CầuNay nhờ tướng-quân luận việc lợi hại rõ ràng thiệt tôi cảm ơn chẳng xiết.
Now that the general has argued the gain and the harm so plainly, I am grateful beyond telling.
Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Nam cực tinh huyChú cắt nghĩa lợi hại cho cô nghe thì cô phải ưng, chớ cô còn đợi ai nữa.
When your uncle explains the gain and the harm to you, you must consent, for whom else are you waiting on.
Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Ngọn cỏ gió đùaBà Ngọc nghe ông Thái phân trần chí lý, ông chỉ lợi hại rõ ràng thì bà cảm phục quá.
Mrs Ngoc heard Mr Thai reason it out so soundly, and he pointed out the gain and the harm so plainly, that she admired him greatly.
Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Chị Đào, Chị LýLão Chòi Mui là tay lợi hại, tới đây để làm môi giới cho bọn trộm cướp.
Old Choi Mui is a formidable hand, come here to act as go between for the robbers.
Nguồn: Sơn Nam, Vạch Một Chân TrờiThanh Kiền Khôn của Lỗ Sinh bay lộn như thần long đón những miếng lợi hại của địch thủ.
Lo Sinh's Thanh Kien Khon flew and turned like a divine dragon, meeting the formidable strokes of his opponent.
Nguồn: Thẩm Thệ Hà, Tiểu Anh HùngThím Xã thấy con biết tính lợi hại từng chút như vậy thì thím cười.
Aunt Xa saw that her child could reckon the gain and the harm of every least thing, and she smiled.
Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Hạnh phúc lối nàoChàng biết gã tỏ ý khinh thường tài nghệ mình, đồng thời muốn khoe khoang bản lĩnh lợi hại.
He knew the fellow meant to slight his skill, and at the same time to show off a formidable ability of his own.
Nguồn: Thẩm Thệ Hà, Thiên Tài Lạc LốiTiếng này được dùng ra sao trong tác phẩm
“Thầy mới cắt nghĩa quyền tự chủ của con người và chỉ chỗ lợi hại của quyền ấy.”“Ông Hương sư phải giải lợi hại về luân lý, tình nghĩa cho vợ chồng Bưởi nghe.”“Ông già đó ổng rành đời lắm thế nào mà ổng chẳng thấy cái chỗ “lợi hại” đó!”“Nay nhờ tướng-quân luận việc lợi hại rõ ràng thiệt tôi cảm ơn chẳng xiết.”“Chú cắt nghĩa lợi hại cho cô nghe thì cô phải ưng, chớ cô còn đợi ai nữa.”“Bà Ngọc nghe ông Thái phân trần chí lý, ông chỉ lợi hại rõ ràng thì bà cảm phục quá.”“Lão Chòi Mui là tay lợi hại, tới đây để làm môi giới cho bọn trộm cướp.”“Thanh Kiền Khôn của Lỗ Sinh bay lộn như thần long đón những miếng lợi hại của địch thủ.”