Trở lại từ điển

triều đình

danh từbậc B1
Bản biên đang soạnChưa đối chiếu nguồn
Nghĩa vắn tắt

Cái sân của vua, tức là vua cùng cả bộ quan ở kinh, nói như một người.

Tiếng Anh: The royal court, the king with his officials, spoken of as one body.

Cách đọc, giọng Sài Gòn
triều đình(chữ để đối chiếu)
Máy đọc để tham khảo, không phải giọng người bản xứ thâu lại
Giảng đủ và ghi chú cách dùng

Cái sân của vua, tức là vua cùng cả bộ quan ở kinh, nói như một người.

Các nét nghĩa, xếp theo mức thường gặp và hữu ích cho người học:

1 nét nghĩa
1vua cùng cả bộ quan ở kinhđời sống[tiếng địa phương]
B1

🇻🇳 Sân vua. Nghĩa mặt chữ là cái sân người ta vào chầu, nhưng dùng thì nó chỉ cả guồng máy: vua cùng các quan ở kinh. Cái đáng để ý là nó nói như một người: triều đình cho phép, triều đình treo giải, triều đình phong chức. Trong kho văn Nam Bộ nó hay đi với chữ Huế, vì đó là triều đình mà truyện xưa nhắc tới.

🇬🇧 The king's courtyard. Literally the yard where men came to attend, but in use it names the whole machine of king and capital officials. What is worth noticing is that it acts as a single person: the court permits, the court offers a reward, the court confers a rank. In the Southern corpus it often takes the name of the old capital with it.

Mẫu ngữ pháp:

Thí dụ:

Chúa tàu lại hỏi nếu Triều đình không cho phép mở kho mà chẩn bần thì làm sao?

The shipmaster asked further what was to be done if the court would not permit the granary to be opened for the poor.

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Chúa tàu Kim Qui

Vua bãi bỏ chế độ Tổng trấn, tất cả đổi là tỉnh, trực thuộc vào triều đình Huế.

The king abolished the office of governor general, and all became provinces answering to the court at Hue.

Nguồn: Sơn Nam, Lịch Sử Khẩn Hoang Miền Nam

Triều đình phải treo giải thưởng cho ai bắt sống hoặc giết chết được thằng Lía.

The court had to offer a reward to whoever could take the outlaw alive or kill him.

Nguồn: Sơn Nam và Tô Nguyệt Đình, Chuyện Xưa Tích Củ

“Thuộc dòng hoàng phái nhưng sao triều đình không chú ý tới mà ban cho chút bổng lộc?”.

Being of the royal line, how is it that the court takes no notice and grants no small stipend.

Nguồn: Sơn Nam, Hương Rừng Cà Mau

Cả triều đình đều ngạc nhiên trước nhan sắc yêu kiều của Công chúa.

The whole court was astonished at the princess and her graceful beauty.

Nguồn: Thẩm Thệ Hà, Nhân Ngư Công Chúa

Triều đình có quyền chiêu mộ tướng sĩ, có tiền mua sắm binh khí.

The court had the right to levy officers and men, and had money to buy arms.

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Đại nghĩa diệt thân

Quân sĩ triều đình Huế còn chịu thua người Lang Sa, huống hồ gì bọn hộ vệ ở vùng đồi núi cheo leo nầy.

If the men of the court at Hue lost to the French, then what of a handful of guards in these steep hills.

Nguồn: Sơn Nam, Bà Chúa Hòn

Triều đình bèn lập Hà Tiên thêm một trấn nữa và phong cho Mạc Cữu chức Tổng Binh cầm quyền cai trị trấn nầy.

So the court set up Ha Tien as one more garrison and appointed Mac Cuu commander to govern it.

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Sống thác với tình

Triều đình cúng Trời Đất ở đàn Nam Giao thì làng xóm cũng tế "sơn hà xã tắc" (tiêu biểu cho tổ quốc) ở đình.

When the court made offering to heaven and earth at the southern altar, the villages too made their own offering at the communal house.

Nguồn: Sơn Nam, Thuần Phong Mỹ Tục Việt Nam

Mi đã làm loạn quốc gia, thao túng triều đình.

You have thrown the country into disorder and have had the court in your hands.

Nguồn: Thẩm Thệ Hà, Thiên Tài Lạc Lối
Dẫn chứng văn học

Tiếng này được dùng ra sao trong tác phẩm

Chúa tàu lại hỏi nếu Triều đình không cho phép mở kho mà chẩn bần thì làm sao?
Hồ Biểu Chánh, Chúa tàu Kim Qui, Chương 11
Vua bãi bỏ chế độ Tổng trấn, tất cả đổi là tỉnh, trực thuộc vào triều đình Huế.
Sơn Nam, Lịch Sử Khẩn Hoang Miền Nam, Nhu cầu xác định vùng biên giới Việt Miên
Triều đình phải treo giải thưởng cho ai bắt sống hoặc giết chết được thằng Lía.
Sơn Nam và Tô Nguyệt Đình, Chuyện Xưa Tích Củ, Thằng Lía
“Thuộc dòng hoàng phái nhưng sao triều đình không chú ý tới mà ban cho chút bổng lộc?”.
Sơn Nam, Hương Rừng Cà Mau, Hương Rừng
Cả triều đình đều ngạc nhiên trước nhan sắc yêu kiều của Công chúa.
Thẩm Thệ Hà, Nhân Ngư Công Chúa, 5. Kỳ duyên
Triều đình có quyền chiêu mộ tướng sĩ, có tiền mua sắm binh khí.
Hồ Biểu Chánh, Đại nghĩa diệt thân, Chương
Quân sĩ triều đình Huế còn chịu thua người Lang Sa, huống hồ gì bọn hộ vệ ở vùng đồi núi cheo leo nầy.
Sơn Nam, Bà Chúa Hòn, Chương 10
Triều đình bèn lập Hà Tiên thêm một trấn nữa và phong cho Mạc Cữu chức Tổng Binh cầm quyền cai trị trấn nầy.
Hồ Biểu Chánh, Sống thác với tình, Chương 1