Trở lại từ điển

càn khôn

danh từbậc C1
Bản biên đang soạnChưa xác nhận duyệt cuối
Nghĩa vắn tắt

Nghĩa của “càn khôn” là gì?

Trời và đất; cả cõi trời đất với muôn vật ở trong đó.

Tiếng Anh: Heaven and earth; the whole universe with all things in it.

Cách đọc
càn khôn(chữ để đối chiếu)
Máy đọc để tham khảo, không phải giọng người bản xứ thâu lại

Các nét nghĩa và giải thích chi tiết của “càn khôn”:

1 nét nghĩa
1trời đất, cả vũ trụđời sống[văn chương]
C1

🇻🇳 Càn khôn là trời đất, nói theo giọng sách xưa. Trong kho văn Nam Bộ nó đi chung với vũ trụ, vạn vật: hình bát quái là bản đồ của càn khôn vũ trụ. Văn tế ở đình viết càn khôn dồn khí tốt, rồi nhắc lại bằng chữ Trời Đất.

🇬🇧 It means heaven and earth, in the manner of old books. In the Southern corpus it goes with words for the universe and all things: the eight trigrams are the map of heaven and earth. A ritual text of a village communal house says heaven and earth gather good vital force, then repeats the idea with the plain words for sky and earth.

Thí dụ:

Lại còn bên Tàu, xưa kia rùa nổi trên sông Hoàng Hà, trên lưng vẽ hình bát quái, tức là bản đồ của càn khôn vũ trụ, vạn vật.

Then in China, long ago a turtle rose on the Yellow River with the eight trigrams drawn on its back, that is, the map of heaven and earth, the universe and all things.

Nguồn: Sơn Nam, Biển Cỏ Miền Tây

Càn Khôn dồn khí tốt, sông biển đúc người tài, chịu tinh hoa trong Trời Đất, mắt nhìn dường chẳng thấy, tai lóng cũng chẳng nghe, được khí tốt nơi máy âm dương, chói rạng như thấy tượng thấy hình.

Heaven and earth gather good vital force, rivers and seas mould people of talent, who receive the finest essence of Heaven and Earth; the eye looks and seems not to see, the ear listens and does not hear, yet with the good force from the workings of yin and yang it shines as if one saw a form and a figure.

Nguồn: Sơn Nam, Thuần Phong Mỹ Tục Việt Nam
Dẫn chứng văn học

Từ này được dùng ra sao trong tác phẩm

Câu trích chính
“Thuở ấy càn khôn mới dựng nên, Mùa thơ chưa gặt tốt tươi lên,”
Đoạn trích nguyên tác

Gió căng hơi và nhạc lên ngàn. Thuở ấy càn khôn mới dựng nên, Mùa thơ chưa gặt tốt tươi lên, Người thơ phong vận như thơ ấy Nào đã ra đời ngọc biết tên.

Hàn Mặc Tử, Thơ Hàn Mặc Tử, Tập thơ Xuân như ý, đoạn 62
Câu trích chính
“Một tấm tình ấy có thể bao quát cả năm châu. Biết càn khôn là rộng;”
Đoạn trích nguyên tác

Nhân sinh tuy tối vi tối tiểu, vẫn là hữu tâm tư. Một con tâm ấy có thể quán thông suốt nghìn thuở; Một tấm tình ấy có thể bao quát cả năm châu. Biết càn khôn là rộng; Biết vũ trụ là to. Còn trời đất nọ:

Đông Hồ, Thơ Đông Hồ (Hà Tiên), Bài phú Đông Hồ, đoạn 79
“Lại còn bên Tàu, xưa kia rùa nổi trên sông Hoàng Hà, trên lưng vẽ hình bát quái, tức là bản đồ của càn khôn vũ trụ, vạn vật.”
Sơn Nam, Biển Cỏ Miền Tây, Cấm bắt rùa
“Càn Khôn dồn khí tốt, sông biển đúc người tài, chịu tinh hoa trong Trời Đất, mắt nhìn dường chẳng thấy, tai lóng cũng chẳng nghe, được khí tốt nơi máy âm dương, chói rạng như thấy tượng thấy hình.”
Sơn Nam, Thuần Phong Mỹ Tục Việt Nam, Bàn Về Nguồn Gốc Của Tế Lễ Ở Đình Xưa
Hỏi đáp nhanh

Câu hỏi thường gặp về “càn khôn”

“càn khôn” là gì?

Trời và đất; cả cõi trời đất với muôn vật ở trong đó.

“càn khôn” được dùng trong câu như thế nào?

Một câu trong Thơ Hàn Mặc Tử của Hàn Mặc Tử: “Thuở ấy càn khôn mới dựng nên, Mùa thơ chưa gặt tốt tươi lên,”

Mục từ “càn khôn” ghi nhận những chữ Hán Nôm nào?

Trong phạm vi nghĩa của mục từ nầy, các chữ Hán Nôm được ghi nhận là 乾 (càn), 坤 (khôn). Lớp từ vựng: Sino-Vietnamese.

“càn khôn” thuộc từ loại gì?

“càn khôn” thuộc từ loại danh từ. Mục từ này phù hợp cho người học bậc C1.

Trách nhiệm nội dung và Phương pháp biên tập

Tiêu chuẩn thẩm định ngữ liệu tại VietLayers

Mức đối chiếu của mục từ được ghi ở đầu trang. Dẫn chứng có tên tác giả và tác phẩm được trình bày riêng với thí dụ biên soạn. Dẫn chứng về cách dùng không tự xác nhận nguồn gốc của từ. Phần chưa đủ căn cứ cần được đối chiếu thêm.