Trở lại từ điển
Bản biên đang soạnChưa xác nhận duyệt cuối
Nghĩa vắn tắt

Nghĩa của “dè dặt” là gì?

Cẩn thận mà giữ lại, không nói hết và không bước liền.

Tiếng Anh: Cautious and holding back, saying less than all and not stepping forward at once.

Cách đọc
dè dặt(chữ để đối chiếu)
Máy đọc để tham khảo, không phải giọng người bản xứ thâu lại

Các nét nghĩa và giải thích chi tiết của “dè dặt”:

1 nét nghĩa
1cẩn thận mà giữ lại, không nói hếtđời sống[tiếng địa phương]
B1

🇻🇳 Cẩn thận mà giữ lại. Khác chữ cẩn thận ở chỗ nó có cái nín ở trong: dè dặt thì không nói hết, không hỏi thêm, không bước liền. Trong kho văn Nam Bộ nó hay là lời khuyên cho người mới: cháu ở Lục tỉnh mới lên Sài Gòn thì cần phải dè dặt cho lắm. Nó cũng làm danh từ: sự dè dặt giữa hai người, và một trận cười phá tan được cái dè dặt đó. Câu phủ định nói không dè dặt là một lời tự hối.

🇬🇧 Cautious and holding back. It differs from a plain word for care in having a silence inside it: to be so is to say less than all, to ask nothing further, not to step forward at once. In the Southern corpus it is often the advice given to a newcomer up from the provinces. It also works as a noun, of the reserve between two people, which one burst of laughter can break. The negative form is a self reproach.

Cụm thường gặp:
phải dè dặtsự dè dặtnói không dè dặt

Thí dụ:

Thằng bé cất bước, đi khá xa, đến gần cửa chòi mà ngoài này Lục cụ vẫn dè dặt.

The boy set off, went a fair way, and came near the hut door, while out here the old gentleman was still cautious.

Nguồn: Sơn Nam, Vạch Một Chân Trời

Vợ chồng Hương-Sư nghe lời nói trung hậu dè dặt như vậy thì ngó nhau mà cười.

The warden and his wife heard such honest and careful words that they looked at each other and laughed.

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Cười gượng

Nhứt là cháu ở Lục tỉnh mới lên Sài Gòn, cháu cần phải dè dặt cho lắm mới được.

Above all, coming up to Saigon from the six provinces, you must be very careful indeed.

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Thiệt giả, giả thiệt

Vì đoán sai ý của người bạn đồng thuyền, nên Quí dè dặt, không hỏi gì cô ta cả.

Having guessed his fellow passenger's mind wrongly, Qui was cautious and asked her nothing at all.

Nguồn: Bình Nguyên Lộc, Ái Ân Thâu Ngắn Cho Dài Tiếc Thương

Lúc mơ mộng chỉ biết say sưa với tình, chớ không có nhớ thân danh mà dè dặt.

In a dream one only knows the rapture of love, and does not remember one's standing and be careful.

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Cư Kỉnh

Anh Cánh tự hối về sự mình nói không dè dặt, nên anh ta bối rối đứng lặng thinh.

Canh was sorry to have spoken without care, so he stood there in confusion and said nothing.

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Đoá hoa tàn

Bà Xã với cô Hưởng chưa biết nhau nên mới gặp nhau tự nhiên ái ngại phải dè dặt.

Madam Xa and Miss Huong did not know each other yet, so on first meeting they were naturally shy and careful.

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Hạnh phúc lối nào

Lần nầy họ cười tay ba, và trận cười ấy phá tan sự dè dặt giữa Liên và Biên.

This time the three of them laughed together, and that laughter broke down the reserve between Lien and Bien.

Nguồn: Bình Nguyên Lộc, Nhện Chờ Mối Ai ? - Tập II

Tuy mừng thầm nhưng hương ấp vẫn dè dặt lắng tai nghe từng tiếng động ở nhà trên.

Secretly glad as he was, the hamlet officer still listened carefully for every sound in the front room.

Nguồn: Sơn Nam, Biển Cỏ Miền Tây

Nhưng vốn dè dặt và sợ liên lụy cho nó, Thọ vẫn làm lơ, quay nhìn nơi khác.

But being cautious by nature and afraid of involving the boy, Tho kept up a blank look and turned his eyes elsewhere.

Nguồn: Ngọc Linh, Trên Sông Hoàng Hôn
Dẫn chứng văn học

Từ này được dùng ra sao trong tác phẩm

“Thằng bé cất bước, đi khá xa, đến gần cửa chòi mà ngoài này Lục cụ vẫn dè dặt.”
Sơn Nam, Vạch Một Chân Trời, Phần 5
“Vợ chồng Hương-Sư nghe lời nói trung hậu dè dặt như vậy thì ngó nhau mà cười.”
Hồ Biểu Chánh, Cười gượng, Chương 2
“Nhứt là cháu ở Lục tỉnh mới lên Sài Gòn, cháu cần phải dè dặt cho lắm mới được.”
Hồ Biểu Chánh, Thiệt giả, giả thiệt, Chương 1
“Vì đoán sai ý của người bạn đồng thuyền, nên Quí dè dặt, không hỏi gì cô ta cả.”
Bình Nguyên Lộc, Ái Ân Thâu Ngắn Cho Dài Tiếc Thương, Phần I
“Lúc mơ mộng chỉ biết say sưa với tình, chớ không có nhớ thân danh mà dè dặt.”
Hồ Biểu Chánh, Cư Kỉnh, Chương 11
“Anh Cánh tự hối về sự mình nói không dè dặt, nên anh ta bối rối đứng lặng thinh.”
Hồ Biểu Chánh, Đoá hoa tàn, Chương 03
“Bà Xã với cô Hưởng chưa biết nhau nên mới gặp nhau tự nhiên ái ngại phải dè dặt.”
Hồ Biểu Chánh, Hạnh phúc lối nào, Chương 9
“Lần nầy họ cười tay ba, và trận cười ấy phá tan sự dè dặt giữa Liên và Biên.”
Bình-Nguyên Lộc, Nhện Chờ Mối Ai ? - Tập II, Chương 2
Hỏi đáp nhanh

Câu hỏi thường gặp về “dè dặt”

“dè dặt” là gì?

Cẩn thận mà giữ lại, không nói hết và không bước liền.

“dè dặt” được dùng trong câu như thế nào?

Một câu trong Vạch Một Chân Trời của Sơn Nam: “Thằng bé cất bước, đi khá xa, đến gần cửa chòi mà ngoài này Lục cụ vẫn dè dặt.”

“dè dặt” thuộc từ loại gì?

“dè dặt” thuộc từ loại tính từ, động từ. Mục từ này phù hợp cho người học bậc B1.

Trách nhiệm nội dung và Phương pháp biên tập

Tiêu chuẩn thẩm định ngữ liệu tại VietLayers

Mức đối chiếu của mục từ được ghi ở đầu trang. Dẫn chứng có tên tác giả và tác phẩm được trình bày riêng với thí dụ biên soạn. Dẫn chứng về cách dùng không tự xác nhận nguồn gốc của từ. Phần chưa đủ căn cứ cần được đối chiếu thêm.