Nghĩa của “đôn” là gì?
Ghế nhỏ không tựa, thường bằng sành, sứ, đặt ngoài sân hay để chưng chậu kiểng (đôn sành, cẩm đôn); còn gặp trong chạy đôn chạy đáo là chạy khắp nơi lo liệu, trong đôn đốc là thúc giục, và đôn lên là đưa lên chỗ trên.
Tiếng Anh: A small backless stool, often of glazed earthenware, used as a seat or plant stand; also found in chay don chay dao (to rush about), don doc (to urge on) and don len (to move up).
Các nét nghĩa và giải thích chi tiết của “đôn”:
4 nét nghĩa🇻🇳 Ghế nhỏ không có lưng tựa, thường bằng sành, sứ, có khi bằng đá, gỗ; dùng để ngồi hay để chưng chậu kiểng. Cẩm đôn là đôn sang, có phủ gấm.
🇬🇧 A small backless stool, usually of glazed earthenware or porcelain, sometimes of stone or wood, used as a seat or as a stand for potted plants. Cam don is a fine one covered with brocade.
Thí dụ:
Tư Thiện ngồi trên cái đôn sành, cách xa cậu Cẩu chừng năm bước.
Tu Thien sat on the earthenware stool about five paces away from Cau.
Nguồn: Sơn Nam, Bà Chúa HònTrước thềm nhà có để hai hàng đôn trên mỗi cái đều có một chậu kiểng, kim quýt, sơn tùng, cần lăng, bùm sụm, bụi thì uốn nhánh kỳ khôi, bụi thì tỉa lá yểu điệu.
In front of the house stood two rows of stools, each holding a potted plant, kumquat, pine and others, some with branches trained into odd shapes, some with leaves clipped gracefully.
Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Khóc thầmKiều nữ Phi Yến phất tay áo rực rỡ như một cánh chim, nhẹ nhàng nhảy lên chiếc cẩm đôn đặt giữa vũ trường.
The lovely Phi Yen swept her dazzling sleeve like a bird's wing and lightly sprang onto the brocade stool in the middle of the dance floor.
Nguồn: Thẩm Thệ Hà, Thiên Tài Lạc LốiGiống như cẩm đôn của nhà vua, phủ gấm xanh.
Like the king's stool, covered in green brocade.
Nguồn: Sơn Nam, Biển Cỏ Miền Tây🇻🇳 Trong chạy đôn chạy đáo: chạy ngược chạy xuôi, đi khắp nơi mà lo liệu, tìm kiếm một việc gấp.
🇬🇧 In chay don chay dao: to run here and there, rushing about everywhere to arrange or find something urgent.
Thí dụ:
Và Huy chạy đôn chạy đáo làm thêm, kiếm tiền để dành cho ngày vợ khai hoa nở nhụy.
And Huy rushed about taking extra work, earning money to save for the day his wife gave birth.
Nguồn: Dung Sàigòn & Võ Hà Anh, Dễ GhétHải lo lắng, chạy đôn chạy đáo, lăng xăng hốc hác.
Hai was worried, rushing here and there, bustling about and haggard.
Nguồn: Dung Sàigòn & Võ Hà Anh, Ngày Xưa Chân SáoChừng chạy đôn chạy đáo mượn được tiền, ổng không thèm về.
Once he had run around and managed to borrow the money, he did not even bother to come home.
Nguồn: Sơn Nam, 26 Truyện Ngắn Sơn NamNó kêu gào suốt mấy ngày, chạy đôn chạy đáo để tìm con nó.
It cried out for days, running all over the place looking for its young.
Nguồn: Bình Nguyên Lộc, Đừng Hỏi Tại Sao🇻🇳 Chữ đôn nầy viết 敦, nghĩa là dày dặn, thúc giục. Gặp trong đôn đốc là thúc giục, coi sóc cho người ta làm cho mau, cho kỹ.
🇬🇧 This don means earnest or to urge. It appears in don doc, to urge people on and supervise their work so that it is done quickly and well.
Thí dụ:
Lại nghe tiếng bao nhiêu thợ hò hét, đôn đốc cất cho mau cùng là tiếng đục, tiếng búa.
One could also hear the workmen shouting and urging each other to build faster, along with the sound of chisels and hammers.
Nguồn: Sơn Nam và Tô Nguyệt Đình, Chuyện Xưa Tích Củ🇻🇳 Động từ: đưa lên một bậc, một chỗ cao hơn, như đôn lên, đôn hàng.
🇬🇧 A verb: to move something or someone up a step or to a higher place, as in don len.
Thí dụ:
Nếu thờ như vậy, nhà thờ Tổ sau thời gian dài chẳng còn chỗ nào để đôn lên, quá đông đúc.
If ancestors were worshipped that way, after a long time the ancestral hall would have no room left to move anyone up; it would be too crowded.
Nguồn: Sơn Nam, Thuần Phong Mỹ Tục Việt NamTừ này được dùng ra sao trong tác phẩm
“Miếng đất trống từ phía sau cây huỳnh mai vô tới thềm thì lót gạch bằng thẳng, chánh giữa để trống đặng ban đêm ngồi hứng mát, còn chung quanh sấp đôn để chậu kiểng là những sơn tùng kim quít, bùm sụm, càng thăng, cặp thì sửa xuy phong, cặp thì uốn chiếu thủy.”“Xí Vĩnh ngồi trên cái đôn sành ở góc sân.”Câu hỏi thường gặp về “đôn”
“đôn” là gì?
Ghế nhỏ không tựa, thường bằng sành, sứ, đặt ngoài sân hay để chưng chậu kiểng (đôn sành, cẩm đôn); còn gặp trong chạy đôn chạy đáo là chạy khắp nơi lo liệu, trong đôn đốc là thúc giục, và đôn lên là đưa lên chỗ trên.
“đôn” được dùng trong câu như thế nào?
Một câu trong Đoá hoa tàn của Hồ Biểu Chánh: “Miếng đất trống từ phía sau cây huỳnh mai vô tới thềm thì lót gạch bằng thẳng, chánh giữa để trống đặng ban đêm ngồi hứng mát, còn chung quanh sấp đôn để chậu kiểng là những sơn tùng kim quít, bùm sụm, càng thăng, cặp thì sửa xuy phong, cặp thì uốn chiếu thủy.”
Mục từ “đôn” ghi nhận những chữ Hán Nôm nào?
Trong phạm vi nghĩa của mục từ nầy, các chữ Hán Nôm được ghi nhận là 墩 (đôn). Lớp từ vựng: Vietnamese furniture noun; origin unverified.
“đôn” có biến thể vùng miền nào?
“đôn” có các dạng biến thể ghi nhận theo phương ngữ: ghế đôn (Toàn quốc; dạng mở rộng).
“đôn” thuộc từ loại gì?
“đôn” thuộc từ loại danh từ, động từ. Mục từ này phù hợp cho người học bậc B2.
Tiêu chuẩn thẩm định ngữ liệu tại VietLayers
Mức đối chiếu của mục từ được ghi ở đầu trang. Dẫn chứng có tên tác giả và tác phẩm được trình bày riêng với thí dụ biên soạn. Dẫn chứng về cách dùng không tự xác nhận nguồn gốc của từ. Phần chưa đủ căn cứ cần được đối chiếu thêm.