Trở lại từ điển
Bản biên đang soạnChưa xác nhận duyệt cuối
Nghĩa vắn tắt

Nghĩa của “ú ớ” là gì?

Phát ra tiếng không thành chữ, vì đang ngủ, vì bị hỏi mà đáp không được, hoặc vì bối rối quá.

Tiếng Anh: To make sounds that form no words, from sleep, from having no answer, or from fluster.

Cách đọc
ú ớ(chữ để đối chiếu)
Máy đọc để tham khảo, không phải giọng người bản xứ thâu lại

Các nét nghĩa và giải thích chi tiết của “ú ớ”:

1 nét nghĩa
1phát tiếng không thành chữ, vì mớ hay bối rốiđời sống[tiếng địa phương]
B1

🇻🇳 Tiếng mô phỏng cái âm không thành chữ. Trong kho văn Nam Bộ nó có ba cảnh. Một là đang ngủ hay nửa thức nửa ngủ: ú ớ vài tiếng trong miệng rồi lại ngủ luôn, ú ớ một vài tiếng rồi lại nằm yên. Hai là bị hỏi mà đáp không được: Tấn Thân ú ớ trả lời không được, cô ú ớ không biết đường nào mà chỉ. Ba là bối rối, sợ tới mức nói không ra lời: mặt tái lét, ú ớ đáp gì nho nhỏ; đỏ cả hai tai rồi ú ớ như thằng câm. Nó hay đi với chữ trong miệng, chữ vài tiếng, và làm danh từ được: tiếng ú ớ.

🇬🇧 A word imitating sound that forms no words. In the Southern corpus it has three settings. First, sleep or half sleep, a few sounds and then sleeping on or lying still. Second, being questioned and unable to answer. Third, fluster or fear so great that no words come, mumbling like a mute. It keeps company with phrases meaning in the mouth and a few sounds, and it works as a noun.

Cụm thường gặp:
ú ớ vài tiếngtiếng ú ớú ớ trong miệng

Thí dụ:

Thanh ú ớ không đáp được.

Thanh mumbled and could not answer.

Nguồn: Bình Nguyên Lộc, Trâm Nhớ Ngàn Thương

My ú ớ một vài tiếng rồi lại nằm yên.

My mumbled a sound or two and then lay still again.

Nguồn: Dung Sàigòn, Dễ Ghét

Con Hạnh bước tới, mặt tái lét, ú ớ đáp gì nho nhỏ trong miệng không ai nghe được cả.

Hanh stepped up, her face gone pale, and mumbled some faint answer in her mouth that nobody could hear.

Nguồn: Bình Nguyên Lộc, Mưa Thu Nhớ Tằm

Thấy động, Tư Cầu cựa quậy, ú ớ vài tiếng trong miệng, nhưng rồi lại ngủ luôn như cũ.

Feeling the stir, Tu Cau shifted and mumbled a few sounds in his mouth, but then slept on as before.

Nguồn: Lê Xuyên, Chú Tư Cầu

Quan Án đọc đơn rồi hỏi có quả như vậy hay không, thì Tấn Thân ú ớ trả lời không được.

The magistrate read the petition and asked whether it was truly so, and Tan Than could only mumble and not answer.

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Chúa tàu Kim Qui

Nói xong, nàng ngả người, quơ tay lên trời, kêu lên ú ớ mấy tiếng rồi nằm dài trên gạch.

That said, she lay back, threw her arms up at the sky, cried out a few mumbled sounds, then stretched out on the tiles.

Nguồn: Sơn Nam, Bà Chúa Hòn

Phượng rơi hẫng đâu mất đằng sau những tiếng ú ớ mê loạn của lũ em.

Phuong dropped away somewhere behind the mumbled, delirious sounds of her younger brothers and sisters.

Nguồn: Từ Kế Tường, Mùa Áo Vàng

Hải Đường ú ớ cám ơn, day qua bắt tay chào mừng Thái Hòa, rồi theo ông Bình mà bước vô cửa.

Hai Duong mumbled her thanks, turned to shake hands and greet Thai Hoa, then followed mister Binh in through the door.

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Đoá hoa tàn

Tôi quýnh lên, đỏ cả hai tai rồi ú ớ như thằng câm.

I went all flustered, red to both ears, and mumbled like a mute.

Nguồn: Bình Nguyên Lộc, Nụ Cười, Nước Mắt Học Trò

Cậu day qua hỏi Quyên thì cô ú ớ không biết đường nào mà chỉ.

He turned to ask Quyen, and she only mumbled, not knowing which way to point.

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Ý và tình
Dẫn chứng văn học

Từ này được dùng ra sao trong tác phẩm

“Cô ú ớ vài tiếng như là đang mớ ngủ đoạn lăn theo luôn và dựa hẳn vào mình Ba Của.”
Lê Xuyên, Rặng Trâm Bầu, Phần 2
“Con Hạnh bước tới, mặt tái lét, ú ớ đáp gì nho nhỏ trong miệng không ai nghe được cả.”
Bình Nguyên Lộc, Mưa Thu Nhớ Tằm, Tre phải tàn
“Thấy động, Tư Cầu cựa quậy, ú ớ vài tiếng trong miệng, nhưng rồi lại ngủ luôn như cũ.”
Lê Xuyên, Chú Tư Cầu, Chương 3
“Quan Án đọc đơn rồi hỏi có quả như vậy hay không, thì Tấn Thân ú ớ trả lời không được.”
Hồ Biểu Chánh, Chúa tàu Kim Qui, Chương 14
“Nói xong, nàng ngả người, quơ tay lên trời, kêu lên ú ớ mấy tiếng rồi nằm dài trên gạch.”
Sơn Nam, Bà Chúa Hòn, Chương 1
“Phượng rơi hẫng đâu mất đằng sau những tiếng ú ớ mê loạn của lũ em.”
Từ Kế Tường, Mùa Áo Vàng, Chương 3
“Hải Đường ú ớ cám ơn, day qua bắt tay chào mừng Thái Hòa, rồi theo ông Bình mà bước vô cửa.”
Hồ Biểu Chánh, Đoá hoa tàn, Chương 06-
“Bữa ăn chúng tôi đang ngon lành thì bỗng có tiếng ú ớ đằng võng.”
Xuân Vũ, Vượt Trường Sơn 1 - Đường Đi Không Đến, Chương 15
Hỏi đáp nhanh

Câu hỏi thường gặp về “ú ớ”

“ú ớ” là gì?

Phát ra tiếng không thành chữ, vì đang ngủ, vì bị hỏi mà đáp không được, hoặc vì bối rối quá.

“ú ớ” được dùng trong câu như thế nào?

Một câu trong Rặng Trâm Bầu của Lê Xuyên: “Cô ú ớ vài tiếng như là đang mớ ngủ đoạn lăn theo luôn và dựa hẳn vào mình Ba Của.”

“ú ớ” thuộc từ loại gì?

“ú ớ” thuộc từ loại động từ. Mục từ này phù hợp cho người học bậc B1.

Trách nhiệm nội dung và Phương pháp biên tập

Tiêu chuẩn thẩm định ngữ liệu tại VietLayers

Mức đối chiếu của mục từ được ghi ở đầu trang. Dẫn chứng có tên tác giả và tác phẩm được trình bày riêng với thí dụ biên soạn. Dẫn chứng về cách dùng không tự xác nhận nguồn gốc của từ. Phần chưa đủ căn cứ cần được đối chiếu thêm.