Cái sẵn có trong người từ lúc sanh ra, không học mà vẫn làm theo.
Tiếng Anh: What is in one from birth, followed without having been learnt.
Giảng đủ và ghi chú cách dùng
Cái sẵn có trong người từ lúc sanh ra, không học mà vẫn làm theo.
Các nét nghĩa, xếp theo mức thường gặp và hữu ích cho người học:
1 nét nghĩa🇻🇳 Bản là cái gốc, năng là cái làm được. Trong kho văn Nam Bộ nó hay kéo theo một chữ nữa để nói rõ là bản năng gì: bản năng tự tồn, bản năng tự vệ, bản năng tự nhiên, bản năng làm mẹ, bản năng cầu cứu. Nó nhận chữ do và chữ theo khi nói người ta làm vì nó: người đàn ông do bản năng, ứng theo bản năng tự nhiên, toan mở cửa xe để thoát thân theo bản năng tự vệ. Người ta cũng bị nó sai khiến: bị bản năng tự tồn sai khiến. Và kho văn đặt nó đối với thói quen, có câu coi hai cái đó gần như một.
🇬🇧 The elements mean a root and a power to act. In the Southern corpus it commonly draws another word after it to say which instinct is meant, of self preservation, of self defence, of nature, of mothering, of crying for help. It takes words for by and according to when a person acts from it, and a person can also be driven by it. And the corpus sets it against habit, one sentence taking the two for nearly the same thing.
Thí dụ:
Đó là thói quen thâm căn cố đế của đàn ông, nếu không nói là bản năng của họ.
That is the deep rooted habit of men, if not indeed their instinct.
Nguồn: Bình Nguyên Lộc, Lữ Đoàn Mông ĐenBản năng làm mẹ bao giờ cũng sẵn có nơi người đàn bà, kể cả những kẻ ích kỷ nhứt.
The mothering instinct is always there in a woman, even in the most selfish.
Nguồn: Bình Nguyên Lộc, Uống Lộn Thuốc TiênNam còn tha thứ được hơn anh vì hắn bị bản năng tự tồn sai khiến.
Nam could be forgiven more than you, because he was driven by the instinct of self preservation.
Nguồn: Bình Nguyên Lộc, Đèn Cần GiờĐó là bản năng cầu cứu của những cô vợ trẻ tuổi, động một tí đã chạy về báo động với mẹ.
That is the young wife's instinct to call for help, running home to alarm her mother at the least thing.
Nguồn: Bình Nguyên Lộc, Nhện Chờ Mối Ai ? - Tập IIThần trí cơ hồ tê liệt cả, chỉ còn phải ứng theo bản năng tự nhiên.
His wits were all but numbed, and nothing was left but to answer to natural instinct.
Nguồn: Dung Sàigòn, Quà Cưới Cho Cô BéBản năng tự vệ của phụ nữ cũng là thật.
A woman's instinct of self defence is real as well.
Nguồn: Bình Nguyên Lộc, Sau Đêm Bố RápNgười đàn ông do bản năng, rất sung sướng mà được phụ nữ săn sóc.
A man is by instinct very glad to be looked after by a woman.
Nguồn: Bình Nguyên Lộc, Món Nợ Thiêng LiêngNhưng bản năng người đàn bà có một vốn liếng nội trợ làm cho nàng quên rằng đây là trò chơi.
But a woman's instinct has a housekeeping stock in it that made her forget this was only play.
Nguồn: Bình Nguyên Lộc, Đừng Hỏi Tại SaoHiếu dẫy nẫy, vừa nắm tay nắm cánh cửa xe, toan mở ra để thoát thân theo bản năng tự vệ.
Hieu balked, and at once seized the handle of the car door, about to open it and get away by the instinct of self defence.
Nguồn: Bình Nguyên Lộc, Hoa Hậu Bồ ĐàoSự phục tùng ấy lâu ngày thành một thói quen, nhưng vẫn không giết chết được bản năng tự nhiên của tuổi trẻ.
That submission became a habit in time, yet it could not kill the natural instinct of youth.
Nguồn: Thẩm Thệ Hà, Đời Tươi ThắmTiếng này được dùng ra sao trong tác phẩm
“Đó là thói quen thâm căn cố đế của đàn ông, nếu không nói là bản năng của họ.”“Bản năng làm mẹ bao giờ cũng sẵn có nơi người đàn bà, kể cả những kẻ ích kỷ nhứt.”“Vâng theo bản năng tự tồn, nguời tài xế quẹo xe vào con đường lên núi.”“Đó là bản năng cầu cứu của những cô vợ trẻ tuổi, động một tí đã chạy về báo động với mẹ.”“Thần trí cơ hồ tê liệt cả, chỉ còn phải ứng theo bản năng tự nhiên.”“Có lẽ cái tai nạn làm cho bản năng tự vệ của anh ta sống dậy cho nên anh ta tỉnh hẳn lên.”“Người đàn ông do bản năng, rất sung sướng mà được phụ nữ săn sóc.”“Nhưng bản năng người đàn bà có một vốn liếng nội trợ làm cho nàng quên rằng đây là trò chơi.”