Trở lại từ điển

từ bi

danh từbậc B2
Bản biên đang soạnChưa xác nhận duyệt cuối
Nghĩa vắn tắt

Nghĩa của “từ bi” là gì?

Lòng thương xót chúng sanh, rộng lượng tha thứ, theo như lời Phật dạy.

Tiếng Anh: Compassion for all living beings and generous forgiveness, as the Buddha taught.

Cách đọc
từ bi(chữ để đối chiếu)
Máy đọc để tham khảo, không phải giọng người bản xứ thâu lại

Các nét nghĩa và giải thích chi tiết của “từ bi”:

1 nét nghĩa
1lòng thương xót chúng sanh, rộng lượng tha thứđời sống[trang trọng]
B2

🇻🇳 Kho văn gần như luôn để nó bên đạo Phật: Đức Phật đầy từ bi bác ái, thế khi cô là Phật Bà hay sao nên mới từ bi quá như vậy, dượng lấy đức từ bi mà xin tội cho em tôi té ra dượng là Phật sống. Nó là cái người đi tu phải có: cô đã ăn chay niệm phật thì phải từ bi chớ cô còn giận thì tu làm chi. Người ta nói nó bằng lòng, bằng đức: lấy lòng từ bi mà hỉ xả, lấy đức từ bi mà xin tội, em cũng phải dùng một chút từ bi. Nó cũng hiện ra trên nét mặt: vẻ mặt nàng hoàng yến sao mà từ bi đáng mến. Kho văn còn cho người ta mê nó mà tập, và nói rằng từ bi hay hung dữ rồi cũng chết như nhau.

🇬🇧 The corpus almost always sets the word beside Buddhism. It is required of anyone who follows religion; people speak of it as a heart or a virtue to be shown; it shows on a face; and the corpus says people can fall in love with practising it, yet the merciful and the cruel die alike.

Cụm thường gặp:
lòng từ biđức từ bitừ bi hỉ xả

Thí dụ:

Tôi tưởng ở đời mình phải lấy lòng từ bi mà hỉ xả thì mới trúng đạo làm người.

I think that in this life we must forgive with a compassionate heart; only then do we follow the way of being human.

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Cười gượng

Cô đã ăn chay niệm phật thì phải từ bi, chớ cô còn giận thì tu làm chi?

Since you keep a vegetarian diet and pray to the Buddha, you must be merciful; if you are still angry, why follow religion at all?

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Chị Đào, Chị Lý

Bữa nay dượng lấy đức từ bi mà xin tội cho em tôi nữa, té ra dượng là Phật sống nữa mà.

Today, out of compassion, you begged pardon for my sister too; so you are a living Buddha.

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Tơ hồng vương vấn

Vẻ mặt nàng áo thiên thanh sao mà hiền lành; vẻ mặt nàng hoàng yến sao mà từ bi đáng mến.

How gentle the face of the girl in sky blue; how merciful and dear the face of the girl in canary yellow.

Nguồn: Thẩm Thệ Hà, Thần Điểu Và Hoa Hồng

Nhưng tôi không có gặp gia tài mà tranh, tôi lại mê từ bi mà tập.

But I found no inheritance to fight over; instead I fell in love with compassion and practised it.

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Hạnh phúc lối nào

Dầu thế nào đối với qua, em cũng phải dùng một chút từ bi, chớ sao em nỡ nhẫn tâm quá như vậy!

Whatever else, towards me you must show a little mercy; how can you have the heart to be so cruel!

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Từ hôn

Thế khi cô là Phật Bà hay sao, nên mới từ bi quá như vậy chớ.

Perhaps you are the Goddess of Mercy herself, to be so compassionate.

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Lời thề trước miễu

Đức Phật đầy từ bi bác ái có nhìn thấy được lòng con không?

Does the Buddha, full of mercy and universal love, see my heart?

Nguồn: Dung Sàigòn & Võ Hà Anh, Dễ Ghét

Người ở đời hung dữ rồi cũng chết, từ bi rồi cũng chết, nghèo khổ rồi cũng chết, giàu sang rồi cũng chết.

People in this world die whether cruel or compassionate, poor or rich.

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Ngọn cỏ gió đùa

Tiếng nói của Tuấn như có một thần lực làm cho lòng nàng dịu lại, nó còn thiêng liêng hơn là thần lực của đấng từ bi.

Tuan's voice seemed to have a divine power that soothed her heart, more sacred even than the power of the Merciful One.

Nguồn: Thẩm Thệ Hà, Đời Tươi Thắm
Dẫn chứng văn học

Từ này được dùng ra sao trong tác phẩm

Câu trích chính
“Nghìn xưa âu cũng thế này, Từ bi âu liệu bớt tay mới vừa.”
Đoạn trích nguyên tác

Sinh rằng: Thật có như lời, Hồng nhan bạc mệnh một người nào vay! Nghìn xưa âu cũng thế này, Từ bi âu liệu bớt tay mới vừa. Tiểu thư rằng: ý trong tờ, Rắp đem mệnh bạc xin nhờ cửa Không.

Nguyễn Du, Truyện Kiều (Đoạn trường tân thanh), Đoạn 6: Gặp Thúc Sinh và tai ương Hoạn Thư, cặp câu 954
Câu trích chính
“Ngày xưa mắc án trốn di, Phải về nương náu từ bi ẩn mình".”
Đoạn trích nguyên tác

Có người họ Hớn tên Minh, Sức đương Hạng Võ mạnh kình Trương Phi. Ngày xưa mắc án trốn di, Phải về nương náu từ bi ẩn mình". Sở Vương phán trước triều đình, Chỉ sai tha tội Hớn Minh đòi về.

Nguyễn Đình Chiểu, Lục Vân Tiên, Hồi 4 (Câu 1601-2082), cặp câu 51
Câu trích chính
“Quây nhau lạy trước Phật đài, Tái sinh trần tạ lòng người từ bi.”
Đoạn trích nguyên tác

Hai em hỏi trước han sau, Đứng trông chàng cũng trở sầu làm tươi. Quây nhau lạy trước Phật đài, Tái sinh trần tạ lòng người từ bi. Kiệu hoa giục giã tức thì, Vương ông dạy rước cùng về một nơi.

Nguyễn Du, Truyện Kiều (Đoạn trường tân thanh), Đoạn 9: Kim Trọng tìm Kiều và đoàn viên, cặp câu 1516
Câu trích chính
“Thơ tôi thương huyền diệu Mọc lên đạo từ bi.”
Đoạn trích nguyên tác

Tô-đông-Pha Đàn tương tư lạc điệu. Thơ tôi thương huyền diệu Mọc lên đạo từ bi. Tôi bắt chước Hi-Di Ngủ một trăm ngày dậy,

Hàn Mặc Tử, Thơ Hàn Mặc Tử, Tập thơ Đau thương, đoạn 66
Câu trích chính
“Lạy Bà là Đấng tinh truyền thanh vẹn Giàu nhân đức, giàu muôn hộc từ bi,”
Đoạn trích nguyên tác

Run như run hơi thở chạm tơ vàng. Nhưng lòng vẫn thấm nhuần ơn tríu mến. Lạy Bà là Đấng tinh truyền thanh vẹn Giàu nhân đức, giàu muôn hộc từ bi, Cho tôi dâng cám tạ phò nguy

Hàn Mặc Tử, Thơ Hàn Mặc Tử, Tập thơ Xuân như ý, đoạn 98
“Tôi tưởng ở đời mình phải lấy lòng từ bi mà hỉ xả thì mới trúng đạo làm người.”
Hồ Biểu Chánh, Cười gượng, Chương 6
“Cô đã ăn chay niệm phật thì phải từ bi, chớ cô còn giận thì tu làm chi?”
Hồ Biểu Chánh, Chị Đào, Chị Lý, Chương 16
“Bữa nay dượng lấy đức từ bi mà xin tội cho em tôi nữa, té ra dượng là Phật sống nữa mà.”
Hồ Biểu Chánh, Tơ hồng vương vấn, Chương 21
Hỏi đáp nhanh

Câu hỏi thường gặp về “từ bi”

“từ bi” là gì?

Lòng thương xót chúng sanh, rộng lượng tha thứ, theo như lời Phật dạy.

“từ bi” được dùng trong câu như thế nào?

Một câu trong Truyện Kiều (Đoạn trường tân thanh) của Nguyễn Du: “Nghìn xưa âu cũng thế này, Từ bi âu liệu bớt tay mới vừa.”

Mục từ “từ bi” ghi nhận những chữ Hán Nôm nào?

Trong phạm vi nghĩa của mục từ nầy, các chữ Hán Nôm được ghi nhận là 慈 (từ), 悲 (bi). Lớp từ vựng: Sino-Vietnamese 慈悲.

“từ bi” thuộc từ loại gì?

“từ bi” thuộc từ loại danh từ. Mục từ này phù hợp cho người học bậc B2.

Trách nhiệm nội dung và Phương pháp biên tập

Tiêu chuẩn thẩm định ngữ liệu tại VietLayers

Mức đối chiếu của mục từ được ghi ở đầu trang. Dẫn chứng có tên tác giả và tác phẩm được trình bày riêng với thí dụ biên soạn. Dẫn chứng về cách dùng không tự xác nhận nguồn gốc của từ. Phần chưa đủ căn cứ cần được đối chiếu thêm.