Trở lại từ điển
Bản biên đang soạnChưa xác nhận duyệt cuối
Nghĩa vắn tắt

Nghĩa của “ngay ngắn” là gì?

Thẳng thớm và đúng chỗ, không xiêu không xộc xệch.

Tiếng Anh: Straight and in its proper place, neither askew nor out of order.

Cách đọc
ngay ngắn(chữ để đối chiếu)
Máy đọc để tham khảo, không phải giọng người bản xứ thâu lại

Các nét nghĩa và giải thích chi tiết của “ngay ngắn”:

1 nét nghĩa
1thẳng thớm và đúng chỗ, không xiêu xộc xệchđời sống[tiếng địa phương]
A2

🇻🇳 Ngay là thẳng, ngắn là gọn. Trong kho văn Nam Bộ nó đi với cái thế ngồi và cái thế nằm: ngồi dậy ngay ngắn, nằm ngay ngắn lại, sửa các em nằm cho ngay ngắn. Nó đi với việc xếp đặt: sách vở ngay ngắn đâu vào đó, xếp sách sắp đặt ngay ngắn đúng vị trí cũ, chiếc áo ngủ xếp ngay ngắn trên đầu giường, vài cái hũ nằm ngay ngắn nắp đậy kỹ lưỡng. Nó cũng nói về cách đi và cách lái: cái lũ đã đi đứng ngay ngắn ấy, chàng vẫn lái xuồng ngay ngắn.

🇬🇧 The elements mean straight and trim. In the Southern corpus it goes with how one sits and how one lies. It goes with the setting of things in order, books in their places, a book closed and put back where it was, a nightdress folded at the head of a bed, jars standing with their lids on tight. It is said of how one walks and how one steers as well.

Cụm thường gặp:
ngồi ngay ngắnxếp ngay ngắnnằm ngay ngắn

Thí dụ:

Long ngồi dậy ngay ngắn thì thiếu nữ đã tới bên chàng và quả người đó là Hồng.

Long sat up straight and the young woman was already beside him, and that person was indeed Hong.

Nguồn: Bình Nguyên Lộc, Đò Dọc

Ông Hóa nhờ thế mà ngồi dậy ngay ngắn, nhưng đầu lắc lư và mắt nhắm nghiền lại.

Mr Hoa managed by that means to sit up straight, though his head lolled and his eyes were shut fast.

Nguồn: Bình Nguyên Lộc, Uống Lộn Thuốc Tiên

Đó là căn phòng được dọn dẹp sạch sẽ, tươm tất, sách vở ngay ngắn đâu vào đó.

It was a room cleaned and set to rights, neat, the books in their places.

Nguồn: Từ Kế Tường, Đường Phượng Bay

Con Hạnh lật đật kéo vạt áo cho ngay ngắn, vuốt sơ mái tóc rồi tông chạy ra.

The girl Hanh hurriedly pulled the skirt of her tunic straight, smoothed her hair and darted out.

Nguồn: Lê Xuyên, Vợ Thầy Hương

Sau khi xem vài trang, ông ta cẩn thận xếp sách, sắp đặt ngay ngắn đúng vị trí cũ.

After reading a few pages he carefully closed the book and set it straight back in its old place.

Nguồn: Sơn Nam, Biển Cỏ Miền Tây

Huy đẩy mắt kiếng của nó ngay ngắn trên sóng mũi.

Huy pushed his glasses straight on the bridge of his nose.

Nguồn: Từ Kế Tường, Một Mình Tôi Bước Đi

Chính là lũ nó, cái lũ đã đi đứng ngay ngắn ấy, cái lũ con gái đẹp ấy.

It was that lot, the lot who walked so trimly, that lot of pretty girls.

Nguồn: Bình Nguyên Lộc, Mưa Thu Nhớ Tằm

Hắn ngồi yên, tay chân ngay ngắn.

He sat still, his hands and feet set straight.

Nguồn: Sơn Nam, Bà Chúa Hòn

Tuy nhiên chàng vẫn lái xuồng ngay ngắn vì đã thuộc lòng đường sá.

Even so he steered the sampan straight, having the waterways by heart.

Nguồn: Bình Nguyên Lộc, Một Nàng Hai Chàng

Giọng nói nửa đùa nửa thật ấy làm cho Thắm phải nằm ngay ngắn lại.

That half joking, half earnest voice made Tham lie straight again.

Nguồn: Lê Xuyên, Mặt Trời Đêm
Dẫn chứng văn học

Từ này được dùng ra sao trong tác phẩm

“Long ngồi dậy ngay ngắn thì thiếu nữ đã tới bên chàng và quả người đó là Hồng.”
Bình Nguyên Lộc, Đò Dọc, Chương 10
“Ông Hóa nhờ thế mà ngồi dậy ngay ngắn, nhưng đầu lắc lư và mắt nhắm nghiền lại.”
Bình Nguyên Lộc, Uống Lộn Thuốc Tiên, Chương 8
“Đó là căn phòng được dọn dẹp sạch sẽ, tươm tất, sách vở ngay ngắn đâu vào đó.”
Từ Kế Tường, Đường Phượng Bay, Chương 1
“Con Hạnh lật đật kéo vạt áo cho ngay ngắn, vuốt sơ mái tóc rồi tông chạy ra.”
Lê Xuyên, Vợ Thầy Hương, Phần Thứ III
“Sau khi xem vài trang, ông ta cẩn thận xếp sách, sắp đặt ngay ngắn đúng vị trí cũ.”
Sơn Nam, Biển Cỏ Miền Tây, Qua hiệu sách
“Ông dở cái nón che mặt lão Bích, phun rượu kéo tay chân xác chết ra cho ngay ngắn.”
Sơn Nam, Hương Rừng Cà Mau, Một Cuộc Biển Dâu
“Chính là lũ nó, cái lũ đã đi đứng ngay ngắn ấy, cái lũ con gái đẹp ấy.”
Bình Nguyên Lộc, Mưa Thu Nhớ Tằm, Một lối trả thù độc đáo
“Tôi chọn một cái cây nhỏ, ít nhánh và ngay ngắn trong một bụi của nó.”
Xuân Vũ, Vượt Trường Sơn 1 - Đường Đi Không Đến, Chương 1
Hỏi đáp nhanh

Câu hỏi thường gặp về “ngay ngắn”

“ngay ngắn” là gì?

Thẳng thớm và đúng chỗ, không xiêu không xộc xệch.

“ngay ngắn” được dùng trong câu như thế nào?

Một câu trong Đò Dọc của Bình Nguyên Lộc: “Long ngồi dậy ngay ngắn thì thiếu nữ đã tới bên chàng và quả người đó là Hồng.”

“ngay ngắn” thuộc từ loại gì?

“ngay ngắn” thuộc từ loại tính từ, trạng từ. Mục từ này phù hợp cho người học bậc A2.

Trách nhiệm nội dung và Phương pháp biên tập

Tiêu chuẩn thẩm định ngữ liệu tại VietLayers

Mức đối chiếu của mục từ được ghi ở đầu trang. Dẫn chứng có tên tác giả và tác phẩm được trình bày riêng với thí dụ biên soạn. Dẫn chứng về cách dùng không tự xác nhận nguồn gốc của từ. Phần chưa đủ căn cứ cần được đối chiếu thêm.