Nghĩa của “kình” là gì?
Chữ 鯨 là cá voi (cá kình); động từ chống nhau, đua nhau, không ai chịu ai (kình nhau, kình chống); trong kình càng, lình kình, kình rình là cồng kềnh, lỉnh kỉnh, to tát.
Tiếng Anh: A whale, from the Sino-Vietnamese character for whale; to vie with or stand against each other; and in kinh cang, linh kinh and kinh rinh, bulky, cumbersome or on a grand scale.
Các nét nghĩa và giải thích chi tiết của “kình”:
3 nét nghĩa🇻🇳 Chữ kình nầy viết 鯨, nghĩa là cá voi; cá kình là cá voi lớn ngoài biển, trong truyện xưa là con cá thần, con vật có sức mạnh lớn.
🇬🇧 This kinh means whale; ca kinh is the great whale of the open sea, and in old tales a sacred fish or a byword for great strength.
Thí dụ:
Gần Hòn Nghệ phía trái hai ngày trước, dân chúng thấy hai con cá kình nổi lên.
Near Hon Nghe, on the left, two days earlier, people saw two whales surface.
Nguồn: Sơn Nam, Bà Chúa HònThế rồi, khi tới bờ, nhà sư lên bộ, cá Kình từ giã và hẹn đón chờ nhà sư trở về để đưa qua biển.
Then, when they reached the shore, the monk went ashore, and the Whale said goodbye and promised to wait for his return to carry him back across the sea.
Nguồn: Sơn Nam và Tô Nguyệt Đình, Chuyện Xưa Tích CủKhông có sức như chim bằng, như cá kình chớ phận con se sẻ, con tép, con tôm này cũng đòi học ngao du trong vòng đất nước nhỏ hẹp.
I lack the strength of the roc or the whale, but even a sparrow, a shrimp like me, wants to learn to wander within the bounds of a small country.
Nguồn: Sơn Nam, Hương Rừng Cà Mau🇻🇳 Động từ: hai bên chống nhau, đua nhau, không ai chịu thua ai: kình nhau, kình chống, kình nghề là đua tài nghề.
🇬🇧 As a verb: of two sides, to stand against or vie with each other, neither giving way: kinh nhau, kinh chong; kinh nghe is to match skills.
Thí dụ:
Bốn phía đều nín êm, không ai dám kình nghề với Thanh-Xuân.
All around fell silent; nobody dared to match skills with Thanh Xuan.
Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Đỗ Nương Nương báo oánHai Tam với lão thày rắn đang kình chống với nhau.
Hai Tam and the old snake healer were at loggerheads with each other.
Nguồn: Sơn Nam, Vạch Một Chân TrờiMà mấy nhà có đạo cũng kình nhau đốt đèn coi cho đẹp.
And the Catholic households too vied with one another to light lamps and make things look fine.
Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Tơ hồng vương vấn🇻🇳 Trong kình càng, lình kình làng càng: đồ đạc cồng kềnh, lỉnh kỉnh, mang theo vướng víu. Kình rình là to tát, rình rang, tốn kém.
🇬🇧 In kinh cang and linh kinh lang cang: of belongings, bulky and cumbersome, awkward to carry. Kinh rinh is grand, showy or costly.
Thí dụ:
Em chỉ đem theo vài bộ mới thôi chớ lấy hết theo kình càng lắm!
I will only take a few new outfits; taking everything would be far too bulky!
Nguồn: Lê Xuyên, Chú Tư CầuKế đó có ba chiếc xe cam nhông khác, cũng chở đồ kình càng, ở phía chợ Càng Long chạy vô một dọc.
Then three more lorries, also loaded with bulky goods, came in a line from the direction of Cang Long market.
Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Mẹ ghẻ con ghẻNói như vậy rồi thấy thằng Được ôm cây đờn kìm kình càng nên che dù bất tiện, nó lại đổi cho thằng Được xách cây đờn cò cho nhẹ.
Having said that, he saw that Duoc, hugging the bulky moon lute, could not hold the umbrella easily, so he swapped and gave Duoc the lighter two-string fiddle to carry.
Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Cay đắng mùi đờiEm tính mua xe hơi, kình rình quá.
I was thinking of buying a car, but that is too grand.
Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Chị Đào, Chị LýTừ này được dùng ra sao trong tác phẩm
“Vào lúc đó, một con cá Kình to lớn từ đáy biển thẳm trồi lên, đỡ sư ông trên lưng rồi bơi ra biển rộng êm như ghe thuyền lướt sóng.”“Ngất trời sát khí mơ màng, Đầy sông kình ngạc, chật đường giáp binh.”Đêm ngày luống những âm thầm, Lửa binh đâu đã ầm ầm một phương, Ngất trời sát khí mơ màng, Đầy sông kình ngạc, chật đường giáp binh. Người quen kẻ thuộc chung quanh Nhủ nàng hãy tạm lánh mình một nơi.
“Có người họ Hớn tên Minh, Sức đương Hạng Võ mạnh kình Trương Phi.”Trạng nguyên tâu trước bệ rồng: "Xin dâng một tướng anh hùng đề binh Có người họ Hớn tên Minh, Sức đương Hạng Võ mạnh kình Trương Phi. Ngày xưa mắc án trốn di, Phải về nương náu từ bi ẩn mình".
“Hớn Minh sức chẳng dám kình, Thấy chàng hóa phép thoát mình trở lui.”Nguyên nhung Cốt Đột nổi xung, Hai tay xách búa đánh cùng Hớn Minh. Hớn Minh sức chẳng dám kình, Thấy chàng hóa phép thoát mình trở lui. Vân Tiên đầu đội kim khôi, Tay cầm siêu bạc mình ngồi ngựa ô
“Nào đợi ai đòi ai bắt, phen này xin ra sức đoạn kình;”Hai vầng nhật nguyệt chói lòa, đâu dung lũ treo dê bán chó. Nào đợi ai đòi ai bắt, phen này xin ra sức đoạn kình; Chẳng thèm trốn ngược trốn xuôi, chuyến này nguyện ra tay bộ hổ.
“Nắm chày kình đông dượt động cho kêu May ra người tỉnh thức đều.”Nghe tiếng dội rồi trở về non nước. Đêm dài dặc ấy ai người tỉnh trước Nắm chày kình đông dượt động cho kêu May ra người tỉnh thức đều. Chú thích Dịch: Gọi dậy khách trên thuyền đậu bến mê, cho tình lại người trong mộng đêm trường.
Câu hỏi thường gặp về “kình”
“kình” là gì?
Chữ 鯨 là cá voi (cá kình); động từ chống nhau, đua nhau, không ai chịu ai (kình nhau, kình chống); trong kình càng, lình kình, kình rình là cồng kềnh, lỉnh kỉnh, to tát.
“kình” được dùng trong câu như thế nào?
Một câu trong Chuyện Xưa Tích Củ của Sơn Nam và Tô Nguyệt Đình: “Vào lúc đó, một con cá Kình to lớn từ đáy biển thẳm trồi lên, đỡ sư ông trên lưng rồi bơi ra biển rộng êm như ghe thuyền lướt sóng.”
Mục từ “kình” ghi nhận những chữ Hán Nôm nào?
Trong phạm vi nghĩa của mục từ nầy, các chữ Hán Nôm được ghi nhận là 鯨 (kình). Lớp từ vựng: Sino-Vietnamese homonym with literary and idiomatic uses.
“kình” có biến thể vùng miền nào?
“kình” có các dạng biến thể ghi nhận theo phương ngữ: kình; cá kình (Văn chương tiếng Việt), cá voi (Tiếng Việt hiện đại), kình nhau; kình với nhau (Cách dùng ít gặp), chày kình (Nét hoãn biên soạn).
“kình” thuộc từ loại gì?
“kình” thuộc từ loại danh từ, động từ, tính từ. Mục từ này phù hợp cho người học bậc B2.
Tiêu chuẩn thẩm định ngữ liệu tại VietLayers
Mức đối chiếu của mục từ được ghi ở đầu trang. Dẫn chứng có tên tác giả và tác phẩm được trình bày riêng với thí dụ biên soạn. Dẫn chứng về cách dùng không tự xác nhận nguồn gốc của từ. Phần chưa đủ căn cứ cần được đối chiếu thêm.