Trở lại từ điển
Bản biên đang soạnChưa xác nhận duyệt cuối
Nghĩa vắn tắt

Nghĩa của “cãi lẽ” là gì?

Là đưa lý ra mà tranh, không phải cãi bằng lớn tiếng mà cãi bằng lẽ phải, nên tiếng nầy hay đi với chuyện kiện.

Tiếng Anh: To argue a case by reason rather than by noise.

Cách đọc
cãi lẽ(chữ để đối chiếu)
Máy đọc để tham khảo, không phải giọng người bản xứ thâu lại

Các nét nghĩa và giải thích chi tiết của “cãi lẽ”:

1 nét nghĩa
1đưa lý ra mà tranh, không cãi bằng lớn tiếngđời sống[tiếng địa phương]
B2

🇻🇳 Đưa lý ra mà tranh. Khác cãi ở chỗ nó không phải to tiếng mà là đưa lẽ phải, nên trong truyện nó hay đi với chuyện kiện và với trạng sư đứng ra cãi lẽ giùm.

🇬🇧 To contend by reason. Unlike plain quarrelling it offers grounds rather than volume, so in stories it keeps company with lawsuits and with a barrister arguing for someone.

Cụm thường gặp:
cãi lẽ vớimướn trạng sư cãi lẽkhông dám cãi lẽ

Thí dụ:

Túc với Kèn nói chuyện rồi cãi lẽ với nhau, la lớn tiếng lại muốn gây lộn nữa.

The two talked and then argued with each other, raised their voices and were near quarrelling.

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Vợ già chồng trẻ

Tại em nói chuyện, em làm cho anh phải cãi lẽ, rồi thành ra anh khuyên giải em.

It was my talking that made you argue, and so it came about that you counselled me.

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Hai khối tình

Cháu phải mướn trạng sư họ cãi lẽ, chớ để sự nghiệp hết cho chúng ăn hay sao?

You must hire a barrister to argue it, or shall the whole estate go to them?

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Nhơn tình ấm lạnh

Còn như thiên hạ chê thì để cho họ thong thả mà chê, qua không cần cãi lẽ làm gì.

And if the world finds fault, let it do so at leisure, I need not argue at all.

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Mẹ ghẻ con ghẻ

Dân sự kêu nài hay là cãi lẽ như toa thì mỏa chém hết, còn ai dám rục rịch.

If the people petition or argue as you do I shall behead them all, and who will dare stir.

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Thiệt giả, giả thiệt

Trong lúc ông Thiên-Hộ cãi lẽ với Phạm-Kỳ thì Ánh-Nguyệt ngồi chồm hổm dựa gốc cột.

While he argued with the other she sat crouched against the base of a pillar.

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Ngọn cỏ gió đùa

Nó thi đậu mới về để cho nó vui chơi, cãi lẽ với nó làm gì cho nó buồn.

He has just passed and come home, so let him enjoy himself, why argue and sadden him.

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Tại tôi

Đỗ-cảnh-Thạc nói dứt lời, bá quan nhìn nhau chưng-hửng, song không ai dám cãi lẽ chi hết.

He finished speaking and the officials looked at each other dumbfounded, yet none dared argue at all.

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Nam cực tinh huy

Ổng cậy ông trạng sư chồng tôi lãnh vụ kiện ấy mà cãi lẽ cho ổng, không chắc làm sao được.

He asked my husband the barrister to take the case and argue for him, though nothing was certain.

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Tân Phong nữ sĩ

Việc sẽ dây dưa ít tháng, phải có Trạng sư đi hầu đặng cãi lẽ cho.

The matter will drag on some months and a barrister must attend to argue it.

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Tơ hồng vương vấn
Dẫn chứng văn học

Từ này được dùng ra sao trong tác phẩm

Câu trích chính
“Võ công hổ thẹn xiết bao, Ngồi trân khôn cãi lẽ nào cho qua.”
Đoạn trích nguyên tác

Nói sao chẳng biết hổ thầm, Người ta há phải là cầm thú sao?" Võ công hổ thẹn xiết bao, Ngồi trân khôn cãi lẽ nào cho qua. Thể Loan trong cửa bước ra, Miệng chào: "Thầy cử tân khoa mới về.

Nguyễn Đình Chiểu, Lục Vân Tiên, Hồi 2 (Câu 401-1188), cặp câu 498
“Túc với Kèn nói chuyện rồi cãi lẽ với nhau, la lớn tiếng lại muốn gây lộn nữa.”
Hồ Biểu Chánh, Vợ già chồng trẻ, Chương 2
“Tại em nói chuyện, em làm cho anh phải cãi lẽ, rồi thành ra anh khuyên giải em.”
Hồ Biểu Chánh, Hai khối tình, Chương 9
“Cháu phải mướn trạng sư họ cãi lẽ, chớ để sự nghiệp hết cho chúng ăn hay sao?”
Hồ Biểu Chánh, Nhơn tình ấm lạnh, Chương 9
“Còn như thiên hạ chê thì để cho họ thong thả mà chê, qua không cần cãi lẽ làm gì.”
Hồ Biểu Chánh, Mẹ ghẻ con ghẻ, Chương 16
“Dân sự kêu nài hay là cãi lẽ như toa thì mỏa chém hết, còn ai dám rục rịch.”
Hồ Biểu Chánh, Thiệt giả, giả thiệt, Chương 4
“Trong lúc ông Thiên-Hộ cãi lẽ với Phạm-Kỳ thì Ánh-Nguyệt ngồi chồm hổm dựa gốc cột.”
Hồ Biểu Chánh, Ngọn cỏ gió đùa, Chương 14
“Nó thi đậu mới về để cho nó vui chơi, cãi lẽ với nó làm gì cho nó buồn.”
Hồ Biểu Chánh, Tại tôi, Chương 10
Hỏi đáp nhanh

Câu hỏi thường gặp về “cãi lẽ”

“cãi lẽ” là gì?

Là đưa lý ra mà tranh, không phải cãi bằng lớn tiếng mà cãi bằng lẽ phải, nên tiếng nầy hay đi với chuyện kiện.

“cãi lẽ” được dùng trong câu như thế nào?

Một câu trong Lục Vân Tiên của Nguyễn Đình Chiểu: “Võ công hổ thẹn xiết bao, Ngồi trân khôn cãi lẽ nào cho qua.”

“cãi lẽ” thuộc từ loại gì?

“cãi lẽ” thuộc từ loại động từ. Mục từ này phù hợp cho người học bậc B2.

Trách nhiệm nội dung và Phương pháp biên tập

Tiêu chuẩn thẩm định ngữ liệu tại VietLayers

Mức đối chiếu của mục từ được ghi ở đầu trang. Dẫn chứng có tên tác giả và tác phẩm được trình bày riêng với thí dụ biên soạn. Dẫn chứng về cách dùng không tự xác nhận nguồn gốc của từ. Phần chưa đủ căn cứ cần được đối chiếu thêm.