Nghĩa của “ú ớ” là gì?
Phát ra tiếng không thành chữ, vì đang ngủ, vì bị hỏi mà đáp không được, hoặc vì bối rối quá.
Tiếng Anh: To make sounds that form no words, from sleep, from having no answer, or from fluster.
Các nét nghĩa và giải thích chi tiết của “ú ớ”:
1 nét nghĩa🇻🇳 Tiếng mô phỏng cái âm không thành chữ. Trong kho văn Nam Bộ nó có ba cảnh. Một là đang ngủ hay nửa thức nửa ngủ: ú ớ vài tiếng trong miệng rồi lại ngủ luôn, ú ớ một vài tiếng rồi lại nằm yên. Hai là bị hỏi mà đáp không được: Tấn Thân ú ớ trả lời không được, cô ú ớ không biết đường nào mà chỉ. Ba là bối rối, sợ tới mức nói không ra lời: mặt tái lét, ú ớ đáp gì nho nhỏ; đỏ cả hai tai rồi ú ớ như thằng câm. Nó hay đi với chữ trong miệng, chữ vài tiếng, và làm danh từ được: tiếng ú ớ.
🇬🇧 A word imitating sound that forms no words. In the Southern corpus it has three settings. First, sleep or half sleep, a few sounds and then sleeping on or lying still. Second, being questioned and unable to answer. Third, fluster or fear so great that no words come, mumbling like a mute. It keeps company with phrases meaning in the mouth and a few sounds, and it works as a noun.
Thí dụ:
Thanh ú ớ không đáp được.
Thanh mumbled and could not answer.
Nguồn: Bình Nguyên Lộc, Trâm Nhớ Ngàn ThươngMy ú ớ một vài tiếng rồi lại nằm yên.
My mumbled a sound or two and then lay still again.
Nguồn: Dung Sàigòn, Dễ GhétCon Hạnh bước tới, mặt tái lét, ú ớ đáp gì nho nhỏ trong miệng không ai nghe được cả.
Hanh stepped up, her face gone pale, and mumbled some faint answer in her mouth that nobody could hear.
Nguồn: Bình Nguyên Lộc, Mưa Thu Nhớ TằmThấy động, Tư Cầu cựa quậy, ú ớ vài tiếng trong miệng, nhưng rồi lại ngủ luôn như cũ.
Feeling the stir, Tu Cau shifted and mumbled a few sounds in his mouth, but then slept on as before.
Nguồn: Lê Xuyên, Chú Tư CầuQuan Án đọc đơn rồi hỏi có quả như vậy hay không, thì Tấn Thân ú ớ trả lời không được.
The magistrate read the petition and asked whether it was truly so, and Tan Than could only mumble and not answer.
Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Chúa tàu Kim QuiNói xong, nàng ngả người, quơ tay lên trời, kêu lên ú ớ mấy tiếng rồi nằm dài trên gạch.
That said, she lay back, threw her arms up at the sky, cried out a few mumbled sounds, then stretched out on the tiles.
Nguồn: Sơn Nam, Bà Chúa HònPhượng rơi hẫng đâu mất đằng sau những tiếng ú ớ mê loạn của lũ em.
Phuong dropped away somewhere behind the mumbled, delirious sounds of her younger brothers and sisters.
Nguồn: Từ Kế Tường, Mùa Áo VàngHải Đường ú ớ cám ơn, day qua bắt tay chào mừng Thái Hòa, rồi theo ông Bình mà bước vô cửa.
Hai Duong mumbled her thanks, turned to shake hands and greet Thai Hoa, then followed mister Binh in through the door.
Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Đoá hoa tànTôi quýnh lên, đỏ cả hai tai rồi ú ớ như thằng câm.
I went all flustered, red to both ears, and mumbled like a mute.
Nguồn: Bình Nguyên Lộc, Nụ Cười, Nước Mắt Học TròCậu day qua hỏi Quyên thì cô ú ớ không biết đường nào mà chỉ.
He turned to ask Quyen, and she only mumbled, not knowing which way to point.
Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Ý và tìnhTừ này được dùng ra sao trong tác phẩm
“Cô ú ớ vài tiếng như là đang mớ ngủ đoạn lăn theo luôn và dựa hẳn vào mình Ba Của.”“Con Hạnh bước tới, mặt tái lét, ú ớ đáp gì nho nhỏ trong miệng không ai nghe được cả.”“Thấy động, Tư Cầu cựa quậy, ú ớ vài tiếng trong miệng, nhưng rồi lại ngủ luôn như cũ.”“Quan Án đọc đơn rồi hỏi có quả như vậy hay không, thì Tấn Thân ú ớ trả lời không được.”“Nói xong, nàng ngả người, quơ tay lên trời, kêu lên ú ớ mấy tiếng rồi nằm dài trên gạch.”“Phượng rơi hẫng đâu mất đằng sau những tiếng ú ớ mê loạn của lũ em.”“Hải Đường ú ớ cám ơn, day qua bắt tay chào mừng Thái Hòa, rồi theo ông Bình mà bước vô cửa.”“Bữa ăn chúng tôi đang ngon lành thì bỗng có tiếng ú ớ đằng võng.”Câu hỏi thường gặp về “ú ớ”
“ú ớ” là gì?
Phát ra tiếng không thành chữ, vì đang ngủ, vì bị hỏi mà đáp không được, hoặc vì bối rối quá.
“ú ớ” được dùng trong câu như thế nào?
Một câu trong Rặng Trâm Bầu của Lê Xuyên: “Cô ú ớ vài tiếng như là đang mớ ngủ đoạn lăn theo luôn và dựa hẳn vào mình Ba Của.”
“ú ớ” thuộc từ loại gì?
“ú ớ” thuộc từ loại động từ. Mục từ này phù hợp cho người học bậc B1.
Tiêu chuẩn thẩm định ngữ liệu tại VietLayers
Mức đối chiếu của mục từ được ghi ở đầu trang. Dẫn chứng có tên tác giả và tác phẩm được trình bày riêng với thí dụ biên soạn. Dẫn chứng về cách dùng không tự xác nhận nguồn gốc của từ. Phần chưa đủ căn cứ cần được đối chiếu thêm.