Trở lại từ điển
Bản biên đang soạnChưa đối chiếu nguồn
Nghĩa vắn tắt

Đè nén, ép lại vào một chỗ hay một tình thế chật hẹp, không cho thoát ra.

Tiếng Anh: To press and squeeze into a confined space or situation, allowing no release.

Cách đọc, giọng Sài Gòn
dồn ép(chữ để đối chiếu)
Máy đọc để tham khảo, không phải giọng người bản xứ thâu lại
Giảng đủ và ghi chú cách dùng

Đè nén, ép lại vào một chỗ hay một tình thế chật hẹp, không cho thoát ra.

Các nét nghĩa, xếp theo mức thường gặp và hữu ích cho người học:

1 nét nghĩa
1đè nén, ép lạiđời sống[thường]
B2

🇻🇳 Kho văn hay dùng nó cho cảm xúc hay ham muốn bị đè nén lâu ngày rồi bộc phát: uất khí bị dồn ép nhiều ngày, thị hiếu lãng mạn dồn ép bấy lâu, tình yêu bị dồn ép, cơn cười bị dồn ép. Nó cũng dùng cho người hay vật bị ép vào chỗ hẹp, như bị dồn ép vào một xã hội khác, không khí bị dồn ép lại trong khoảng hẹp, bị hai đầu dồn ép.

🇬🇧 The corpus often uses it for feelings or desires held down for a long time until they burst out: resentment pent up for days, romantic yearnings long repressed, suppressed love, stifled laughter. It is also used for people or things squeezed into a tight place, like being forced into a different society, air compressed into a small space, being squeezed from both ends.

Cụm thường gặp, bấm để tra:
Mẫu ngữ pháp:

Thí dụ:

Uất khí bị dồn ép nhiều ngày, đêm đó đã đầy ứ và tàn phá cả tri giác của nàng.

Resentment pent up for days had overflowed that night and ravaged her senses.

Nguồn: Bình Nguyên Lộc, Mưa Thu Nhớ Tằm

Tâm tư anh như là phải được bóng tối dồn ép lại thành một khối kết tinh nhỏ.

His thoughts seemed to need the darkness to press them into a small crystal.

Nguồn: Bình Nguyên Lộc, Quán Tai Heo

Động tác con người do tiềm thức, do dục vọng dồn ép, do khung cảnh chung quanh điều khiển.

Human actions are driven by the subconscious, by repressed desires, by surrounding circumstances.

Nguồn: Sơn Nam, Người Việt Có Dân Tộc Tính Không

Thuận-Hóa ở giữa bị hai đầu dồn ép, tôi coi khó giữ vững lắm.

Thuan Hoa lies in the middle, squeezed from both ends; I think it will be hard to hold.

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Đỗ Nương Nương báo oán

Nhưng thị hiếu lãng mạn dồn ép bấy lâu được dịp phát hiện ra.

But the romantic taste repressed so long found its chance to break out.

Nguồn: Thẩm Thệ Hà, Hoa Trinh Nữ

Tình yêu thời con gái bị dồn ép nơi bà chị để lấy chỗ cho các tình cảm khác, không thể chết được.

The love of her girlhood, repressed in the elder sister to make room for other feelings, could not die.

Nguồn: Bình Nguyên Lộc, Nhìn Xuân Người Khác

Toàn nghe chiếc giường cũng rung dưới cơn cười bị dồn ép của Thúy, nên chàng vui quá, quên hết buồn tủi.

Toan felt the bed shake with Thuy's stifled laughter, and he was so happy he forgot all his hurt.

Nguồn: Bình Nguyên Lộc, Đừng Hỏi Tại Sao

Nhẫn nại bị dồn ép đã nổi loạn lên trong buổi chiều đời và cả làng đều nghe tiếng khóc kể của mụ ở trong vọng ra.

Patience long suppressed had rebelled in the evening of life, and the whole village heard the woman's lament from inside.

Nguồn: Bình Nguyên Lộc, Khi Từ Thức Về Trần

Lấy chồng, có con, mặc nhiên tôi bị dồn ép vào một xã hội khác không còn dính líu gì tới thế giới của tuổi trẻ và vui sống.

Married, with children, I was naturally squeezed into another world with nothing to do with youth and the joy of living.

Nguồn: Dung Sàigòn, Êm Ả Một Đời

Không khí bị lớp mây thấp trên trời đè xuống, dồn ép lại trong một khoảng không nhỏ hẹp khiến người và vật dưới này nghe ngộp thở vô cùng.

The air was pressed down by the low clouds, squeezed into a narrow space so people and animals below felt terribly stifled.

Nguồn: Bình Nguyên Lộc, Nhện Chờ Mối Ai ? - Tập I
Dẫn chứng văn học

Tiếng này được dùng ra sao trong tác phẩm

“Uất khí bị dồn ép nhiều ngày, đêm đó đã đầy ứ và tàn phá cả tri giác của nàng.”
Bình Nguyên Lộc, Mưa Thu Nhớ Tằm, Xác không chôn
“Tâm tư anh như là phải được bóng tối dồn ép lại thành một khối kết tinh nhỏ.”
Bình Nguyên Lộc, Quán Tai Heo, Chương 4
“Động tác con người do tiềm thức, do dục vọng dồn ép, do khung cảnh chung quanh điều khiển.”
Sơn Nam, Người Việt Có Dân Tộc Tính Không, Chương 1
“Thuận-Hóa ở giữa bị hai đầu dồn ép, tôi coi khó giữ vững lắm.”
Hồ Biểu Chánh, Đỗ Nương Nương báo oán, Chương III - NGHĨA-HIỆP ĐỒNG-CHÍ
“Nhưng thị hiếu lãng mạn dồn ép bấy lâu được dịp phát hiện ra.”
Thẩm Thệ Hà, Hoa Trinh Nữ, Chương 14
“Tình yêu thời con gái bị dồn ép nơi bà chị để lấy chỗ cho các tình cảm khác, không thể chết được.”
Bình Nguyên Lộc, Nhìn Xuân Người Khác, Chương 2
“Toàn nghe chiếc giường cũng rung dưới cơn cười bị dồn ép của Thúy, nên chàng vui quá, quên hết buồn tủi.”
Bình Nguyên Lộc, Đừng Hỏi Tại Sao, Chương 2
“Nhẫn nại bị dồn ép đã nổi loạn lên trong buổi chiều đời và cả làng đều nghe tiếng khóc kể của mụ ở trong vọng ra.”
Bình Nguyên Lộc, Khi Từ Thức Về Trần, Chương 3