Trở lại từ điển

ngự trị

động từbậc C1
Bản biên đang soạnChưa đối chiếu nguồn
Nghĩa vắn tắt

Nghĩa của “ngự trị” là gì?

Ở chỗ cao nhứt, chỗ chánh giữa mà trùm lên mọi thứ chung quanh; nói rộng ra là chiếm trọn một nơi, một tấm lòng và ở đó hoài.

Tiếng Anh: To sit in the highest, most central place and hold sway over everything around; by extension, to fill a place or a heart completely and remain there.

Cách đọc
ngự trị(chữ để đối chiếu)
Máy đọc để tham khảo, không phải giọng người bản xứ thâu lại

Các nét nghĩa và giải thích chi tiết của “ngự trị”:

1 nét nghĩa
1ở trên hết, chiếm trọn một nơiđời sống[văn chương]
C1

🇻🇳 Ngự trị là ở chỗ cao nhứt, nổi nhứt mà trùm lên cả một nơi. Trong kho văn Nam Bộ mặt trời ngự trị trên chòm mây, bộ ghế sa lông ngự trị giữa nhà: đứng ở chỗ ai cũng phải thấy. Tiếng hát ngự trị ở lòng bạn bè, điệu hát ngự trị trên môi người ta, tinh thần duy lý ngự trị trên mọi lãnh vực: chiếm trọn và ở đó lâu. Sau nó thường có trên, giữa, ở.

🇬🇧 It means to be in the highest, most prominent place and to dominate a whole space. In the Southern corpus the sun reigns above the clouds and a salon set reigns in the middle of a room: it stands where everyone must see it. A singing voice reigns in friends' hearts, a style of song reigns on people's lips, the rationalist spirit reigns over every field: it fills the place and stays. It is usually followed by words for over, in the middle of, or in.

Cụm thường gặp, bấm để tra:
Mẫu ngữ pháp:
chủ thể + ngự trị + tân ngữngự trị + ra / vô / lên / xuốngđang / đã / sẽ + ngự trị

Thí dụ:

Nhưng ông hăng say lao mình vào những chuyện huyền hoặc để moi ra sự thật thì đủ biết tinh thần duy lý không có quyền ngự trị trên tất cả mọi lãnh vực.

But the fact that he threw himself eagerly into fabulous tales to dig out the truth is enough to show that the rationalist spirit has no right to reign over every field.

Nguồn: Bình Nguyên Lộc, Nguồn Gốc Mã Lai Của Dân Tộc Việt Nam

Cha nàng bán luôn cả đồ đạc nữa nên bộ ghế sa lông Lu Y thập tứ vẫn còn ngự trị giữa nhà.

Her father had sold the furniture along with everything else, so the Louis XIV salon set still reigned in the middle of the house.

Nguồn: Bình Nguyên Lộc, Nửa Đêm Trãng Sụp

Cho đến lúc mặt trời chễm chệ ngự trị trên chòm mây, ngọn núi mới trở lại màu xanh biếc thường ngày của nó.

Only when the sun sat enthroned above the bank of clouds did the mountain return to its everyday deep green.

Nguồn: Thẩm Thệ Hà, Đời Tươi Thắm

Không lúc nào hơn lúc nầy, Tuyết Hạnh muốn sống lại trong lòng các bạn, muốn hình ảnh của mình, tiếng hát của mình vẫn ngự trị ở lòng các bạn như những ngày nào.

Never more than at this moment did Tuyet Hanh long to live again in the hearts of friends, to have that face and that singing voice still reign in their hearts as in the old days.

Nguồn: Thẩm Thệ Hà, Hoa Trinh Nữ

Vẳng nghe như ai "nói thơ" trong thôn xóm, hoặc trên một chiếc thuyền thương hồ xuôi ngược nào, ở một thời mà Vọng cổ và Tân nhạc chưa ngự trị trên môi người dân.

It sounds faintly like someone "telling verse" in the hamlets, or on some trading boat going up and down the river, in a time when vong co and modern songs did not yet reign on people's lips.

Nguồn: Bình Nguyên Lộc, Những Bước Lang Thang Trên Hè Phố Của Gã Bình Nguyên Lộc
Dẫn chứng văn học

Tiếng nầy được dùng ra sao trong tác phẩm

“Nhưng ông hăng say lao mình vào những chuyện huyền hoặc để moi ra sự thật thì đủ biết tinh thần duy lý không có quyền ngự trị trên tất cả mọi lãnh vực.”
Bình Nguyên Lộc, Nguồn Gốc Mã Lai Của Dân Tộc Việt Nam, 8. Thượng Việt, người Mường và Tô-tem Lạc Việt
“Cha nàng bán luôn cả đồ đạc nữa nên bộ ghế sa lông Lu Y thập tứ vẫn còn ngự trị giữa nhà.”
Bình Nguyên Lộc, Nửa Đêm Trãng Sụp, Chương 9
“Cho đến lúc mặt trời chễm chệ ngự trị trên chòm mây, ngọn núi mới trở lại màu xanh biếc thường ngày của nó.”
Thẩm Thệ Hà, Đời Tươi Thắm, Chương 6
“Không lúc nào hơn lúc nầy, Tuyết Hạnh muốn sống lại trong lòng các bạn, muốn hình ảnh của mình, tiếng hát của mình vẫn ngự trị ở lòng các bạn như những ngày nào.”
Thẩm Thệ Hà, Hoa Trinh Nữ, Chương 12
“Vẳng nghe như ai "nói thơ" trong thôn xóm, hoặc trên một chiếc thuyền thương hồ xuôi ngược nào, ở một thời mà Vọng cổ và Tân nhạc chưa ngự trị trên môi người dân.”
Bình Nguyên Lộc, Những Bước Lang Thang Trên Hè Phố Của Gã Bình Nguyên Lộc, Văn Nghệ Đứng Đường
Hỏi đáp nhanh

Câu hỏi thường gặp về “ngự trị”

“ngự trị” nghĩa là gì?

Ở chỗ cao nhứt, chỗ chánh giữa mà trùm lên mọi thứ chung quanh; nói rộng ra là chiếm trọn một nơi, một tấm lòng và ở đó hoài.

“ngự trị” được dùng trong câu như thế nào?

Một câu trong Nguồn Gốc Mã Lai Của Dân Tộc Việt Nam của Bình Nguyên Lộc: “Nhưng ông hăng say lao mình vào những chuyện huyền hoặc để moi ra sự thật thì đủ biết tinh thần duy lý không có quyền ngự trị trên tất cả mọi lãnh vực.”

Trách nhiệm nội dung và Phương pháp biên tập

Tiêu chuẩn thẩm định ngữ liệu tại VietLayers

Mức đối chiếu của mục từ được ghi ở đầu trang. Dẫn chứng có tên tác giả và tác phẩm được trình bày riêng với thí dụ biên soạn. Dẫn chứng về cách dùng không tự xác nhận nguồn gốc của từ. Phần chưa đủ căn cứ cần được đối chiếu thêm.