Trở lại từ điển
Bản biên đang soạnChưa xác nhận duyệt cuối
Nghĩa vắn tắt

Nghĩa của “lao đao” là gì?

Chao đảo như muốn ngã; nghĩa rộng là long đong, gặp hết khó khăn nầy tới khó khăn khác.

Tiếng Anh: Swaying and unsteady as if about to fall; by extension, beset by one hardship after another.

Cách đọc
lao đao(chữ để đối chiếu)
Máy đọc để tham khảo, không phải giọng người bản xứ thâu lại

Các nét nghĩa và giải thích chi tiết của “lao đao”:

1 nét nghĩa
1chao đảo, long đongđời sống[thường]
C1

🇻🇳 Không nên lẫn với lảo đảo, dù nghĩa đầu của nó gần như vậy: xe lao đao như sắp ngã, người lao đao như say rượu, như muốn ngã xuống đường. Nghĩa sau rất hay gặp trong kho văn Nam Bộ cũ, thường đi cặp thành lao đao lận đận để nói số phận long đong, trời khiến phải chịu cực.

🇬🇧 Not to be confused with the similar word for staggering, although its first sense is close: a cart swaying as if to tip over, a person reeling as if drunk, about to fall in the street. The second sense is very common in older Southern writing, often paired with another word for hardship to describe a life of misfortune sent by fate.

Cụm thường gặp:
lao đao lận đậnlao đao như muốn ngãthân phận lao đao

Thí dụ:

Hai người con gái cũng hốt hoảng kêu Úi Úi, chiếc xe lao đao như sắp ngã.

The two girls cried out in alarm too, as the cart swayed as if about to tip over.

Nguồn: Từ Kế Tường, Mùa Áo Vàng

Huy lao đao, chàng ngồi thụp xuống và ngả nhoài lên mặt đivan ngủ thiếp.

Huy reeled, sank down and slumped onto the divan, falling fast asleep.

Nguồn: Dung Sàigòn, Không Còn Là Ngày Xưa

Một cơn chóng mặt nhỏ làm tôi lao đao chấp chới mất mấy phút mới khỏi.

A small dizzy spell left me reeling and unsteady for several minutes.

Nguồn: Từ Kế Tường, Một Mình Tôi Bước Đi

Mà tao nghĩ lại cũng phải Tư à: nó thương mầy, nó không muốn cho mầy phải lao đao vì nó.

When I think it over, you are right, Tu: she loves you and does not want you to suffer hardship because of her.

Nguồn: Lê Xuyên, Chú Tư Cầu

Trời đã khiến cho mẹ con mình lao đao lận đận, thì mình phải chịu chớ không nên phiền trách.

Heaven has made mother and child suffer hardship after hardship, so we must bear it and not complain.

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Nhơn tình ấm lạnh

Tôi vịn tay vào thành ghế, bỗng thấy lao đao như người say rượu.

I held on to the arm of the chair and suddenly felt unsteady like a drunk.

Nguồn: Dung Sàigòn, Một Thủa Hẹn Hò

Nó suy đi nghĩ lại, bàn tới tính lui hoài mà cũng không hiểu tại sao mà thân phận nó lao đao như thế.

He turned it over and over, thought back and forth, and still could not understand why his lot was so hard.

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Cay đắng mùi đời

Chưa làm nên sự nghiệp, chịu lao đao lận đận.

Before making anything of his life, he had to endure one hardship after another.

Nguồn: Sơn Nam, Bà Chúa Hòn

Trời khiến cái mạng em phải chịu lao đao lận đận, thôi thì hai anh cũng chẳng nên thương xót bận bịu mà làm chi.

Heaven has fated me to suffer hardship, so you two need not trouble yourselves with pity.

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Nặng gánh cang thường

Vũ lao đao như muốn ngã xuống đường.

Vu staggered as if about to fall into the street.

Nguồn: Dung Sàigòn, Êm Ả Một Đời
Dẫn chứng văn học

Từ này được dùng ra sao trong tác phẩm

Câu trích chính
“Nghe tường ngành ngọn tiêu hao, Lòng riêng chàng luống lao đao thẫn thờ.”
Đoạn trích nguyên tác

Đại quân đồn đóng cõi đông, Về sau chẳng biết vân mồng làm sao. Nghe tường ngành ngọn tiêu hao, Lòng riêng chàng luống lao đao thẫn thờ. Xót thay chiếc lá bơ vơ, Kiếp trần biết giũ bao giờ cho xong?

Nguyễn Du, Truyện Kiều (Đoạn trường tân thanh), Đoạn 9: Kim Trọng tìm Kiều và đoàn viên, cặp câu 1464
Câu trích chính
“Tôi xin ra sức anh hào, Cứu người cho khỏi lao đao buổi này".”
Đoạn trích nguyên tác

Vân Tiên nổi giận lôi đình, Hỏi thăm: "Lũ nó còn đình nơi nao? Tôi xin ra sức anh hào, Cứu người cho khỏi lao đao buổi này". Dân rằng: "Lũ nó còn đây,

Nguyễn Đình Chiểu, Lục Vân Tiên, Hồi 1 (Câu 1-400), cặp câu 63
Câu trích chính
“"Lao đao phận trẻ chi sờn,”
Đoạn trích nguyên tác

Nguyệt Nga dạ hãy ngùi ngùi, Nghĩ mình thôi lại sụt sùi đòi cơn "Lao đao phận trẻ chi sờn, trả đặng công ơn cho chàng".

Nguyễn Đình Chiểu, Lục Vân Tiên, Hồi 1 (Câu 1-400), cặp câu 136
Câu trích chính
“Và muôn vàn thần phách ngả lao đao. Cả hơi hám muôn xưa theo ám ảnh,”
Đoạn trích nguyên tác

Nên hồn bay vùn vụt tới trăng sao, Sóng gió nổi rùng rùng như địa-chấn, Và muôn vàn thần phách ngả lao đao. Cả hơi hám muôn xưa theo ám ảnh, Hồn trơ vơ không biết lạc về đâu? Và vướng phải muôn vàn tinh khí lạnh,

Hàn Mặc Tử, Thơ Hàn Mặc Tử, Tập thơ Đau thương, đoạn 245
Câu trích chính
“Xiết bao ăn tuyết nằm sương, Màn trời chiếu đất dặm trường lao đao!”
Đoạn trích nguyên tác

Đương khi mưa gió luông tuồng, Nguời buồn lại gặp kiểng buồn khá thương! Xiết bao ăn tuyết nằm sương, Màn trời chiếu đất dặm trường lao đao! Dầu cho tài trí bực nào, Gặp cơn nguy hiểm biết sao mà nhờ.

Nguyễn Đình Chiểu, Lục Vân Tiên, Hồi 2 (Câu 401-1188), cặp câu 287
“Hai người con gái cũng hốt hoảng kêu Úi Úi, chiếc xe lao đao như sắp ngã.”
Từ Kế Tường, Mùa Áo Vàng, Chương 3
“Huy lao đao, chàng ngồi thụp xuống và ngả nhoài lên mặt đivan ngủ thiếp.”
Dung Sàigòn, Không Còn Là Ngày Xưa, Chương 4
“Một cơn chóng mặt nhỏ làm tôi lao đao chấp chới mất mấy phút mới khỏi.”
Từ Kế Tường, Một Mình Tôi Bước Đi, Chương 1
Hỏi đáp nhanh

Câu hỏi thường gặp về “lao đao”

“lao đao” là gì?

Chao đảo như muốn ngã; nghĩa rộng là long đong, gặp hết khó khăn nầy tới khó khăn khác.

“lao đao” được dùng trong câu như thế nào?

Một câu trong Truyện Kiều (Đoạn trường tân thanh) của Nguyễn Du: “Nghe tường ngành ngọn tiêu hao, Lòng riêng chàng luống lao đao thẫn thờ.”

“lao đao” thuộc từ loại gì?

“lao đao” thuộc từ loại tính từ. Mục từ này phù hợp cho người học bậc C1.

Trách nhiệm nội dung và Phương pháp biên tập

Tiêu chuẩn thẩm định ngữ liệu tại VietLayers

Mức đối chiếu của mục từ được ghi ở đầu trang. Dẫn chứng có tên tác giả và tác phẩm được trình bày riêng với thí dụ biên soạn. Dẫn chứng về cách dùng không tự xác nhận nguồn gốc của từ. Phần chưa đủ căn cứ cần được đối chiếu thêm.