Trở lại từ điển
Bản biên đang soạnChưa đối chiếu nguồn
Nghĩa vắn tắt

Đáp trả lại ơn nghĩa người khác đã làm cho mình; cũng là bồi thường cho sự thiệt hại.

Tiếng Anh: To repay a kindness someone has done; also to compensate for a loss.

Cách đọc, giọng Sài Gòn
đền bồi(chữ để đối chiếu)
Máy đọc để tham khảo, không phải giọng người bản xứ thâu lại
Giảng đủ và ghi chú cách dùng

Đáp trả lại ơn nghĩa người khác đã làm cho mình; cũng là bồi thường cho sự thiệt hại.

Các nét nghĩa, xếp theo mức thường gặp và hữu ích cho người học:

1 nét nghĩa
1đền đáp, bồi thườngđời sống[thường]
B2

🇻🇳 Kho văn hay dùng nó cho việc trả ơn cha mẹ, ơn thầy, ơn cứu giúp: đền bồi cái ơn ấy, đền bồi ơn cứu tử, đền bồi cái công nuôi dưỡng ăn học, ơn tri ngộ chưa đền bồi. Nó cũng dùng cho việc bồi thường tiền của, như đền bồi đủ trăm giạ lúa, đền bồi tổn phí. Chữ nầy mang nặng đạo nghĩa, hay đi với ơn, công và nghĩa.

🇬🇧 The corpus often uses it for repaying parents, teachers or rescuers: repaying that kindness, repaying the debt of one's life, repaying the cost of upbringing and schooling, a debt of recognition not yet repaid. It is also used for paying compensation, like paying back a hundred bushels of rice, or covering the costs. The word carries a strong moral weight and pairs with favour, effort and duty.

Mẫu ngữ pháp:

Thí dụ:

Trong lúc mầy ở tù, cha mầy ở nhà phải đền bồi đủ trăm giạ lúa, nghe chưa?

While you were in jail, your father at home had to pay back a full hundred bushels of rice, you hear?

Nguồn: Sơn Nam, Biển Cỏ Miền Tây

Từ rày anh sẽ thương em bội phần, thương dư như vậy đặng đền bồi cái lợt lạt của qua mấy tuần nay.

From now on I will love you many times more, love you extra like this to make up for my coldness these past weeks.

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Ái tình miếu

Tôi sẽ đền bồi cái ơn ấy bằng tấm lòng yêu mến vô hạn.

I will repay that kindness with boundless love.

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Tại tôi

Đó là nói trường hợp bắt được chủ nó đền bồi tổn phí.

That is in the case where the owner can be made to pay the costs.

Nguồn: Bình Nguyên Lộc, Đò Dọc

Hay là để anh đền bồi sự thiệt hại của em đêm nay.

Or let me make up for your loss tonight.

Nguồn: Bình Nguyên Lộc, Trâm Nhớ Ngàn Thương

Cái ơn tri ngộ ấy tôi chưa đền bồi, hễ nghĩ tới thì tôi rất buồn, có lý nào tôi lại còn dám làm điều trái đạo.

I have not yet repaid that debt of recognition, and whenever I think of it I feel very sad; how could I dare do wrong.

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Ai làm được

Hồi nào mình hứa mình sẽ gìn giữ thân danh, mình chẳng để hổ lương tâm đặng đền bồi cái công nuôi dưỡng ăn học.

Back then we promised to guard our good name and never shame our conscience, to repay the effort of raising and schooling us.

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Ở theo thời

Cha sanh mình và nuôi mình cho nên vai nên vóc, ơn ấy trọng quá, mình đã có làm điều chi mà đền bồi chút đỉnh hay chưa?

Father gave us life and raised us to adulthood; that debt is so great, have we done anything at all to repay it yet?

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Con nhà giàu

Vậy xin cậu chờ cho em báo hiếu rồi, em sẽ trao thân gởi phận cho cậu, đặng lo sửa tráp nâng khăn mà đền bồi ơn cứu tử.

So please wait until I have fulfilled my duty to my parents; then I will give myself to you and serve you as a wife to repay you for saving my life.

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Ngọn cỏ gió đùa

Qua nói thiệt với em, vì qua mang tình nghĩa của em nặng quá, nên qua lo học ngày, học đêm cho thành công đặng đền bồi lại cho em.

I will tell you honestly, because I owe you so much, I study day and night to succeed and repay you.

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Tơ hồng vương vấn
Dẫn chứng văn học

Tiếng này được dùng ra sao trong tác phẩm

“Trong lúc mầy ở tù, cha mầy ở nhà phải đền bồi đủ trăm giạ lúa, nghe chưa?”
Sơn Nam, Biển Cỏ Miền Tây, Lũ trẻ chăn trâu
“Từ rày anh sẽ thương em bội phần, thương dư như vậy đặng đền bồi cái lợt lạt của qua mấy tuần nay.”
Hồ Biểu Chánh, Ái tình miếu, Chương 11
“Tôi sẽ đền bồi cái ơn ấy bằng tấm lòng yêu mến vô hạn.”
Hồ Biểu Chánh, Tại tôi, Chương 8
“Đó là nói trường hợp bắt được chủ nó đền bồi tổn phí.”
Bình Nguyên Lộc, Đò Dọc, Chương 2
“Hay là để anh đền bồi sự thiệt hại của em đêm nay.”
Bình Nguyên Lộc, Trâm Nhớ Ngàn Thương, Chương 4
“Cái ơn tri ngộ ấy tôi chưa đền bồi, hễ nghĩ tới thì tôi rất buồn, có lý nào tôi lại còn dám làm điều trái đạo.”
Hồ Biểu Chánh, Ai làm được, Chương ba
“Hồi nào mình hứa mình sẽ gìn giữ thân danh, mình chẳng để hổ lương tâm đặng đền bồi cái công nuôi dưỡng ăn học.”
Hồ Biểu Chánh, Ở theo thời, Chương 7
“Cha sanh mình và nuôi mình cho nên vai nên vóc, ơn ấy trọng quá, mình đã có làm điều chi mà đền bồi chút đỉnh hay chưa?”
Hồ Biểu Chánh, Con nhà giàu, Chương 01 - Quyển 1