Nghĩa của “nghĩa lý” là gì?
Cái ý, cái lẽ làm cho một việc, một vật đáng kể tới; hay nói không có nghĩa lý gì là chẳng đáng gì, chẳng ra lẽ gì.
Tiếng Anh: The sense or weight that makes a thing worth counting; mostly used in the negative, where to have none of it is to count for nothing or to make no sense.
Các nét nghĩa và giải thích chi tiết của “nghĩa lý”:
1 nét nghĩa🇻🇳 Nghĩa lý là cái làm cho một chuyện có giá, có lẽ phải. Kho văn Nam Bộ hay dùng nó trong lời gạt đi: tiền bạc có nghĩa lý gì đâu, thứ vài ngàn mà nghĩa lý gì, lương tháng không nghĩa lý gì so với bạc muôn. Hỏi là nghĩa lý gì tức là trách một việc làm không ra lẽ. Sách xưa còn dùng nghĩa lý cho ý và lẽ trong sách vở, câu thơ: hiểu rõ nghĩa lý, rành nghĩa lý.
🇬🇧 It is what gives a matter worth and reason. The Southern corpus often uses it to brush something aside: money counts for nothing, a few thousand is nothing to speak of, a monthly wage is nothing beside tens of thousands. To ask what sense there is in an act is to reproach it as unreasonable. Older books also use the word for the meaning and reasoning in texts and poems: to grasp it clearly, to be well versed in it.
Thí dụ:
Moa lo là lo về tình nghĩa, chớ quyền lợi có nghĩa lý gì đâu mà toa nói quyền lợi.
What worries me is the bond between us; self-interest counts for nothing, so why do you talk of self-interest.
Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Tại tôiTôi tưởng chừng ít năm nữa, trong nước mình, hai chữ "vợ chồng" không có nghĩa lý gì nữa.
I fancy that in a few years, in our country, the words "husband and wife" will no longer mean anything at all.
Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Đoạn tìnhÔng Hương Sư cười và nói rằng: “Được mà, chú ba nó đừng có lo, thứ vài ngàn mà nghĩa lý gì”.
Mr Huong Su laughed and said: "It is all right, Uncle Ba, do not worry, a few thousand is nothing to speak of".
Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Cười gượngCái phải mới quí chớ tiền bạc có nghĩa lý gì đâu.
What is right is the thing to prize; money counts for nothing.
Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Bỏ vợLương tháng một ngàn rưỡi, tuy không nghĩa lý gì đối với bạc muôn bạc vạn mà em đã cầm trong tay, nhưng giờ đã khác rồi, được bao nhiêu, đỡ bấy nhiêu.
A salary of fifteen hundred a month is nothing beside the tens of thousands I once held in my hands, but things are different now, and whatever I get is that much help.
Nguồn: Bình Nguyên Lộc, Hoa Hậu Bồ ĐàoTưởng là thầy ghét bỏ cháu thì cháu giận chớ thầy thương mến cháu quá mà cháu giận không chịu về là nghĩa lý gì.
If he disliked you and cast you off, you might well be angry; but he is so fond of you, and for you to stay angry and refuse to come home, what sense does that make.
Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Nhơn tình ấm lạnhTiếng nầy được dùng ra sao trong tác phẩm
“Moa lo là lo về tình nghĩa, chớ quyền lợi có nghĩa lý gì đâu mà toa nói quyền lợi.”“Tôi tưởng chừng ít năm nữa, trong nước mình, hai chữ "vợ chồng" không có nghĩa lý gì nữa.”“Ông Hương Sư cười và nói rằng: “Được mà, chú ba nó đừng có lo, thứ vài ngàn mà nghĩa lý gì”.”“Cái phải mới quí chớ tiền bạc có nghĩa lý gì đâu.”“Lương tháng một ngàn rưỡi, tuy không nghĩa lý gì đối với bạc muôn bạc vạn mà em đã cầm trong tay, nhưng giờ đã khác rồi, được bao nhiêu, đỡ bấy nhiêu.”“Tưởng là thầy ghét bỏ cháu thì cháu giận chớ thầy thương mến cháu quá mà cháu giận không chịu về là nghĩa lý gì.”Câu hỏi thường gặp về “nghĩa lý”
“nghĩa lý” nghĩa là gì?
Cái ý, cái lẽ làm cho một việc, một vật đáng kể tới; hay nói không có nghĩa lý gì là chẳng đáng gì, chẳng ra lẽ gì.
“nghĩa lý” được dùng trong câu như thế nào?
Một câu trong Tại tôi của Hồ Biểu Chánh: “Moa lo là lo về tình nghĩa, chớ quyền lợi có nghĩa lý gì đâu mà toa nói quyền lợi.”
Tiêu chuẩn thẩm định ngữ liệu tại VietLayers
Mức đối chiếu của mục từ được ghi ở đầu trang. Dẫn chứng có tên tác giả và tác phẩm được trình bày riêng với thí dụ biên soạn. Dẫn chứng về cách dùng không tự xác nhận nguồn gốc của từ. Phần chưa đủ căn cứ cần được đối chiếu thêm.