Làm tổn thương hay làm mất lòng người khác bằng lời nói hay việc làm vô lễ; cũng nói việc phạm tới điều người ta kiêng kỵ, thờ kính.
Tiếng Anh: To offend or insult someone by rude words or deeds; also to violate something held sacred or taboo.
Giảng đủ và ghi chú cách dùng
Làm tổn thương hay làm mất lòng người khác bằng lời nói hay việc làm vô lễ; cũng nói việc phạm tới điều người ta kiêng kỵ, thờ kính.
Các nét nghĩa, xếp theo mức thường gặp và hữu ích cho người học:
1 nét nghĩa🇻🇳 Kho văn hay dùng nó với đến hay tới, và hay theo sau là danh giá, tự ái, tài sản hay thần thánh: xúc phạm đến danh giá nhà tao, xúc phạm đến tự ái của cô Huôi, xúc phạm tới điền thổ, xúc phạm quỉ thần. Nó thường đi với những câu thô bỉ hay lời lẽ nặng. Kho văn cũng rất hay dùng nó cho việc phạm tới điều kiêng kỵ hay người khuất mặt: xúc phạm đến người khuất mặt, xúc phạm tới vong hồn người từng mặc chiếc áo đó.
🇬🇧 The corpus often uses it with to or on, followed by honour, pride, property or deities: insulting our family's honour, wounding Miss Huoi's pride, encroaching on land, offending the spirits. It usually comes with crude or harsh words. The corpus also very often uses it for violating a taboo or offending the unseen: offending the invisible ones, disrespecting the spirit of the person who once wore that coat.
Thí dụ:
Không lẽ thằng đó lại xúc phạm đến thiên đình, nếu oánh càng, e bắn chết oan.
Surely that fellow has not offended heaven itself; if we open fire we might kill him unjustly.
Nguồn: Bình Nguyên Lộc, Quán Tai HeoNgười ta có thể xúc phạm bất cứ chuyện gì, nhưng nên tránh xúc phạm tới điền thổ.
One may offend in any matter, but should avoid encroaching on land.
Nguồn: Sơn Nam, Lịch Sử Khẩn Hoang Miền NamTao hỏi mầy vậy chớ sao mầy dám đến nhà bà Cai mầy nói xúc phạm đến bà với cậu Hai.
I am asking you, how dare you go to Madam Cai's house and say things insulting to her and young master Hai.
Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Con nhà nghèoTrà có cảm tưởng sự xúc phạm ấy không phải chỉ có đối với cô, mà đối với cả ba mình nữa.
Tra felt the insult was not only to her but to her father as well.
Nguồn: Từ Kế Tường, Cánh Hồng GaiAi đụng chạm hoặc giết cá nọ thì xúc phạm đến người khuất mặt.
Whoever touched or killed that fish offended the invisible ones.
Nguồn: Sơn Nam và Tô Nguyệt Đình, Chuyện Xưa Tích CủĐiều trước tiên là nếu xông khói, chúng ta xúc phạm quỉ thần.
First of all, if we smoke them out, we offend the spirits.
Nguồn: Sơn Nam, Vạch Một Chân TrờiTại sao xưa kia mình lại dại dột xúc phạm sự cấm kỵ ấy trước mặt quan kinh lý và lính mã tà để mang lụy vào thân?
Why had he been so foolish long ago as to break that taboo before the land inspector and the police, and bring trouble on himself?
Nguồn: Sơn Nam, Hình Bóng CũNàng đã gặp nhiều người Việt vào quán của nàng dùng những câu thô bỉ xúc phạm đến cha nàng, đến danh dự của nàng.
She had met many Vietnamese who came into her shop and used crude words insulting her father and her honour.
Nguồn: Ngọc Linh, Trên Sông Hoàng HônNắp hộp ít khi mở ra cho ai xem vì chủ nhân cho rằng làm vậy thì xúc phạm tới vong hồn người từng mặc chiếc áo đó.
The lid of the box was rarely opened to show anyone, for its owner believed that would offend the spirit of the person who once wore that coat.
Nguồn: Sơn Nam, Biển Cỏ Miền TâyLời lẽ ấy xúc phạm đến tự ái của cô Huôi.
Those words wounded Miss Huoi's pride.
Nguồn: Sơn Nam, Bà Chúa HònTiếng này được dùng ra sao trong tác phẩm
“Không lẽ thằng đó lại xúc phạm đến thiên đình, nếu oánh càng, e bắn chết oan.”“Người ta có thể xúc phạm bất cứ chuyện gì, nhưng nên tránh xúc phạm tới điền thổ.”“Tao hỏi mầy vậy chớ sao mầy dám đến nhà bà Cai mầy nói xúc phạm đến bà với cậu Hai.”“Trà có cảm tưởng sự xúc phạm ấy không phải chỉ có đối với cô, mà đối với cả ba mình nữa.”“Ai đụng chạm hoặc giết cá nọ thì xúc phạm đến người khuất mặt.”“Điều trước tiên là nếu xông khói, chúng ta xúc phạm quỉ thần.”“Tại sao xưa kia mình lại dại dột xúc phạm sự cấm kỵ ấy trước mặt quan kinh lý và lính mã tà để mang lụy vào thân?”“Nàng đã gặp nhiều người Việt vào quán của nàng dùng những câu thô bỉ xúc phạm đến cha nàng, đến danh dự của nàng.”