Trở lại từ điển
Bản biên đang soạnChưa đối chiếu nguồn
Nghĩa vắn tắt

Lẽ ra thì phải, mà rồi không phải; lối viết Nam Bộ của chữ đáng lẽ.

Tiếng Anh: By rights it should have been, and it was not; the Southern spelling of the phrase.

Cách đọc, giọng Sài Gòn
đáng lý(chữ để đối chiếu)
Máy đọc để tham khảo, không phải giọng người bản xứ thâu lại
Giảng đủ và ghi chú cách dùng

Lẽ ra thì phải, mà rồi không phải; lối viết Nam Bộ của chữ đáng lẽ.

Các nét nghĩa, xếp theo mức thường gặp và hữu ích cho người học:

1 nét nghĩa
1lẽ ra thì phải, mà rồi không phảiđời sống[tiếng địa phương]
B1

🇻🇳 Lẽ ra. Đây là lối Nam Bộ: người Sài Gòn viết đáng lý ở chỗ tiếng chuẩn viết đáng lẽ. Chỗ đứng của nó gần như luôn là đầu câu, và nó có hai dạng rất Nam Bộ là đáng lý ra và đáng lý gì. Câu đi kèm luôn kể một cái lẽ ra phải có mà rồi không có, nên nó là chữ của tiếc và của trách.

🇬🇧 By rights. This is a Southern form: a Saigon writer spells it one way where the standard language spells it another. It stands almost always at the head of the clause, and it has two markedly Southern extended forms. The sentence with it always names something that ought to have been and was not, so it is a word of regret and of reproach.

Cụm thường gặp, bấm để tra:
Mẫu ngữ pháp:

Thí dụ:

Đáng lý ra chàng phải ngồi phía trước với tài xế, trong một trường hợp như vậy.

By rights he should have sat in front with the driver in a case like that.

Nguồn: Bình Nguyên Lộc, Diễm Phượng

Bà vẫn còn sống và đang ngồi đó thì những săn sóc nầy đáng lý do bà nghĩ đến.

She is still alive and sitting there, so by rights this care ought to come from her.

Nguồn: Bình Nguyên Lộc, Khi Từ Thức Về Trần

Đáng lý ra, cậu Cẩu phải mừng rỡ khi thấy kẻ ăn người ở được khá giả hơn trước.

By rights Cau should have been glad to see the servants better off than before.

Nguồn: Sơn Nam, Bà Chúa Hòn

Đáng lý gì ngày hôm nay là ngày vui mà nó lại hóa thành ngày lo sợ của Định.

By rights today should be a glad day, and instead it has turned into a day of dread for Dinh.

Nguồn: Bình Nguyên Lộc, Lữ Đoàn Mông Đen

Đáng lý ra, chàng rể phải "làm lễ", chờ được phân công làm vài công việc lặt vặt.

By rights the bridegroom should perform the rite and wait to be given one or two small tasks.

Nguồn: Sơn Nam, Thuần Phong Mỹ Tục Việt Nam

Nhưng giờ đã hơn một giờ đêm, và quán thì đáng lý phải đóng cửa từ lâu rồi.

But it is past one in the morning, and by rights the shop should have shut long ago.

Nguồn: Bình Nguyên Lộc, Sau Đêm Bố Ráp

Anh đã thăm bà nội lớn của em, đáng lý gì em cũng thăm chị ấy mới phải cho.

You have been to see my grandmother, so by rights I ought to call on your sister too.

Nguồn: Bình Nguyên Lộc, Tỳ Vết Tâm Linh

Nước chảy xuôi, đáng lý ra chàng xuôi chèo cho xuồng trôi theo dòng nước.

The water runs downstream, so by rights he should have let the boat drift with it.

Nguồn: Sơn Nam, Vạch Một Chân Trời

Đáng lý gì lời tục phải nói thêm: "Thắp đèn lên, nhà ván như nhà gạch".

By rights the old saying ought to add that with a lamp lit a plank house looks like a brick one.

Nguồn: Bình Nguyên Lộc, Quán Tai Heo

Nhưng kẻ đáng lý gì phải được hả dạ, lại nghe lòng mình nặng trĩu một mối sầu khôn tả.

But the one who by rights should have been satisfied felt his heart weighed down with a grief past telling.

Nguồn: Bình Nguyên Lộc, Trâm Nhớ Ngàn Thương
Dẫn chứng văn học

Tiếng này được dùng ra sao trong tác phẩm

Đáng lý ra chàng phải ngồi phía trước với tài xế, trong một trường hợp như vậy.
Bình Nguyên Lộc, Diễm Phượng, Me tây
Bà vẫn còn sống và đang ngồi đó thì những săn sóc nầy đáng lý do bà nghĩ đến.
Bình Nguyên Lộc, Khi Từ Thức Về Trần, Chương 3
Đáng lý ra, cậu Cẩu phải mừng rỡ khi thấy kẻ ăn người ở được khá giả hơn trước.
Sơn Nam, Bà Chúa Hòn, Chương 8
Đáng lý gì ngày hôm nay là ngày vui mà nó lại hóa thành ngày lo sợ của Định.
Bình Nguyên Lộc, Lữ Đoàn Mông Đen, Chương 5
Đáng lý ra, chàng rể phải "làm lễ", chờ được phân công làm vài công việc lặt vặt.
Sơn Nam, Thuần Phong Mỹ Tục Việt Nam, Lễ Hỏi
Nhưng giờ đã hơn một giờ đêm, và quán thì đáng lý phải đóng cửa từ lâu rồi.
Bình Nguyên Lộc, Sau Đêm Bố Ráp, Chương 1
Anh đã thăm bà nội lớn của em, đáng lý gì em cũng thăm chị ấy mới phải cho.
Bình Nguyên Lộc, Tỳ Vết Tâm Linh, Chương 1
Nước chảy xuôi, đáng lý ra chàng xuôi chèo cho xuồng trôi theo dòng nước.
Sơn Nam, Vạch Một Chân Trời, Phần 2