Trở lại từ điển
Bản biên đang soạnChưa xác nhận duyệt cuối
Nghĩa vắn tắt

Nghĩa của “tỉnh giấc” là gì?

Thức dậy sau giấc ngủ; nói bóng là chợt tỉnh ra, thoát khỏi một mộng tưởng hay một cơn mê lầm.

Tiếng Anh: To wake from sleep; figuratively, to come to one's senses, breaking free of a dream or delusion.

Cách đọc
tỉnh giấc(chữ để đối chiếu)
Máy đọc để tham khảo, không phải giọng người bản xứ thâu lại

Các nét nghĩa và giải thích chi tiết của “tỉnh giấc”:

1 nét nghĩa
1thức dậyđời sống[thường]
B1

🇻🇳 Kho văn hay dùng nó với giựt mình và bừng: giựt mình tỉnh giấc vì tiếng chó sủa, bừng tỉnh giấc khi trời hừng sáng. Nó hay đi thành tỉnh giấc mơ, tỉnh giấc mộng, tỉnh giấc mê, tỉnh giấc chiêm bao, và nhiều khi dùng theo lối bóng: bây giờ con mới tỉnh giấc mà thấy đường mình đã bít lối. Người tỉnh giấc trong truyện hay còn ngơ ngác một hồi.

🇬🇧 The corpus often uses it with start and suddenly: waking with a start at a dog's bark, waking suddenly at dawn. It often forms waking from a dream, a reverie or a trance, and is frequently figurative: only now do I wake up and see my path is blocked. Those who wake in these stories are often dazed for a while.

Cụm thường gặp:
giựt mình tỉnh giấctỉnh giấc mơchợt tỉnh giấc

Thí dụ:

Khi ánh lê minh lọt qua rèm lụa, nàng bừng tỉnh giấc và bỗng nghe tiếng chim kêu.

When the dawn light slipped through the silk curtain, she woke with a start and suddenly heard a bird calling.

Nguồn: Thẩm Thệ Hà, Con Chim Vàng Anh

Bà mẹ bán tín bán nghi, ngờ Mi Châu vừa tỉnh giấc chiêm bao nên nói nhảm.

The mother half believed and half doubted, suspecting My Chau had just woken from a dream and was talking nonsense.

Nguồn: Sơn Nam và Tô Nguyệt Đình, Chuyện Xưa Tích Củ

Lâu lắm, chàng chợt tỉnh giấc mơ, lấy giấy viết thơ ra rồi khởi sự viết.

After a long while he woke suddenly from his reverie, took out paper and began to write.

Nguồn: Bình Nguyên Lộc, Món Nợ Thiêng Liêng

Cho đến khi nghe tiếng gà rừng đánh thức, chúng mới tỉnh giấc và sửa soạn lên đường.

Only when the jungle fowl crowed them awake did they wake up and get ready to set off.

Nguồn: Thẩm Thệ Hà, Con Chim Xanh

Công tỉnh giấc mê sau mấy phút, đưa mắt nhìn quanh thì không thấy Nhan.

Cong came out of his trance after a few minutes, looked around and did not see Nhan.

Nguồn: Bình Nguyên Lộc, Nửa Đêm Trãng Sụp

Mấy tiếng chó sủa phía trong nhà làm cho Tư Cầu giựt mình tỉnh giấc.

A few barks from inside the house made Tu Cau wake with a start.

Nguồn: Lê Xuyên, Chú Tư Cầu

Thu Vân nghe tiếng con nói dường như tỉnh giấc mộng, nên vùng đứng dậy rồi dắt con đi lại xe.

Hearing her child speak, Thu Van seemed to wake from a dream, stood up quickly and led the child to the car.

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Chút phận linh đinh

Thăng tỉnh giấc, ngơ-ngác một hồi lâu mới nhớ ra việc chàng và Thu-Vân về cái xó hẻo-lánh nầy.

Thang woke, and was bewildered for a long while before remembering that he and Thu Van had come to this remote corner.

Nguồn: Bình Nguyên Lộc, Mối Tình Cuối Cùng

Bây giờ con mới tỉnh giấc mà thấy bước đường của con lén đi với cô đã bít lối, không có ngả ra.

Only now have I woken up to see that the path I sneaked down with her is blocked, with no way out.

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Hạnh phúc lối nào

Thành giựt mình tỉnh giấc mới hay đó là một cơn ác mộng dài.

Thanh woke with a start and realised it had been a long nightmare.

Nguồn: Bình Nguyên Lộc, Mưa Thu Nhớ Tằm
Dẫn chứng văn học

Từ này được dùng ra sao trong tác phẩm

Câu trích chính
“Thúy Vân chợt tỉnh giấc xuân, Dưới đèn ghé đến ân cần hỏi han:”
Đoạn trích nguyên tác

Nỗi riêng riêng những bàng hoàng, Dầu chong trắng đĩa lệ tràn thấm khăn. Thúy Vân chợt tỉnh giấc xuân, Dưới đèn ghé đến ân cần hỏi han: Cơ trời dâu bể đa đoan, Một nhà để chị riêng oan một mình,

Nguyễn Du, Truyện Kiều (Đoạn trường tân thanh), Đoạn 4: Gia biến và bán mình chuộc cha, cặp câu 357
Câu trích chính
“Giật mình thoắt tỉnh giấc mai, Bâng khuâng nào đã biết ai mà nhìn.”
Đoạn trích nguyên tác

Nàng nghe ngơ ngẩn biết sao, Trạc Tuyền! nghe tiếng gọi vào bên tai. Giật mình thoắt tỉnh giấc mai, Bâng khuâng nào đã biết ai mà nhìn. Trong thuyền nào thấy Đạm Tiên, Bên mình chỉ thấy Giác Duyên ngồi kề.

Nguyễn Du, Truyện Kiều (Đoạn trường tân thanh), Đoạn 8: Bi kịch Hồ Tôn Hiến và sông Tiền Đường, cặp câu 1364
“Khi ánh lê minh lọt qua rèm lụa, nàng bừng tỉnh giấc và bỗng nghe tiếng chim kêu.”
Thẩm Thệ Hà, Con Chim Vàng Anh, Con chim vàng anh
“Bà mẹ bán tín bán nghi, ngờ Mi Châu vừa tỉnh giấc chiêm bao nên nói nhảm.”
Sơn Nam và Tô Nguyệt Đình, Chuyện Xưa Tích Củ, Sự tích Bà Mã Châu
“Lâu lắm, chàng chợt tỉnh giấc mơ, lấy giấy viết thơ ra rồi khởi sự viết.”
Bình Nguyên Lộc, Món Nợ Thiêng Liêng, Chương 1
“Cho đến khi nghe tiếng gà rừng đánh thức, chúng mới tỉnh giấc và sửa soạn lên đường.”
Thẩm Thệ Hà, Con Chim Xanh, Rừng Xanh Huyền Bí
“Công tỉnh giấc mê sau mấy phút, đưa mắt nhìn quanh thì không thấy Nhan.”
Bình Nguyên Lộc, Nửa Đêm Trãng Sụp, Chương 4
“Mấy tiếng chó sủa phía trong nhà làm cho Tư Cầu giựt mình tỉnh giấc.”
Lê Xuyên, Chú Tư Cầu, Chương 5
Hỏi đáp nhanh

Câu hỏi thường gặp về “tỉnh giấc”

“tỉnh giấc” là gì?

Thức dậy sau giấc ngủ; nói bóng là chợt tỉnh ra, thoát khỏi một mộng tưởng hay một cơn mê lầm.

“tỉnh giấc” được dùng trong câu như thế nào?

Một câu trong Truyện Kiều (Đoạn trường tân thanh) của Nguyễn Du: “Thúy Vân chợt tỉnh giấc xuân, Dưới đèn ghé đến ân cần hỏi han:”

“tỉnh giấc” thuộc từ loại gì?

“tỉnh giấc” thuộc từ loại động từ. Mục từ này phù hợp cho người học bậc B1.

Trách nhiệm nội dung và Phương pháp biên tập

Tiêu chuẩn thẩm định ngữ liệu tại VietLayers

Mức đối chiếu của mục từ được ghi ở đầu trang. Dẫn chứng có tên tác giả và tác phẩm được trình bày riêng với thí dụ biên soạn. Dẫn chứng về cách dùng không tự xác nhận nguồn gốc của từ. Phần chưa đủ căn cứ cần được đối chiếu thêm.