Mé xẻo is a Southern riverine term for the edge or bank of a small side channel and, by contextual extension, a recessed indentation along a river or canal bank.
Giải nghĩa & ghi chú cách dùng
Mé xẻo là cách gọi trong không gian sông nước Nam Bộ. Tùy câu, cụm này chỉ mé hoặc bờ của một xẻo — lạch nước nhỏ thông với sông rạch — hoặc nhấn vào chỗ bờ lõm, hói vào ven sông rạch. Hai nét gần nhau nhưng không nên ép mọi mé xẻo thành cùng một hình thể. Từ này không cho biết ranh quyền sử dụng đất, độ sâu của nước, luồng tàu hay chỗ cập xuồng có an toàn hay không; xẻo ở đây là danh từ địa hình, không phải động từ xẻo nghĩa cắt.
Nét nghĩa được xếp theo độ thông dụng và ích lợi cho người học:
2 nét nghĩa🇻🇳 Phần mé, bờ nằm dọc một xẻo hay lạch nước nhỏ trong địa hình sông rạch Nam Bộ.
🇬🇧 The edge or bank of a xẻo, a small water channel in the Southern Vietnamese river landscape.
Các cách nói cùng nghĩa ở nét này; độ tự nhiên có thể thay đổi theo vùng và người nói.
Ví dụ dùng từ:
Mấy cây bần mọc dọc mé xẻo, rễ cắm sâu trong lớp bùn mềm.
Several mangrove apple trees grow along the bank of the small channel, their roots set deep in soft mud.
Source: VietLayers editorial exampleCăn chòi nằm bên mé xẻo, cách con sông lớn một quãng vườn.
The hut stands beside the small channel, separated from the main river by a stretch of orchard.
Source: VietLayers editorial exampleChiều xuống, tụi nhỏ ra mé xẻo coi nước ròng nhưng không tự ý lội xuống.
At dusk, the children go to the channel bank to watch the ebbing water but do not wade in without permission.
Source: VietLayers editorial exampleÔng chống xuồng dọc mé xẻo; câu này chưa cho biết lạch sâu hay cạn.
He poles the skiff along the channel edge; the sentence does not say whether the channel is deep or shallow.
Source: VietLayers editorial exampleNhà văn dùng ở mé xẻo để định vị nhân vật bên một lạch nhỏ của miền sông nước.
The writer uses ở mé xẻo to place the character beside a small channel in the river country.
Source: VietLayers editorial example🇻🇳 Chỗ bờ sông hay bờ rạch lõm hoặc hói vào, tạo một khoảng mé nước khuất hơn so với đường bờ chính.
🇬🇧 A recessed or indented place along the bank of a river or canal.
Các cách nói cùng nghĩa ở nét này; độ tự nhiên có thể thay đổi theo vùng và người nói.
Ví dụ dùng từ:
Chiếc xuồng nép vào mé xẻo tránh dòng nước đang chảy xiết ngoài vàm.
The skiff tucks into a recessed part of the bank away from the swift current at the river mouth.
Source: VietLayers editorial exampleChỗ mé xẻo bị cây che khuất, nên người lạ phải nhìn kỹ mới nhận ra.
The recessed bank is screened by trees, so a stranger must look carefully to notice it.
Source: VietLayers editorial exampleNước trong mé xẻo yên hơn lúc ấy, nhưng câu văn không bảo đảm nơi này luôn an toàn để cập xuồng.
The water in the bank recess is calmer at that moment, but the sentence does not guarantee that it is always safe for landing.
Source: VietLayers editorial exampleBản chú thích giải mé xẻo là chỗ lõm trên bờ sông rạch, còn hình dáng cụ thể phải xem cảnh tả.
The note explains mé xẻo as an indentation in a river or canal bank, while its exact shape depends on the scene.
Source: VietLayers editorial exampleỞ đây, mé xẻo là một dạng địa hình ven nước, không phải phần đất bị ai xẻo cắt.
Here, mé xẻo is a waterside landform, not a piece of land cut away by someone.
Source: VietLayers editorial exampleCách dùng đã được đối chiếu trong tác phẩm
“Nếu ở Thị Nghè mà ngó thẳng xuồng cầu kinh Thanh Đa thì thấy mấy đám dừa nước xơ rơ, gió chiều thổi tàu lá xổng lên rồi oặt xuống như chào khách nhàn du, lại có mấy cây bần rạch đứng chần ngần theo mé xẻo, dưới gốc lác mọc bao chung quanh như lác trìu mến không nở bỏ bần, còn bần như tiếc nước ròng nên đứng ngóng trông nước mau lớn lại.”
“Phần tôi, tôi chở cô Nhạn đem về bên đất mình rồi sẽ quay lại ở mé xẻo Thượng.”