Trở lại từ điển

khai thác

động từbậc B1
Bản biên đang soạnChưa xác nhận duyệt cuối
Nghĩa vắn tắt

Nghĩa của “khai thác” là gì?

Mở đất hay mở mỏ mà lấy của ra; cũng nói việc moi lợi từ một người, và việc đem khả năng sẵn có ra dùng cho có lợi.

Tiếng Anh: To open land or a mine and draw wealth from it; also of milking a person for gain, and of putting an ability to profitable use.

Cách đọc
khai thác(chữ để đối chiếu)
Máy đọc để tham khảo, không phải giọng người bản xứ thâu lại

Các nét nghĩa và giải thích chi tiết của “khai thác”:

2 nét nghĩa
1mở đất mở mỏ mà lấy của rađời sống[tiếng địa phương]
B1

🇻🇳 Mở ra mà lấy. Nghĩa thường là với đất và mỏ: khai thác ruộng muối, khai thác nông nghiệp, khai thác mỏ vàng. Trong kho văn Nam Bộ nó gắn với chuyện mở đất, nên câu đi kèm hay nói tới nhân công và thời hạn. Nhưng nó cũng quay sang người, và khi đó nó rất cay: đứa nhỏ là kho vàng vô tận mà người ta dùng để khai thác.

🇬🇧 To open up and draw out. The ordinary sense is of land and mines: working salt fields, working the land, working a gold seam. In the Southern corpus it belongs to the opening of new country, so the sentence with it speaks of labour and of deadlines. But it turns toward people as well, and there it is very bitter, of a child treated as an endless seam of gold.

Cụm thường gặp:
khai thác rừngkhai thác mỏkhai thác triệt để

Thí dụ:

Họ bắt đầu châm rễ tại những vùng mà bọn di thần nhà Minh chưa khai thác đến.

They began to put down roots in the districts that the Ming loyalists had not yet opened up.

Nguồn: Sơn Nam, Nói Về Miền Nam

Đồng thời, họ cũng khai thác ruộng muối, xây lò hầm than.

At the same time they also worked salt fields and built charcoal kilns.

Nguồn: Sơn Nam, Cá Tính Của Miền Nam

Ông ta xin phép nghỉ không ăn lương, dành thời giờ mà khai thác nông nghiệp.

He asked for unpaid leave so as to give his time to working the land.

Nguồn: Sơn Nam, Lịch Sử Khẩn Hoang Miền Nam

Cô Mac-Rít nhìn lại cái kho vàng mà cô định khai thác về sau để nhờ cái thân già.

Miss Marguerite looked again at that seam of gold she meant to work later on to keep her old age.

Nguồn: Bình Nguyên Lộc, Tâm Trạng Hồng

Vùng rừng bùn lầy, khai thác chưa xong, làm sao họ nói đến tiểu công nghệ?

The country is forest and mud, not yet opened up, so how can they speak of small industry.

Nguồn: Sơn Nam, Hương Rừng Cà Mau

Tại con người không đủ tài đủ lực mà khai thác, nên nó không giúp ích được mà thôi.

It is only that men have neither the talent nor the strength to work it, and so it is of no use.

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Bức thơ hối hận

Định vừa được một mỏ vàng một cách tình cờ, không khai thác thì uổng quá.

Dinh had come upon a gold seam by pure chance, and not to work it would be a great waste.

Nguồn: Bình Nguyên Lộc, Lữ Đoàn Mông Đen

Phải có nhân công thật nhiều mới khai thác xong đúng thời gian cam kết với nhà nước.

There must be a great many hands before it can be worked out within the term agreed with the government.

Nguồn: Sơn Nam, 26 Truyện Ngắn Sơn Nam

Con bé Bích-Thủy là kho vàng vô tận mà Toàn dùng để khai thác ông Thành.

The girl was an endless seam of gold that Toan used to work Mister Thanh with.

Nguồn: Bình Nguyên Lộc, Đừng Hỏi Tại Sao
2đem một khả năng sẵn có ra dùng cho có lợiđời sống[thường]
B2

🇻🇳 Nghĩa mở rộng: đem cái sẵn có của một người ra mà dùng cho có lợi, như người ta khai thác một vùng đất. Cái được khai thác ở đây là khả năng, là sở trường, không phải của cải: phải biết khai thác khả năng của chị ấy.

🇬🇧 An extended sense: to put what somebody already has to profitable use, the way one works a tract of land. What is worked here is an ability or a talent, not material wealth.

Cụm thường gặp:
khai thác khả năngbiết khai thác

Thí dụ:

Mình phải biết khai thác khả năng của chị ấy.

We must know how to make use of her abilities.

Nguồn: Thẩm Thệ Hà, Hoa Trinh Nữ
Dẫn chứng văn học

Từ này được dùng ra sao trong tác phẩm

“Họ bắt đầu châm rễ tại những vùng mà bọn di thần nhà Minh chưa khai thác đến.”
Sơn Nam, Nói Về Miền Nam, Dân Hai Huyện Và Ông Nguyễn Hữu Cảnh
“Như vậy, chỉ có một con đường mà ba bốn nơi cùng muốn khai thác thì sao đây?”
Kim Nhật, Về R, Khu A
“Ông ta xin phép nghỉ không ăn lương, dành thời giờ mà khai thác nông nghiệp.”
Sơn Nam, Lịch Sử Khẩn Hoang Miền Nam, Nghĩa quân thất trận và nông dân mất ruộng
“Cô Mac-Rít nhìn lại cái kho vàng mà cô định khai thác về sau để nhờ cái thân già.”
Bình-nguyên Lộc, Tâm Trạng Hồng, Kho vàng của cô Mạc-Rít
“Vùng rừng bùn lầy, khai thác chưa xong, làm sao họ nói đến tiểu công nghệ?”
Sơn Nam, Hương Rừng Cà Mau, Ông Già Xay Lúa
“Tại con người không đủ tài đủ lực mà khai thác, nên nó không giúp ích được mà thôi.”
Hồ Biểu Chánh, Bức thơ hối hận, Chương 3
“Định vừa được một mỏ vàng một cách tình cờ, không khai thác thì uổng quá.”
Bình Nguyên Lộc, Lữ Đoàn Mông Đen, Chương 4
“Phải có nhân công thật nhiều mới khai thác xong đúng thời gian cam kết với nhà nước.”
Sơn Nam, 26 Truyện Ngắn Sơn Nam, Nhứt phá sơn lâm
Hỏi đáp nhanh

Câu hỏi thường gặp về “khai thác”

“khai thác” là gì?

Mở đất hay mở mỏ mà lấy của ra; cũng nói việc moi lợi từ một người, và việc đem khả năng sẵn có ra dùng cho có lợi.

“khai thác” được dùng trong câu như thế nào?

Một câu trong Nói Về Miền Nam của Sơn Nam: “Họ bắt đầu châm rễ tại những vùng mà bọn di thần nhà Minh chưa khai thác đến.”

Mục từ “khai thác” ghi nhận những chữ Hán Nôm nào?

Trong phạm vi nghĩa của mục từ nầy, các chữ Hán Nôm được ghi nhận là 開 (khai), 拓 (thác). Lớp từ vựng: Sino-Vietnamese 開拓.

“khai thác” thuộc từ loại gì?

“khai thác” thuộc từ loại động từ. Mục từ này phù hợp cho người học bậc B1.

Trách nhiệm nội dung và Phương pháp biên tập

Tiêu chuẩn thẩm định ngữ liệu tại VietLayers

Mức đối chiếu của mục từ được ghi ở đầu trang. Dẫn chứng có tên tác giả và tác phẩm được trình bày riêng với thí dụ biên soạn. Dẫn chứng về cách dùng không tự xác nhận nguồn gốc của từ. Phần chưa đủ căn cứ cần được đối chiếu thêm.