Trở lại từ điển

can gián

động từbậc B2
Bản biên đang soạnChưa xác nhận duyệt cuối
Nghĩa vắn tắt

Nghĩa của “can gián” là gì?

Là hết lời khuyên người ta đừng làm một chuyện mình cho là sai, tiếng cũ hay gặp trong văn xuôi miền Nam.

Tiếng Anh: To remonstrate, to urge someone against a course.

Cách đọc
can gián(chữ để đối chiếu)
Máy đọc để tham khảo, không phải giọng người bản xứ thâu lại

Các nét nghĩa và giải thích chi tiết của “can gián”:

1 nét nghĩa
1hết lời khuyên đừng làm một chuyện mình cho là saiđời sống[tiếng cũ]
B2

🇻🇳 Hết lời khuyên người ta đừng làm một chuyện mình cho là sai. Tiếng gián vốn là lời bề tôi can vua, nên cả cụm mang cái nghĩa nói thẳng dầu biết người nghe không muốn nghe.

🇬🇧 To urge someone with all one's words against a course one holds wrong. The second element was the remonstrance of a subject to a ruler, so it carries speaking plainly to an unwilling ear.

Cụm thường gặp:
can gián hết sứctheo can giánmột lời can gián

Thí dụ:

Bá Vạn hơi bực dọc vì cô Huôi không chịu dùng quyền lực để can gián cậu Cẩu.

He was somewhat vexed that she would not use her power to remonstrate with the young man.

Nguồn: Sơn Nam, Bà Chúa Hòn

Tôi cũng thường can gián nó hoài, tại nó không chịu tôi đâu nỡ ép duyên nó.

I too constantly remonstrated with her, and it is she who will not have it, so how could I force the match.

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Nợ đời

Cháu can gián hết sức, biểu ảnh bỏ cái tật ấy, mà ảnh không chịu nghe lời.

I remonstrated with all my might and told him to give up that habit, but he would not listen.

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Người thất chí

Hồi trước ông nó ra tranh chức Cai tổng, tôi can gián hết sức không được.

Formerly when he stood for the headmanship I remonstrated with all my might and failed.

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Đoá hoa tàn

Quá cảm động, anh can gián chủ nhà, biểu dọn cơm dưa muối cũng được.

Deeply moved, he remonstrated with the host and said plain rice and pickles would do.

Nguồn: Sơn Nam và Tô Nguyệt Đình, Chuyện Xưa Tích Củ

Nghiệp nín khe, đợi ông nói cho hết ý, coi ông giận Loan chỗ nào, rồi sẽ lựa lời mà can gián.

He kept quiet and waited for the man to say his whole mind and see where his anger lay, then chose words to remonstrate.

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Bức thơ hối hận

Hôm qua tôi can gián hết sức, anh không thèm nghe lời tôi, bây giờ anh sáng con mắt anh chưa?

Yesterday I remonstrated with all my might and you would not deign to listen, so are your eyes open now?

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Hai vợ

Sầm-Bích nghe lời Xương-Cấp nói lời nào cũng thiệt nhơn nghĩa, nên không dám xen vào can gián.

Hearing his every word full of right dealing, he dared not put in to remonstrate.

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Nam cực tinh huy

Ngày thằng Thạch dắt vợ nó về, chị Cả giận đuổi nó, vợ chồng mầy không có được một lời can gián.

The day he brought his wife home the eldest sister angrily drove him out, and you two had not one word of remonstrance.

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Tại tôi

Bà cứ theo can gián hoài và xin Kỳ-Tâm thương bụng bà.

She kept remonstrating with him and begged him to have pity on her heart.

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Tình mộng
Dẫn chứng văn học

Từ này được dùng ra sao trong tác phẩm

Câu trích chính
“Bậc quân tử biết lắng nghe lời can gián trung thực thì cơ nghiệp mới vững vàng lâu dài.”
Đoạn trích nguyên tác

Lời nói ngay thẳng tuy nghe chói tai khó chịu nhưng lại giúp người ta sửa chữa được lỗi lầm để tiến thân lập đức. Bậc quân tử biết lắng nghe lời can gián trung thực thì cơ nghiệp mới vững vàng lâu dài.

Nguyễn Văn Ngọc, Trần Lê Nhân, Cổ Học Tinh Hoa, Thuốc đắng dã tật, đoạn 3
“Bá Vạn hơi bực dọc vì cô Huôi không chịu dùng quyền lực để can gián cậu Cẩu.”
Sơn Nam, Bà Chúa Hòn, Chương 8
“Tôi cũng thường can gián nó hoài, tại nó không chịu tôi đâu nỡ ép duyên nó.”
Hồ Biểu Chánh, Nợ đời, Chương 13
“Cháu can gián hết sức, biểu ảnh bỏ cái tật ấy, mà ảnh không chịu nghe lời.”
Hồ Biểu Chánh, Người thất chí, Chương 7
“Hồi trước ông nó ra tranh chức Cai tổng, tôi can gián hết sức không được.”
Hồ Biểu Chánh, Đoá hoa tàn, Chương
“Quá cảm động, anh can gián chủ nhà, biểu dọn cơm dưa muối cũng được.”
Sơn Nam và Tô Nguyệt Đình, Chuyện Xưa Tích Củ, Con ngỗng có mồng trắng
“Nghiệp nín khe, đợi ông nói cho hết ý, coi ông giận Loan chỗ nào, rồi sẽ lựa lời mà can gián.”
Hồ Biểu Chánh, Bức thơ hối hận, Chương 7
“Hôm qua tôi can gián hết sức, anh không thèm nghe lời tôi, bây giờ anh sáng con mắt anh chưa?”
Hồ Biểu Chánh, Hai vợ, Chương 9
Hỏi đáp nhanh

Câu hỏi thường gặp về “can gián”

“can gián” là gì?

Là hết lời khuyên người ta đừng làm một chuyện mình cho là sai, tiếng cũ hay gặp trong văn xuôi miền Nam.

“can gián” được dùng trong câu như thế nào?

Một câu trong Cổ Học Tinh Hoa của Nguyễn Văn Ngọc, Trần Lê Nhân: “Bậc quân tử biết lắng nghe lời can gián trung thực thì cơ nghiệp mới vững vàng lâu dài.”

Mục từ “can gián” ghi nhận những chữ Hán Nôm nào?

Trong phạm vi nghĩa của mục từ nầy, các chữ Hán Nôm được ghi nhận là 干 (can), 諫 (gián). Lớp từ vựng: Sino-Vietnamese 干諫.

“can gián” thuộc từ loại gì?

“can gián” thuộc từ loại động từ. Mục từ này phù hợp cho người học bậc B2.

Trách nhiệm nội dung và Phương pháp biên tập

Tiêu chuẩn thẩm định ngữ liệu tại VietLayers

Mức đối chiếu của mục từ được ghi ở đầu trang. Dẫn chứng có tên tác giả và tác phẩm được trình bày riêng với thí dụ biên soạn. Dẫn chứng về cách dùng không tự xác nhận nguồn gốc của từ. Phần chưa đủ căn cứ cần được đối chiếu thêm.