Trở lại từ điển
Bản biên đang soạnChưa đối chiếu nguồn
Nghĩa vắn tắt

Ra khỏi nhà mà đi làm ăn, bước vô đời; cũng là chỗ gốc mình từ đó mà ra.

Tiếng Anh: To go out from home and make one's living; also the place one came from.

Cách đọc, giọng Sài Gòn
xuất thân(chữ để đối chiếu)
Máy đọc để tham khảo, không phải giọng người bản xứ thâu lại
Giảng đủ và ghi chú cách dùng

Ra khỏi nhà mà đi làm ăn, bước vô đời; cũng là chỗ gốc mình từ đó mà ra.

Các nét nghĩa, xếp theo mức thường gặp và hữu ích cho người học:

1 nét nghĩa
1ra khỏi nhà mà đi làm ăn; cũng là chỗ gốc mình từ đó mà rađời sống[văn chương]
B2

🇻🇳 Trong kho văn Nam Bộ xưa nghĩa thứ nhứt là nghĩa chánh, và phía sau nó là một chữ nói việc làm: xuất thân lập nghiệp, xuất thân đi làm ăn, xuất thân làm ăn, mới xuất thân đi dạy, xuất thân làm việc, xuất thân đi tu. Kho văn đếm cái mình có trong tay lúc đó: trong lưng qua có ba bốn cắc bạc mà thôi, hoàn lại hai bàn tay trắng như hồi ta mới xuất thân. Nghĩa thứ hai lấy một cái trường hay một cái nhà đặt phía sau: xuất thân từ một gia đình tiểu tư sản, xuất thân thợ rèn. Và nó đứng một mình được, như một lời trọng: một nhà văn sĩ xuất thân.

🇬🇧 In the older southern corpus the first sense is the main one, and a word for working follows behind it. The corpus counts what one had in hand at that hour. The second sense sets a school or a family behind the word. And it can stand alone as a term of respect.

Cụm thường gặp, bấm để tra:
Mẫu ngữ pháp:

Thí dụ:

Hễ có vợ rồi thì muốn xuất thân lập nghiệp không muốn tùng quyền cha mẹ nữa.

Once a man has a wife he wants to go out and make his own way, and no longer to be under his parents.

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Bức thơ hối hận

Nếu anh không thương, tôi sẽ hoàn lại hai bàn tay trắng như hồi ta mới xuất thân.

If you do not love me, I shall give it all back and have two empty hands again, as when we first set out.

Nguồn: Bình Nguyên Lộc, Uống Lộn Thuốc Tiên

Ngày qua xuất thân đi làm ăn, trong lưng qua có ba bốn cắc bạc mà thôi.

The day I went out to make my living, I had no more than three or four cents about me.

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Lời thề trước miễu

Mà xuất thân làm ăn, nếu không học Mạnh Tử thì như đi chiếc thuyền không có bánh lái.

And to go out and make a living without having studied Mencius is like going in a boat with no rudder.

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Tơ hồng vương vấn

Thầy giáo Phát mới xuất thân đi dạy, mà thấy tánh ý ông Đốc như vậy, thì thầy mừng thầm.

The teacher Phat had only just gone out to teach, and seeing the inspector's temper, he was privately glad.

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Ở theo thời

Tuy nhiên, xuất thân từ một gia đình tiểu tư sản, chàng hơi không thích nếp sống giàu sang ấy.

Even so, coming of a petty bourgeois family, he did not altogether like that wealthy way of living.

Nguồn: Bình Nguyên Lộc, Tỳ Vết Tâm Linh

Cha mẹ ông thuộc bực phú hào có con học giỏi, xuất thân làm việc được ngồi địa vị có tương lai rực rỡ.

His parents were of the well off sort with a clever son, and when he went out to work he sat in a place with a splendid future.

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Sống thác với tình

Vậy mình phải xuất thân làm việc, dầu không giúp cha được, thì nuôi lấy thân mình đặng bớt tốn cho cha.

So I must go out and work: even if I cannot help my father, I can keep myself and so spare his purse.

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Mẹ ghẻ con ghẻ

Ông Huỳnh Như Hào là một nhà văn sĩ xuất thân.

Mr Huynh Nhu Hao is a man of letters by origin.

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Nặng gánh cang thường

Còn xuất thân đi tu, hễ mình đắc-đạo, thì chẳng những là mình giải thoát cho phận mình, mà mình còn phổ-độ cả và chúng-sanh nào phải “vị-kỷ” đâu.

As for going out to take orders, once one has attained the way, not only is one's own lot delivered, one delivers all living creatures besides, so where is the selfishness in it?

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Ông Cử
Dẫn chứng văn học

Tiếng này được dùng ra sao trong tác phẩm

“Hễ có vợ rồi thì muốn xuất thân lập nghiệp không muốn tùng quyền cha mẹ nữa.”
Hồ Biểu Chánh, Bức thơ hối hận, Chương 2
“Nếu anh không thương, tôi sẽ hoàn lại hai bàn tay trắng như hồi ta mới xuất thân.”
Bình Nguyên Lộc, Uống Lộn Thuốc Tiên, Chương 1
“Ngày qua xuất thân đi làm ăn, trong lưng qua có ba bốn cắc bạc mà thôi.”
Hồ Biểu Chánh, Lời thề trước miễu, Chương
“Mà xuất thân làm ăn, nếu không học Mạnh Tử thì như đi chiếc thuyền không có bánh lái.”
Hồ Biểu Chánh, Tơ hồng vương vấn, Chương 2
“Thầy giáo Phát mới xuất thân đi dạy, mà thấy tánh ý ông Đốc như vậy, thì thầy mừng thầm.”
Hồ Biểu Chánh, Ở theo thời, Chương 1
“Tuy nhiên, xuất thân từ một gia đình tiểu tư sản, chàng hơi không thích nếp sống giàu sang ấy.”
Bình Nguyên Lộc, Tỳ Vết Tâm Linh, Chương 1
“Cha mẹ ông thuộc bực phú hào có con học giỏi, xuất thân làm việc được ngồi địa vị có tương lai rực rỡ.”
Hồ Biểu Chánh, Sống thác với tình, Chương 8
“Vậy mình phải xuất thân làm việc, dầu không giúp cha được, thì nuôi lấy thân mình đặng bớt tốn cho cha.”
Hồ Biểu Chánh, Mẹ ghẻ con ghẻ, Chương 0