Trở lại từ điển

trời đất

danh từbậc A2
Bản biên đang soạnChưa xác nhận duyệt cuối
Nghĩa vắn tắt

Nghĩa của “trời đất” là gì?

Là cả cái cõi mình đang sống, gộp trời với đất, nhưng nó còn là tiếng kêu lúc giựt mình: trời đất ơi.

Tiếng Anh: Heaven and earth, and an exclamation of shock.

Cách đọc
trời đất(chữ để đối chiếu)
Máy đọc để tham khảo, không phải giọng người bản xứ thâu lại

Nghĩa của các cụm từ thường gặp

có trời đất

Lấy trời đất ra làm chứng, tin rằng trời đất thấy hết, biết ai phải ai quấy mà thưởng phạt.

Các nét nghĩa và giải thích chi tiết của “trời đất”:

1 nét nghĩa
1cả cái cõi mình đang sống; và tiếng kêu lúc giựt mìnhđời sống[tiếng địa phương]
A2

🇻🇳 Hai lối dùng. Một, làm danh từ chỉ cả cái cõi mình đang sống, gộp trời với đất, nên có đứng giữa trời đất, khí thiêng của trời đất, và nó là cái thế lực định phận người: trời đất mới khiến như vậy. Hai, làm tiếng kêu lúc giựt mình hay lúc đau, trời đất ơi, trời đất ôi, và đây là lối rất Nam Bộ.

🇬🇧 Two uses. As a noun, the whole world one lives in, heaven joined with earth, and the power that settles a person's lot. And as a cry at a start or a hurt, which is a strongly Southern use.

Cụm thường gặp:
trời đất ơigiữa trời đấtcó trời đất

Thí dụ:

Nay về đến đây, chưa gặp được con mà phải đi, thì đi làm sao được, trời đất ơi!

Now that I am here and must go before seeing my child, how am I to go, heaven and earth!

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Cha con nghĩa nặng

Nó làm quấy thì có trời đất hại nó, mình thù oán thì mang tội thêm có ích gì.

If he does wrong, heaven and earth will punish him; if I bear a grudge I only add to my own sin.

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Con nhà nghèo

Thím nhận thấy trời đất từ đây phú cho thím ba nhiệm vụ ấy đều cao thượng cả ba.

She saw that heaven and earth had from now on laid three duties on her, all three of them high.

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Hạnh phúc lối nào

Có nhà thi sĩ cho rằng sáp ong là kết tinh bao nhiêu hương hoa của trời đất.

A poet held that beeswax is the crystal of all the flower scents of heaven and earth.

Nguồn: Sơn Nam, 26 Truyện Ngắn Sơn Nam

Thì ra đó chỉ là âm thanh huyền bí của không gian, bản nhạc vô cùng của trời đất.

So it was only the mysterious sound of space, the endless music of heaven and earth.

Nguồn: Thẩm Thệ Hà, Đời Tươi Thắm

Tứ bề vắng-vẻ chẳng nghe một tiếng người; trời đất tối mò, chẳng thấy dạng cây cỏ.

All around was deserted and not a human voice was heard; heaven and earth were pitch dark and no shape of tree or grass could be seen.

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Ngọn cỏ gió đùa

Đứng giữa trời đất đầy nắng mưa giông tố mà thấy ấm áp như trong chòi hẹp.

Standing between heaven and earth full of sun and rain and storm, he yet felt as warm as in a narrow hut.

Nguồn: Sơn Nam, Biển Cỏ Miền Tây

Mong trời đất làm nhân chứng!

May heaven and earth bear witness!

Nguồn: Sơn Nam, Thuần Phong Mỹ Tục Việt Nam

Hạ có cảm tưởng trời đất kia đang vây bọc lấy mình bằng một nỗi lạnh cảm.

She had the impression that heaven and earth were wrapping her about in a chill of feeling.

Nguồn: Từ Kế Tường, Mùa Áo Vàng

Trời đất ơi, sao kỳ cục vậy chị!

Heaven and earth, how strange that is, sister!

Nguồn: Lê Xuyên, Chú Tư Cầu
Dẫn chứng văn học

Từ này được dùng ra sao trong tác phẩm

Câu trích chính
“Nghĩ đời mà chán cho đời, Tài tình chi lắm, cho trời đất ghen!”
Đoạn trích nguyên tác

Chém cha cái số hoa đào, Gỡ ra, rồi lại buộc vào như chơi! Nghĩ đời mà chán cho đời, Tài tình chi lắm, cho trời đất ghen! Tiếc thay nước đã đánh phèn, Mà cho bùn lại vẩn lên mấy lần!

Nguyễn Du, Truyện Kiều (Đoạn trường tân thanh), Đoạn 6: Gặp Thúc Sinh và tai ương Hoạn Thư, cặp câu 1077
Câu trích chính
“Việc trong trời đất biết chi, Sao dời vật đổi còn gì mà trông!"”
Đoạn trích nguyên tác

Vào tràng phút lại gặp tang, Ngẩn ngơ kẻ ở lỡ làng người đi. Việc trong trời đất biết chi, Sao dời vật đổi còn gì mà trông!" Hai hàng lụy ngọc ròng ròng, Tưởng bao nhiêu lại đau lòng bấy nhiêu.

Nguyễn Đình Chiểu, Lục Vân Tiên, Hồi 2 (Câu 401-1188), cặp câu 154
Câu trích chính
“Quán rằng: "Trời đất thình lình, Gió mưa đâu phút gãy nhành thiên hương”
Đoạn trích nguyên tác

Thương thay chín chữ cù lao Quán rằng: "Trời đất thình lình, Gió mưa đâu phút gãy nhành thiên hương Ai ai trông thấy cũng thương, Lỡ bề báo hiếu lỡ đường lập thân.

Nguyễn Đình Chiểu, Lục Vân Tiên, Hồi 2 (Câu 401-1188), cặp câu 158
Câu trích chính
“Nếu mấy người kia, chăm chăm học thói dút-dát của con gái trẻ con, chẳng qua cũng đến chết dũ ở dưới cửa sổ, đâu được ghi tên vào trong thẻ tre lụa trắng, danh tiếng cùng trời đất cùng lâu bền?”
Đoạn trích nguyên tác

Từ xưa, những bậc trung-thần nghĩa-sĩ, lấy thân theo nước, đời nào là không có đâu? Nếu mấy người kia, chăm chăm học thói dút-dát của con gái trẻ con, chẳng qua cũng đến chết dũ ở dưới cửa sổ, đâu được ghi tên vào trong thẻ tre lụa trắng, danh tiếng cùng trời đất cùng lâu bền? Các người đời đời là con nhà võ, không biết chữ nghĩa, nghe những chuyện ấy, thảy đều nửa tin nửa ngờ.

Trần Quốc Tuấn, Hịch tướng sĩ (Dụ chư tỳ tướng hịch văn), Đoạn 1: Gương trung thần nghĩa sĩ trong sử sách, câu 8
Câu trích chính
“Đồng rằng: "Trời đất có hay, Ra đi vừa đặng mười ngày lại đau.”
Đoạn trích nguyên tác

Có thân phải khổ với thân, Thân ôi thân biết mấy lần chẳng may!" Đồng rằng: "Trời đất có hay, Ra đi vừa đặng mười ngày lại đau. Một mình nhắm trước nhắm sau, Xanh xanh bờ cõi dào dào cỏ cây.

Nguyễn Đình Chiểu, Lục Vân Tiên, Hồi 2 (Câu 401-1188), cặp câu 189
Câu trích chính
“Rồi đây, sau khi dẹp yên quân giặc, các ngươi sẽ phải thẹn muôn đời, còn mặt-mũi nào đứng giữa khoảng trời đất che chở?”
Đoạn trích nguyên tác

Thế là giở giáo hàng giặc, nắm tay chống giặc. Rồi đây, sau khi dẹp yên quân giặc, các ngươi sẽ phải thẹn muôn đời, còn mặt-mũi nào đứng giữa khoảng trời đất che chở? Ta muốn các ngươi biết rõ bụng ta, nhân viết mấy lời đó làm hịch.

Trần Quốc Tuấn, Hịch tướng sĩ (Dụ chư tỳ tướng hịch văn), Đoạn 4: Khuyên tướng sĩ rèn tập Binh thư yếu lược, câu 53
“Nay về đến đây, chưa gặp được con mà phải đi, thì đi làm sao được, trời đất ơi!”
Hồ Biểu Chánh, Cha con nghĩa nặng, Chương 9
“Nó làm quấy thì có trời đất hại nó, mình thù oán thì mang tội thêm có ích gì.”
Hồ Biểu Chánh, Con nhà nghèo, Chương 11
Hỏi đáp nhanh

Câu hỏi thường gặp về “trời đất”

“trời đất” là gì?

Là cả cái cõi mình đang sống, gộp trời với đất, nhưng nó còn là tiếng kêu lúc giựt mình: trời đất ơi.

Cụm từ “có trời đất” nghĩa là gì?

Lấy trời đất ra làm chứng, tin rằng trời đất thấy hết, biết ai phải ai quấy mà thưởng phạt.

“trời đất” được dùng trong câu như thế nào?

Một câu trong Truyện Kiều (Đoạn trường tân thanh) của Nguyễn Du: “Nghĩ đời mà chán cho đời, Tài tình chi lắm, cho trời đất ghen!”

“trời đất” thuộc từ loại gì?

“trời đất” thuộc từ loại danh từ. Mục từ này phù hợp cho người học bậc A2.

Trách nhiệm nội dung và Phương pháp biên tập

Tiêu chuẩn thẩm định ngữ liệu tại VietLayers

Mức đối chiếu của mục từ được ghi ở đầu trang. Dẫn chứng có tên tác giả và tác phẩm được trình bày riêng với thí dụ biên soạn. Dẫn chứng về cách dùng không tự xác nhận nguồn gốc của từ. Phần chưa đủ căn cứ cần được đối chiếu thêm.