Trở lại từ điển
Bản biên đang soạnChưa đối chiếu nguồn
Nghĩa vắn tắt

Lòng dạ và tính nết của một người, cái bản chất tốt xấu bên trong.

Tiếng Anh: A person's heart and temperament; their inner nature, good or bad.

Cách đọc, giọng Sài Gòn
tâm tánh(chữ để đối chiếu)
Máy đọc để tham khảo, không phải giọng người bản xứ thâu lại
Giảng đủ và ghi chú cách dùng

Lòng dạ và tính nết của một người, cái bản chất tốt xấu bên trong.

Các nét nghĩa, xếp theo mức thường gặp và hữu ích cho người học:

1 nét nghĩa
1lòng dạ, tính nếtđời sống[tiếng địa phương]
B2

🇻🇳 Kho văn Nam Bộ dùng nó như tâm tính, với chữ tánh theo giọng miền Nam. Nó hay đi với như vậy, của và bất đồng: người tâm tánh như vậy, biết tâm tánh của họ, tâm tánh bất đồng. Kho văn hay đem nó ra khi xét người để gả con, chọn quan hay đối đãi, như người tâm tánh gian tà, hai tâm tánh ấy có hiệp nhau được không.

🇬🇧 Southern writing uses it for temperament, with the southern pronunciation of the second syllable. It pairs with like that, of and incompatible: a person of such a nature, knowing their true nature, clashing temperaments. The corpus often brings it up when judging someone for marriage, office or treatment, like a treacherous nature, or whether two temperaments can suit each other.

Mẫu ngữ pháp:

Thí dụ:

Mấy điều ấy là tâm tánh tự nhiên của con người tôi hiểu lắm nên tôi không dám cản.

Those things are a person's natural temperament; I understand them well, so I dare not stop you.

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Chị Đào, Chị Lý

Mà người tâm tánh như vậy, sao lại cho làm quan lớn cai trị đến một tỉnh.

And why would a man of such a nature be made a high official governing a whole province?

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Ngọn cỏ gió đùa

Hai tâm tánh ấy có thể hiệp nhau rồi khắng khít cả đời được hay không?

Can those two temperaments come together and stay close all their lives?

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Ái tình miếu

Người tâm tánh như vậy thì mình dùng đạo nghĩa mà đối đãi sao được.

With a person of such a nature, how can one treat them with righteousness?

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Bỏ vợ

Nay mình biết tâm tánh của họ thì đã trễ rồi, nghĩ thiệt tức quá.

Now that we know their true nature it is too late; how infuriating.

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Tình mộng

Nhưng mà tôi nghĩ tâm tánh của Bình-vương đâu dám sánh với tâm tánh của Thái-tử hôm nay được.

But I think the Binh prince's nature cannot compare with the crown prince's today.

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Nam cực tinh huy

Người về ở đây không thèm giao thiệp với làng xóm, nên có ai biết bề cư xử hoặc tâm tánh thế nào đâu.

People who come to live here do not mix with the neighbours, so nobody knows their ways or their nature.

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Cư Kỉnh

Người tâm tánh gian tà, trí não hèn yếu, nếu họ thong thả dùng quyền ấy, thì họ sẽ suy nghĩ vào đường quấy.

People of treacherous nature and weak mind, if free to use that right, will turn their thoughts to evil.

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Mẹ ghẻ con ghẻ

Chớ chi hôm đó nó ưng ông trạng sư thì êm quá; tại nó học theo tâm tánh người đời nay, nên mới sanh nhiều chuyện.

If only she had married the lawyer that day, all would have been well; she follows modern ways, so trouble arises.

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Hai khối tình

Vì tại tâm tánh cậu như vậy đó, nên cậu không biết thương yêu vợ, mà rồi cậu lại thất kỉnh thất hiếu luôn với mẹ nữa.

Because that is his nature, he does not know how to love his wife, and then he is disrespectful and unfilial.

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Con nhà giàu
Dẫn chứng văn học

Tiếng này được dùng ra sao trong tác phẩm

“Mấy điều ấy là tâm tánh tự nhiên của con người tôi hiểu lắm nên tôi không dám cản.”
Hồ Biểu Chánh, Chị Đào, Chị Lý, Chương 15
“Mà người tâm tánh như vậy, sao lại cho làm quan lớn cai trị đến một tỉnh.”
Hồ Biểu Chánh, Ngọn cỏ gió đùa, Chương 21
“Hai tâm tánh ấy có thể hiệp nhau rồi khắng khít cả đời được hay không?”
Hồ Biểu Chánh, Ái tình miếu, Chương 8
“Người tâm tánh như vậy thì mình dùng đạo nghĩa mà đối đãi sao được.”
Hồ Biểu Chánh, Bỏ vợ, Chương 5
“Nay mình biết tâm tánh của họ thì đã trễ rồi, nghĩ thiệt tức quá.”
Hồ Biểu Chánh, Tình mộng, Chương 8
“Nhưng mà tôi nghĩ tâm tánh của Bình-vương đâu dám sánh với tâm tánh của Thái-tử hôm nay được.”
Hồ Biểu Chánh, Nam cực tinh huy, Chương 29
“Người về ở đây không thèm giao thiệp với làng xóm, nên có ai biết bề cư xử hoặc tâm tánh thế nào đâu.”
Hồ Biểu Chánh, Cư Kỉnh, Chương 7
“Người tâm tánh gian tà, trí não hèn yếu, nếu họ thong thả dùng quyền ấy, thì họ sẽ suy nghĩ vào đường quấy.”
Hồ Biểu Chánh, Mẹ ghẻ con ghẻ, Chương 0