Trở lại từ điển

lập thân

động từbậc B2
Bản biên đang soạnChưa xác nhận duyệt cuối
Nghĩa vắn tắt

Nghĩa của “lập thân” là gì?

Tự dựng lấy chỗ đứng của mình trong đời, bằng học hay bằng nghề.

Tiếng Anh: To build one's own standing in the world, by learning or by a trade.

Cách đọc
lập thân(chữ để đối chiếu)
Máy đọc để tham khảo, không phải giọng người bản xứ thâu lại

Các nét nghĩa và giải thích chi tiết của “lập thân”:

1 nét nghĩa
1tự dựng chỗ đứng của mình trong đờiđời sống[tiếng địa phương]
B2

🇻🇳 Lập là dựng, thân là mình. Trong kho văn Nam Bộ nó gần như luôn gắn với việc học của người nghèo: cháu rán học mà có ý lập thân đặng ngày sau nuôi mẹ, thầy chủ tâm lo học quyết thi cho đậu đặng lập thân, ông khuyên tôi phải lo học hành để lập thân. Nó đi với chữ chí và chữ ý: nuôi ý chí lập thân, cuộc lập thân, bước đường lập thân tiến thủ. Kho văn cũng ghi cái giá của nó: Thân vì muốn lập thân mà ngại nặng gánh gia đình.

🇬🇧 The elements mean to set up and one's own person. In the Southern corpus it is bound almost always to the studies of the poor, a nephew striving so as to keep his mother later, a man set on passing his examinations, another urged to study for it. It goes with words for will and for intent. The corpus records its cost too, a man who shrank from the weight of a family because he wished to make his own standing first.

Cụm thường gặp:
ý chí lập thânlo lập thâncuộc lập thân

Thí dụ:

Ra đi, qua quyết đi đặng kiếm thế lập thân, đi đến 12 năm qua mới trở về được.

I went away, resolved to go and find a means of making my standing, and it was twelve years before I could return.

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Mẹ ghẻ con ghẻ

Ba má không nói rõ sự thật vì sự thật đó không bổ ích cho cuộc lập thân của con.

Father and mother did not tell you the whole truth, because that truth would not have served your making of a standing.

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Bức thơ hối hận

Cháu nghĩ phận có một mẹ già, cháu rán học mà có ý lập thân đặng ngày sau nuôi mẹ.

I thought of my lot with one aged mother, and strove at my studies meaning to make a standing so as to keep her later.

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Ai làm được

Qua đã có nói với em, mỗi năm qua có 10 đồng thì đủ cho qua lập thân được.

I have told you already, ten piastres a year is enough for me to make my standing on.

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Tơ hồng vương vấn

Nếu cậu coi cái sự lập thân của cậu trọng hơn nó, thì nó ưng cậu sao được.

If you hold the making of your standing dearer than her, how can she consent to you?

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Từ hôn

Để mình lo lập thân đã, lo cho có tiền bạc nhiều, lo leo lên địa-vị cao sang rồi sẽ hay.

Let me first make my standing, see to having plenty of money, see to climbing to a high position, and then we shall see.

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Thầy Chung trúng số

Nay anh gặp dịp lập thân, thì anh phải thừa dịp, chẳng nên bỏ qua.

Now that you have the chance to make your standing, you must take it and ought not to let it pass.

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Nợ đời

Vì em mồ côi cha mẹ nhờ bà cô giúp em ăn học nên em lập thân.

Being orphaned of both parents, I owe it to my aunt's help with my schooling that I made my standing.

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Hạnh phúc lối nào

Hà Tấn Phát xét phận côi cút nghèo nàn, nên thầy chủ tâm lo học, quyết thi cho đậu đặng lập thân.

Ha Tan Phat, considering his orphaned and poor lot, set his whole mind on study, resolved to pass so as to make his standing.

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Ở theo thời

Phải biết tự trọng nuôi ý chí lập thân, học hành chăm chỉ.

One must have self respect and nurse the will to make a standing, and study diligently.

Nguồn: Sơn Nam, Thuần Phong Mỹ Tục Việt Nam
Dẫn chứng văn học

Từ này được dùng ra sao trong tác phẩm

Câu trích chính
“Nay đà gặp hội long vân, Ai ai mà chẳng lập thân buổi này.”
Đoạn trích nguyên tác

"Bấy lâu cửa thánh dựa kề, Đã tươi khí tượng lại xuê tinh thần. Nay đà gặp hội long vân, Ai ai mà chẳng lập thân buổi này. Chí lăm bắn nhạn ven mây Danh tôi đặng rạng tiếng thầy bay xa

Nguyễn Đình Chiểu, Lục Vân Tiên, Hồi 1 (Câu 1-400), cặp câu 11
Câu trích chính
“Thương dân sao chẳng lập thân, Để khi nắng hạ toan phần làm mưa?"”
Đoạn trích nguyên tác

Trực rằng: "Chùa rách phật vàng Ai hay trong quán ẩn tàng kinh luân Thương dân sao chẳng lập thân, Để khi nắng hạ toan phần làm mưa?" Khó ngăn Sào Phủ khôn ngừa Hứa Do

Nguyễn Đình Chiểu, Lục Vân Tiên, Hồi 2 (Câu 401-1188), cặp câu 117
Câu trích chính
“Ai ai trông thấy cũng thương, Lỡ bề báo hiếu lỡ đường lập thân.”
Đoạn trích nguyên tác

Quán rằng: "Trời đất thình lình, Gió mưa đâu phút gãy nhành thiên hương Ai ai trông thấy cũng thương, Lỡ bề báo hiếu lỡ đường lập thân. Dầu cho chước quỷ mưu thần, Phong trần ai cũng phong trần như ai.

Nguyễn Đình Chiểu, Lục Vân Tiên, Hồi 2 (Câu 401-1188), cặp câu 159
“Ra đi, qua quyết đi đặng kiếm thế lập thân, đi đến 12 năm qua mới trở về được.”
Hồ Biểu Chánh, Mẹ ghẻ con ghẻ, Chương 16
“Ba má không nói rõ sự thật vì sự thật đó không bổ ích cho cuộc lập thân của con.”
Hồ Biểu Chánh, Bức thơ hối hận, Chương 11
“Cháu nghĩ phận có một mẹ già, cháu rán học mà có ý lập thân đặng ngày sau nuôi mẹ.”
Hồ Biểu Chánh, Ai làm được, Chương một
“Qua đã có nói với em, mỗi năm qua có 10 đồng thì đủ cho qua lập thân được.”
Hồ Biểu Chánh, Tơ hồng vương vấn, Chương 6
“Nếu cậu coi cái sự lập thân của cậu trọng hơn nó, thì nó ưng cậu sao được.”
Hồ Biểu Chánh, Từ hôn, Chương 4
Hỏi đáp nhanh

Câu hỏi thường gặp về “lập thân”

“lập thân” là gì?

Tự dựng lấy chỗ đứng của mình trong đời, bằng học hay bằng nghề.

“lập thân” được dùng trong câu như thế nào?

Một câu trong Lục Vân Tiên của Nguyễn Đình Chiểu: “Nay đà gặp hội long vân, Ai ai mà chẳng lập thân buổi này.”

Mục từ “lập thân” ghi nhận những chữ Hán Nôm nào?

Trong phạm vi nghĩa của mục từ nầy, các chữ Hán Nôm được ghi nhận là 立 (lập), 身 (thân). Lớp từ vựng: Sino-Vietnamese 立身.

“lập thân” thuộc từ loại gì?

“lập thân” thuộc từ loại động từ. Mục từ này phù hợp cho người học bậc B2.

Trách nhiệm nội dung và Phương pháp biên tập

Tiêu chuẩn thẩm định ngữ liệu tại VietLayers

Mức đối chiếu của mục từ được ghi ở đầu trang. Dẫn chứng có tên tác giả và tác phẩm được trình bày riêng với thí dụ biên soạn. Dẫn chứng về cách dùng không tự xác nhận nguồn gốc của từ. Phần chưa đủ căn cứ cần được đối chiếu thêm.