Buộc tội và trị tội ai; trong nhà thì là bắt lỗi, trách cứ, đổ lỗi cho người khác.
Tiếng Anh: To charge and punish someone; at home, to find fault with, blame or reproach someone.
Giảng đủ và ghi chú cách dùng
Buộc tội và trị tội ai; trong nhà thì là bắt lỗi, trách cứ, đổ lỗi cho người khác.
Các nét nghĩa, xếp theo mức thường gặp và hữu ích cho người học:
1 nét nghĩa🇻🇳 Kho văn dùng nó theo hai lối. Lối thứ nhứt là người có quyền trị tội: vua bắt tội, Ngọc Hoàng bắt tội cả hai, trời có bắt tội luôn vợ con ổng đâu. Lối thứ hai, rất hay gặp trong truyện gia đình, là bắt lỗi, trách móc người trong nhà: cha mẹ vợ cứ bắt tội tôi chơi bời, dầu em bắt tội qua cách nào qua cũng chịu, không phải tôi bắt tội bắt lỗi. Có khi nó chỉ là lời giỡn, như bắt tội chú dẫn đi ăn kem.
🇬🇧 The corpus uses it two ways. First, someone in authority punishing: a king charging someone, the Jade Emperor punishing both, heaven not punishing his wife and children too. Second, very common in family stories, blaming or reproaching someone at home: my in laws kept blaming me for carousing, however you punish me I will take it, I am not finding fault. Sometimes it is just teasing, like making an uncle pay the forfeit of buying ice cream.
Thí dụ:
Ta tính mai ta viết thơ rồi sai người đem vào thành mà bắt tội Kiều-công-Tiện.
Tomorrow I will write a letter and send someone into the citadel to charge Kieu Cong Tien.
Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Nam cực tinh huyNgọc Hoàng vô cùng phẫn nộ, bắt tội cả hai đày ra đầu sông Ngân, cuối sông Ngân.
The Jade Emperor, in a towering rage, punished both, banishing one to the head of the Milky Way and the other to its end.
Nguồn: Sơn Nam và Tô Nguyệt Đình, Chuyện Xưa Tích CủẤy vậy trời đã phạt về tội ác của ổng rồi, mà trời có bắt tội luôn vợ con ổng đâu.
Heaven has punished him for his crimes, but heaven does not punish his wife and children too.
Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Chị Đào, Chị LýDọ việc đó cho chắc đặng thêm bằng cớ mới bắt tội Cẩm Nhung thất tiết với chồng được.
Make sure of it to get more proof, and then we can charge Cam Nhung with being unfaithful to her husband.
Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Tơ hồng vương vấnEm được biết rồi dầu em bắt tội qua cách nào, qua cũng phải chịu hết.
Now that I know, however you choose to punish me, I will bear it all.
Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Hai vợChàng trở về với người vợ trẻ đẹp và danh tiếng của chàng, không ai bắt tội mà vẫn hối hận.
He went back to his young, beautiful and famous wife; no one blamed him, yet he still regretted it.
Nguồn: Bình Nguyên Lộc, Nhìn Xuân Người KhácBèn đánh bạo vào tìm chú, định bắt tội chú dẫn đi ăn kem Hà Nội.
So she boldly went to find him, meaning to make him pay the forfeit of taking her out for Hanoi ice cream.
Nguồn: Dung Sàigòn & Võ Hà Anh, Dễ ThươngCha mẹ vợ tôi cứ bắt tội tôi chơi bời quá mà rứt tôi ra.
My wife's parents kept blaming me for carousing too much and tore me away.
Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Con nhà giàuVì tôi quen tánh thành thiệt, nên lời tôi nói không làm cho dì vui, chớ không phải tôi bắt tội bắt lỗi.
I am just used to being straightforward, so what I said did not please you, but I was not finding fault.
Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Mẹ ghẻ con ghẻAnh nên cân nhắc vậy, chớ xem lời tôi nói là khuôn vàng thước ngọc, rồi về sau bắt tội tôi không được đó nghe.
Think it over, and do not treat my words as gospel, or later you cannot blame me, you hear.
Nguồn: Bình Nguyên Lộc, Tỳ Vết Tâm LinhTiếng này được dùng ra sao trong tác phẩm
“Ta tính mai ta viết thơ rồi sai người đem vào thành mà bắt tội Kiều-công-Tiện.”“Ngọc Hoàng vô cùng phẫn nộ, bắt tội cả hai đày ra đầu sông Ngân, cuối sông Ngân.”“Ấy vậy trời đã phạt về tội ác của ổng rồi, mà trời có bắt tội luôn vợ con ổng đâu.”“Dọ việc đó cho chắc đặng thêm bằng cớ mới bắt tội Cẩm Nhung thất tiết với chồng được.”“Em được biết rồi dầu em bắt tội qua cách nào, qua cũng phải chịu hết.”“Chàng trở về với người vợ trẻ đẹp và danh tiếng của chàng, không ai bắt tội mà vẫn hối hận.”“Bèn đánh bạo vào tìm chú, định bắt tội chú dẫn đi ăn kem Hà Nội.”“Cha mẹ vợ tôi cứ bắt tội tôi chơi bời quá mà rứt tôi ra.”