Trở lại từ điển

bác vật

danh từbậc B1
Bản biên đang soạnChưa xác nhận duyệt cuối
Nghĩa vắn tắt

Nghĩa của “bác vật” là gì?

Là người có bằng kỹ sư, tiếng gọi của Nam Bộ thời trước, nên nó dùng như một chức danh đứng trước tên: ông Bác vật Quí.

Tiếng Anh: An engineer, in the old Southern title.

Cách đọc
bác vật(chữ để đối chiếu)
Máy đọc để tham khảo, không phải giọng người bản xứ thâu lại

Nghĩa của các cụm từ thường gặp

ông bác vật

Tiếng xưa người Nam dùng để gọi một người đàn ông có bằng kỹ sư, người học khoa học, thường là người học bên Tây về.

Các nét nghĩa và giải thích chi tiết của “bác vật”:

1 nét nghĩa
1người có bằng kỹ sư, tiếng gọi Nam Bộ thời trướcđời sống[tiếng địa phương]
B1

🇻🇳 Người có bằng kỹ sư. Đây là tiếng gọi của Nam Bộ thời trước, nghĩa chữ là người biết rộng về vật, nên nó dùng như một chức danh đứng trước tên: ông Bác vật Quí, quan Bác vật Trường Tiền. Nó đứng cùng bộ với lương y và luật khoa, là ba nghề người ta sang Pháp mà học. Người ta cũng nói nhạo bác vật bác vẹo.

🇬🇧 One holding an engineer's degree, the old Southern title, meaning by its characters one of wide knowledge of things. It serves as a title before a name. It belongs with medicine and law as the three callings men went to France to learn. There is a jocular doubling of it too.

Cụm thường gặp:
ông Bác vậtquan Bác vậtnghề bác vật

Thí dụ:

Thằng bồi ngoắt người xe kéo vô rồi hỏi có biết nhà ông Bác vật Quí hay không.

The boy beckoned the rickshaw man in and then asked whether he knew the engineer's house.

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Kẻ làm người chịu

Vậy mà tôi có dè đâu, tôi nghe cậu chưng quá, tôi tưởng là Bác Vật thiệt chớ.

And I never guessed; hearing you boast so much I thought you were truly an engineer.

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Từ hôn

Bác vật Tây chê đất này phèn, ngập lụt, khó khăn, thiếu kinh rạch, muỗi mòng.

The French engineer scorned this land as sour, flooded, hard, wanting canals, and full of mosquitoes.

Nguồn: Sơn Nam, 26 Truyện Ngắn Sơn Nam

Ðáp tạ thạnh tình ấy, ông bác vật dắt từng người vào phòng làm việc của mình.

To repay that cordiality, the engineer led each of them into his own workroom.

Nguồn: Sơn Nam, Hương Rừng Cà Mau

Người ta hỏi thăm thì thím nói Hải Đường làm quan Bác vật tại sở Tạo Tác Sài Gòn.

When people asked, she said he was an engineer at the public works office in the city.

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Đoá hoa tàn

Chủ khách đều quí trọng cậu Tất Đắc, ai cũng gọi cậu là Bác Vật ngon lành.

Host and guests all honoured him, and everybody called him a fine engineer.

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Nợ tình

Mà cô vừa mới đứng dậy thì cô Thiên Hương với chồng là bác vật Qui mở cửa bước vô.

And she had no sooner stood up than the lady and her husband the engineer opened the door and stepped in.

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Tân Phong nữ sĩ

Vợ chồng Bác vật Nghiệp đi du lịch về, dọn ở nhà mới đã được mấy bữa rồi.

The engineer and his wife are back from their travels and have been in the new house some days.

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Bức thơ hối hận

Sao hồi trước anh không học luật khoa, lại học nghề bác vật làm chi?

Why did you not study law before, instead of taking up the engineer's trade?

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Đoạn tình

Năm tôi thi đậu bằng kỹ sư công chánh mà người mình gọi là quan Bác vật Trường Tiền đó, thì ông La-Co hay đau ốm.

The year I passed as a civil engineer, which our people call a public works engineer, that gentleman was often ill.

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Mẹ ghẻ con ghẻ
Dẫn chứng văn học

Từ này được dùng ra sao trong tác phẩm

“Thằng bồi ngoắt người xe kéo vô rồi hỏi có biết nhà ông Bác vật Quí hay không.”
Hồ Biểu Chánh, Kẻ làm người chịu, Chương 11
“Vậy mà tôi có dè đâu, tôi nghe cậu chưng quá, tôi tưởng là Bác Vật thiệt chớ.”
Hồ Biểu Chánh, Từ hôn, Chương 5
“Bác vật Tây chê đất này phèn, ngập lụt, khó khăn, thiếu kinh rạch, muỗi mòng.”
Sơn Nam, 26 Truyện Ngắn Sơn Nam, Ruộng Lò Bom
“Ðáp tạ thạnh tình ấy, ông bác vật dắt từng người vào phòng làm việc của mình.”
Sơn Nam, Hương Rừng Cà Mau, Bác Vật Xà Bông
“Người ta hỏi thăm thì thím nói Hải Đường làm quan Bác vật tại sở Tạo Tác Sài Gòn.”
Hồ Biểu Chánh, Đoá hoa tàn, Chương 08 - Tình sâu tiết sạch
“Chủ khách đều quí trọng cậu Tất Đắc, ai cũng gọi cậu là Bác Vật ngon lành.”
Hồ Biểu Chánh, Nợ tình, Chương 1
“Mà cô vừa mới đứng dậy thì cô Thiên Hương với chồng là bác vật Qui mở cửa bước vô.”
Hồ Biểu Chánh, Tân Phong nữ sĩ, Chương 6
“Vợ chồng Bác vật Nghiệp đi du lịch về, dọn ở nhà mới đã được mấy bữa rồi.”
Hồ Biểu Chánh, Bức thơ hối hận, Chương 8
Hỏi đáp nhanh

Câu hỏi thường gặp về “bác vật”

“bác vật” là gì?

Là người có bằng kỹ sư, tiếng gọi của Nam Bộ thời trước, nên nó dùng như một chức danh đứng trước tên: ông Bác vật Quí.

Cụm từ “ông bác vật” nghĩa là gì?

Tiếng xưa người Nam dùng để gọi một người đàn ông có bằng kỹ sư, người học khoa học, thường là người học bên Tây về.

“bác vật” được dùng trong câu như thế nào?

Một câu trong Kẻ làm người chịu của Hồ Biểu Chánh: “Thằng bồi ngoắt người xe kéo vô rồi hỏi có biết nhà ông Bác vật Quí hay không.”

Mục từ “bác vật” ghi nhận những chữ Hán Nôm nào?

Trong phạm vi nghĩa của mục từ nầy, các chữ Hán Nôm được ghi nhận là 博 (bác), 物 (vật). Lớp từ vựng: Sino-Vietnamese 博物.

“bác vật” thuộc từ loại gì?

“bác vật” thuộc từ loại danh từ. Mục từ này phù hợp cho người học bậc B1.

Trách nhiệm nội dung và Phương pháp biên tập

Tiêu chuẩn thẩm định ngữ liệu tại VietLayers

Mức đối chiếu của mục từ được ghi ở đầu trang. Dẫn chứng có tên tác giả và tác phẩm được trình bày riêng với thí dụ biên soạn. Dẫn chứng về cách dùng không tự xác nhận nguồn gốc của từ. Phần chưa đủ căn cứ cần được đối chiếu thêm.