Nghĩa của “danh dự” là gì?
Cái tiếng tốt của một người trước mắt người khác, thứ phải giữ và có thể mất; cũng là cái vinh dự, cái thể diện được người kính; đứng sau danh từ thì chỉ thứ dành để tôn vinh (ghế danh dự, bảng danh dự).
Tiếng Anh: A person's good name before others; also an honour or standing that earns respect; after a noun, something set aside to honour someone, such as a seat of honour or an honours board.
Các nét nghĩa và giải thích chi tiết của “danh dự”:
3 nét nghĩa🇻🇳 Cái tiếng tốt. Trong kho văn Nam Bộ nó đi với ba động từ: trọng, giữ, và mất. Người ta trọng danh dự, cứu vãn danh dự, hoặc hủy danh dự. Cái đáng để ý là nó thường bị đặt lên bàn cân với cái khác, và cái khác hay thắng: mẹ trọng danh dự nhưng thương con hơn.
🇬🇧 A good name. In the Southern corpus it goes with three verbs: honouring it, saving it, and losing it. What is worth noticing is how often it is set in the scales against something else and loses: a mother honours her good name but loves her child more.
Thí dụ:
Cha với qua mà xa nhau, ấy là tại mỗi người hiểu nghĩa danh dự một cách riêng.
That your father and I are parted comes of each of us taking the word honour in a sense of his own.
Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Chút phận linh đinhÔng sẵn sàng tha thứ vợ, nhưng quyết cứu vãn danh dự ông, đối với cả ông nữa.
He was ready to forgive his wife, but was determined to save his own honour, in his own eyes too.
Nguồn: Bình Nguyên Lộc, Uống Lộn Thuốc TiênMá thương con đến nỗi má liều cả sanh mạng, má hủy danh dự để che đậy cứu vớt con.
You love me so much, mother, that you risked your very life and destroyed your good name to cover for me and save me.
Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Cư KỉnhMẹ nàng cũng rất trọng danh dự, nhưng bà lại thương con hơn là quí cái danh dự ấy.
Her mother too held honour in high regard, but she loved her child better than she prized that honour.
Nguồn: Bình Nguyên Lộc, Nhện Chờ Mối Ai ? - Tập IĐã biết bà cũng trọng danh dự của chồng, nghe người ta nhục chồng bà cũng nhục lắm.
She knew her husband's honour mattered to her too, and when people shamed him she felt the shame as well.
Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Nặng gánh cang thường🇻🇳 Cái vinh dự, cái thể diện làm cho người ta được kính nể: có danh dự lớn, hưởng lây chút danh dự, được danh dự ấy. Ở đây nó không phải là cái phải giữ cho khỏi mất, mà là cái được thêm, cái được ban.
🇬🇧 An honour or a standing that makes one respected: having great standing, sharing a little of someone's glory, being granted that honour. Here it is not a thing to guard against loss but a thing gained or bestowed.
Thí dụ:
Đó là danh dự lớn của người thành công, thành danh.
That is the great honour of a man who has succeeded and made his name.
Nguồn: Sơn Nam, Bà Chúa HònHọ thúc hối tôi gởi thơ đăng báo để họ hưởng lây chút danh dự.
They pressed me to send the poem to the paper so that they could share a little of the glory.
Nguồn: Sơn Nam, Hình Bóng Cũ🇻🇳 Đứng sau một danh từ, chỉ thứ dành để tôn vinh người được trọng: ghế danh dự là chỗ ngồi của khách quí, khách danh dự là khách được mời để kính, bảng danh dự là bảng ghi tên học trò giỏi trong lớp.
🇬🇧 Placed after a noun, it marks something set aside to honour a respected person: the seat of honour for a distinguished guest, a guest of honour invited out of respect, and the honours board that lists the best pupils of a class.
Thí dụ:
Ngồi ghế danh dự đàng hoàng chứ không có đứng lóp ngóp ở dưới chót đâu à.
Sitting properly in the seat of honour, not floundering about at the very bottom, mind.
Nguồn: Từ Kế Tường, Một Mình Tôi Bước ĐiTrong đình dành riêng một bàn, gọi bàn Hội Đồng, dành cho các vị nói trên, như là khách danh dự của làng.
In the communal house one table, called the Council table, was kept for those gentlemen, as the honoured guests of the village.
Nguồn: Sơn Nam, Thuần Phong Mỹ Tục Việt NamLẩm đẩm mà tháng rồi nó leo lên hạng mười và có đứng trong bảng danh dự của lớp nó nữa thím à!
Bit by bit he climbed to tenth place last month and even stood on the honours board of his class, you know!
Nguồn: Lê Xuyên, Vợ Thầy HươngTừ này được dùng ra sao trong tác phẩm
“Cha với qua mà xa nhau, ấy là tại mỗi người hiểu nghĩa danh dự một cách riêng.”“Ông bắt tôi mà làm đề thơ, cũng chẳng can gì, còn danh dự cho tôi nữa là khác.”“Sóng tình mãnh liệt lắm, nó có thể đánh đổ luân lý, danh dự, gia đình hết thảy.”“Ông sẵn sàng tha thứ vợ, nhưng quyết cứu vãn danh dự ông, đối với cả ông nữa.”“Hai hoàn linh dược ấy cô đặt hiệu một hoàn là "gia đình", một hoàn là "danh dự".”“Má thương con đến nỗi má liều cả sanh mạng, má hủy danh dự để che đậy cứu vớt con.”“Mẹ nàng cũng rất trọng danh dự, nhưng bà lại thương con hơn là quí cái danh dự ấy.”“Đã biết bà cũng trọng danh dự của chồng, nghe người ta nhục chồng bà cũng nhục lắm.”Câu hỏi thường gặp về “danh dự”
“danh dự” là gì?
Cái tiếng tốt của một người trước mắt người khác, thứ phải giữ và có thể mất; cũng là cái vinh dự, cái thể diện được người kính; đứng sau danh từ thì chỉ thứ dành để tôn vinh (ghế danh dự, bảng danh dự).
“danh dự” được dùng trong câu như thế nào?
Một câu trong Chút phận linh đinh của Hồ Biểu Chánh: “Cha với qua mà xa nhau, ấy là tại mỗi người hiểu nghĩa danh dự một cách riêng.”
Mục từ “danh dự” ghi nhận những chữ Hán Nôm nào?
Trong phạm vi nghĩa của mục từ nầy, các chữ Hán Nôm được ghi nhận là 名 (danh), 譽 (dự). Lớp từ vựng: Sino-Vietnamese 名譽.
“danh dự” thuộc từ loại gì?
“danh dự” thuộc từ loại danh từ. Mục từ này phù hợp cho người học bậc B1.
Tiêu chuẩn thẩm định ngữ liệu tại VietLayers
Mức đối chiếu của mục từ được ghi ở đầu trang. Dẫn chứng có tên tác giả và tác phẩm được trình bày riêng với thí dụ biên soạn. Dẫn chứng về cách dùng không tự xác nhận nguồn gốc của từ. Phần chưa đủ căn cứ cần được đối chiếu thêm.