Trở lại từ điển
Bản biên đang soạnChưa xác nhận duyệt cuối
Nghĩa vắn tắt

Nghĩa của “cay đắng” là gì?

Đắng như thuốc, còn nói về lời và về phận thì là cái làm cho xót trong lòng.

Tiếng Anh: Bitter as medicine, and of words and of a lot in life, what stings within.

Cách đọc
cay đắng(chữ để đối chiếu)
Máy đọc để tham khảo, không phải giọng người bản xứ thâu lại

Các nét nghĩa và giải thích chi tiết của “cay đắng”:

1 nét nghĩa
1đắng như thuốc, và cái làm xót trong lòngđời sống[tiếng địa phương]
B1

🇻🇳 Cay là rát như ớt, đắng là vị của thuốc. Trong kho văn Nam Bộ nó ít nói cái vị thiệt, mà hay nói cái lời và cái phận. Cái lời: nhiều lời cay đắng, câu nói mỉa mai cay đắng, mỉa mai cay đắng nàng, cay đắng trong giọng nói. Cái lời còn có: nói những tiếng cay đắng. Cái phận: cái kết quả cay đắng, cực khổ cay đắng. Nó gần như luôn đứng đối với ngọt bùi, và hai tiếng đó ghép lại thành một cách nói cả cuộc đời: mùi đời có ngọt bùi mà cũng có cay đắng, lắm ngọt bùi mà cũng lắm cay đắng.

🇬🇧 The elements mean hot as pepper and bitter as physic. In the Southern corpus it speaks less of real taste than of words and of a lot in life. It stands almost always against a phrase for the sweet, and the two joined make a way of naming a whole life, or a whole love, with its sweetness and its bitterness.

Cụm thường gặp:
lời cay đắngcay đắng ngọt bùimỉa mai cay đắng

Thí dụ:

Anh đi thăm ông Bá hộ, chắc anh còn nghe thêm nhiều lời cay đắng nữa phải hôn?

Going to call on the rich man you must have heard a good many more bitter words, is that not so.

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Hai vợ

Câu nói mỉa mai cay đắng của Phượng cho anh Nguyện biết rằng Phượng đang dỗi.

Phuong's mocking and bitter remark let Nguyen know she was sulking.

Nguồn: Từ Kế Tường, Mùa Áo Vàng

Mùi đời có ngọt bùi mà cũng có cay đắng, thú đời có sung sướng mà cũng có cực khổ.

The taste of life has its sweetness and its bitterness, its pleasures and its hardships.

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Tại tôi

Tấn chép miệng, cố gắng hút cho trọn cái tàn thuốc cay đắng đang cháy dở trên môi.

Tan smacked his lips and tried to smoke to the end the bitter stub burning on his lip.

Nguồn: Sơn Nam, Người Bạn Triệu Phú

Bụi thời gian đã phủ lấp nhiều lớp trên đống dĩ vãng, là di tích của ái tình, lắm ngọt bùi, mà cũng lắm cay đắng.

The dust of time had laid many layers over the heap of the past, the relics of a love with much sweetness and much bitterness too.

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Hạnh phúc lối nào

Triều đùa một cách cay đắng: Nghĩa là ông chán sống chứ sao.

Trieu joked bitterly that it meant the man was weary of living, what else.

Nguồn: Từ Kế Tường, Cánh Hồng Gai

Chính vì Xuân trước cũng mắc phải chứng bịnh ấy nên Xuân mới nhận lấy cái kết quả cay đắng ngày nay.

It was because Xuan too had caught that disease before that Xuan now took the bitter result.

Nguồn: Thẩm Thệ Hà, Hoa Trinh Nữ

Nói chuyện với tôi, ông cần gì phải nói những tiếng cay đắng làm chi.

Talking with me, what need have you to say such bitter words.

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Ông Cử

Bà cụ hỏi, với giọng ngọt ngào và âu yếm như bao ngày nay, nhưng Tú thấy hình như bà đang mỉa mai cay đắng nàng.

The old lady asked in the sweet fond voice of all these days, yet Tu felt she was mocking her bitterly.

Nguồn: Dung Sàigòn, Ngày Tháng Trôi Qua Tình Yêu Còn Lại

Tôi nghe cay đắng trong giọng nói của Tuấn.

I heard the bitterness in Tuan's voice.

Nguồn: Dung Sàigòn, Một Thủa Hẹn Hò
Dẫn chứng văn học

Từ này được dùng ra sao trong tác phẩm

Câu trích chính
“Huệ lan sực nức một nhà, Từng cay đắng lại mặn mà hơn xưa.”
Đoạn trích nguyên tác

Thương vì hạnh trọng vì tài, Thúc ông thôi cũng dẹp lời phong ba. Huệ lan sực nức một nhà, Từng cay đắng lại mặn mà hơn xưa. Mảng vui rượu sớm cờ trưa, Đào đà phai thắm sen vừa nẩy xanh.

Nguyễn Du, Truyện Kiều (Đoạn trường tân thanh), Đoạn 6: Gặp Thúc Sinh và tai ương Hoạn Thư, cặp câu 736
Câu trích chính
“Sinh thì gan héo ruột đầy, Nỗi lòng càng nghĩ càng cay đắng lòng.”
Đoạn trích nguyên tác

Lòng riêng khấp khởi mừng thầm: Vui này đã bõ đau ngầm xưa nay. Sinh thì gan héo ruột đầy, Nỗi lòng càng nghĩ càng cay đắng lòng. Người vào chung gối loan phòng, Nàng ra tựa bóng đèn chong canh dài:

Nguyễn Du, Truyện Kiều (Đoạn trường tân thanh), Đoạn 6: Gặp Thúc Sinh và tai ương Hoạn Thư, cặp câu 935
Câu trích chính
“Một mình cay đắng trăm đường, Thôi thì nát ngọc tan vàng thì thôi!”
Đoạn trích nguyên tác

Đã không biết sống là vui, Tấm thân nào biết thiệt thòi là thương! Một mình cay đắng trăm đường, Thôi thì nát ngọc tan vàng thì thôi! Mảnh trăng đã gác non đoài, Một mình luống những đứng ngồi chưa xong.

Nguyễn Du, Truyện Kiều (Đoạn trường tân thanh), Đoạn 8: Bi kịch Hồ Tôn Hiến và sông Tiền Đường, cặp câu 1308
“Anh đi thăm ông Bá hộ, chắc anh còn nghe thêm nhiều lời cay đắng nữa phải hôn?”
Hồ Biểu Chánh, Hai vợ, Chương 8
“Câu nói mỉa mai cay đắng của Phượng cho anh Nguyện biết rằng Phượng đang dỗi.”
Từ Kế Tường, Mùa Áo Vàng, Chương 6
“Mùi đời có ngọt bùi mà cũng có cay đắng, thú đời có sung sướng mà cũng có cực khổ.”
Hồ Biểu Chánh, Tại tôi, Chương 7
“Tấn chép miệng, cố gắng hút cho trọn cái tàn thuốc cay đắng đang cháy dở trên môi.”
Sơn Nam, Người Bạn Triệu Phú, Con Gà Què
“Em đã từng chia sẻ cay đắng, ngọt bùi với anh mà, phải không Hiền?”
Kim Nhật, Bóng Tối Đi Qua III, XIV. Những người thầy thuốc «Đỏ và Chuyên»
Hỏi đáp nhanh

Câu hỏi thường gặp về “cay đắng”

“cay đắng” là gì?

Đắng như thuốc, còn nói về lời và về phận thì là cái làm cho xót trong lòng.

“cay đắng” được dùng trong câu như thế nào?

Một câu trong Truyện Kiều (Đoạn trường tân thanh) của Nguyễn Du: “Huệ lan sực nức một nhà, Từng cay đắng lại mặn mà hơn xưa.”

“cay đắng” thuộc từ loại gì?

“cay đắng” thuộc từ loại tính từ. Mục từ này phù hợp cho người học bậc B1.

Trách nhiệm nội dung và Phương pháp biên tập

Tiêu chuẩn thẩm định ngữ liệu tại VietLayers

Mức đối chiếu của mục từ được ghi ở đầu trang. Dẫn chứng có tên tác giả và tác phẩm được trình bày riêng với thí dụ biên soạn. Dẫn chứng về cách dùng không tự xác nhận nguồn gốc của từ. Phần chưa đủ căn cứ cần được đối chiếu thêm.